స్వర్గచ్యుతానాం లిఙ్గాని పురుషాణామపాపినామ్ । ఏతదుద్దేశతో రాజన్ భవతః కథితం మయా ॥ ౧౫.
ఓ రాజా! పాపరహితులై, స్వర్గం నుండి కిందపడిన మనుషుల లక్షణాలను సంక్షిప్తంగా నీకు వివరించాను.
స్వకర్మఫలభోక్తౄణాం పుణ్యానాం పాపినాం తథా । తదేహ్యన్యత్ర గచ్ఛామో దృష్టం సర్వం త్వయాధునా । త్వయా దృష్టో హి నరకస్తదేహ్యన్యత్ర గమ్యతామ్ ॥ ౧౫.
తమ తమ కర్మఫలాలను అనుభవించే పుణ్యులు, పాపులు — వీరి గురించి నీవు అన్నీ చూశావు. నరకాన్ని కూడా చూశావు కాబట్టి, ఇప్పుడు మనం ఇంకెక్కడికైనా వెళ్లుదాం.
పుత్ర ఉవాచ తతస్తమగ్రతః కృత్వా స రాజా గన్తుముద్యతః । తతశ్చ సర్వైరుత్క్రుష్టం యాతనాస్థాయిభిర్నృభిః ॥ ౧౫.
కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు, ఆ రాజు అతడిని ముందుగా ఉంచుకుని వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యాడు. ఆ సమయంలో, నరకంలో బాధపడుతున్న అందరూ కలిసికట్టుగా అరవసాగారు.
ప్రసాదం కురు భూపేతి తిష్ఠ తావన్ముహూర్తకమ్ । త్వదఙ్గసఙ్గీ పవనో మనో హ్లాదయతే హి నః ॥ ౧౫.
"ఓ రాజా! దయచూపించండి. కొద్దిసేపు ఇక్కడే ఉండండి. మీ శరీరాన్ని తాకిన గాలి మాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తోంది."
పరితాపఞ్చ గాత్రేభ్యః పీడాబాధాశ్చ కృత్స్నశః । అపహన్తి నరవ్యాఘ్ర యదాం కుర మహీపతే ॥ ౧౫.
"మహారాజా! మీ శరీరాన్ని తాకిన గాలి మమ్మల్ని తాకినప్పుడు, మా అవయవాల్లోని బాధలు, వేదనలు పూర్తిగా పోతున్నాయి."
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తేషాం తం యామ్యపురుషం నృపః । పప్రచ్ఛ కథమేతేషామాహ్లాదో మయి తిష్ఠతి ॥ ౧౫.
వారు చెప్పిన మాటలు విని, రాజు యముని సేవకుడిని అడిగాడు: "నా వల్ల వీరికి ఇలా ఉపశమనం ఎలా కలుగుతోంది?"
కిం మయా కర్మ తత్పుణ్యం మర్త్యలోకే మహత్కృతమ్ । ఆహ్లాదదాయినీ వ్యుష్టిర్యేనేయం తదుదీరయ ॥ ౧౫.
"నేను భూమిలో ఏ మంచి పని చేశానో, ఇక్కడ ఇంత ఆనందాన్ని కలిగిస్తోంది? దయచేసి అది నాకు చెప్పు."
యమపురుష ఉవాచ పితృదేవాతిథిప్రైష్యశిష్టేనాన్నేన తే తనుః । పుష్టిమభ్యాగతా యస్మాత్తద్గతం చ మనో యతః ॥ ౧౫.
యముని సేవకుడు ఇలా అన్నాడు: "నీ శరీరం పితృదేవతలకు, అతిథులకు, సందేశబేరులకు, శ్రేష్ఠులకు యోగ్యంగా సమర్పించిన అన్నంతో పోషించబడింది. నీ మనసు కూడా అదే పనిలో నిమగ్నమై ఉంది."
తతస్త్వద్గాత్రసంసర్గో పవనో హ్లాదదాయకః । పాపకర్మకృతో రాజన్ యాతనా న ప్రబాధతే ॥ ౧౫.
"అందుకే, రాజా! నీ శరీరాన్ని తాకిన గాలి సంతోషాన్ని ఇస్తోంది. నీ సమక్షంలో పాపకార్యాలు చేసినవారికి కూడా నరకవేదనలు బాధించవు."
అశ్వమేధాదయో యజ్ఞాస్త్వయేష్టా విధివద్యతః । తతస్త్వద్దర్శనాద్యామ్యా యన్త్రశస్త్రాగ్నివాయసాః ॥ ౧౫.
"నువ్వు నియమానుసారం చేసిన అశ్వమేధాది యజ్ఞాలు, నీ దర్శనం వల్ల కూడా యముని యంత్రాలు, ఆయుధాలు, అగ్ని, గాలి వల్ల కలిగే బాధలు తగ్గిపోయాయి."
పీడనచ్ఛేదదాహాదిమహాదుః ఖస్య హేతవః । మృదుత్వమాగతా రాజన్ తేజసాపహతాస్తవ ॥ ౧౫.
"రాజా! కొట్టడం, కోయడం, కాల్చడం వంటి మహా బాధలకు కారణాలు నీ తేజస్సు వల్ల మృదువయ్యాయి."
రాజోవాచ న స్వర్గే బ్రహ్మలోకే వా తత్సుఖం ప్రాప్యతే నరైః । యదార్తజన్తునిర్వాణదానోత్థమితి మే మతిః ॥ ౧౫.
రాజు ఇలా అన్నాడు: "బాధపడుతున్న ప్రాణులకు ఉపశమనాన్ని కలిగించడం వల్ల కలిగే ఆనందం, స్వర్గంలోనైనా, బ్రహ్మలోకంలోనైనా దొరకదు — ఇదే నా నమ్మకం."
యది మత్సన్నిధావేతాన్ యాతనా న ప్రబాధతే । తతో భద్రముఖాత్రాహం స్థాస్యే స్థాణురివాచలః ॥ ౧౫.
"నా సమక్షంలో వీరికి నరకవేదనలు బాధించకపోతే, ఓ మంగళముఖి! నేను ఇక్కడే, కొండలా కదలకుండా నిలబడతాను."
యమపురుష ఉవాచ ఏహి రాజన్ ప్రగచ్ఛామో నిజపుణ్యసమర్జితాన్ । భుఙ్క్ష్వ భోగానపాస్యేహ యాతనాః పాపకర్మణామ్ ॥ ౧౫.
యముని సేవకుడు ఇలా అన్నాడు: "రాజా! రా, మనం వెళ్లుదాం. నువ్వు నీ సొంత పుణ్యంతో సంపాదించిన సుఖాలను అనుభవించు. ఇక్కడ పాపుల వేదనలు నీకు కావు."
రాజోవాచ తస్మాన్న తావద్యాస్యామి యావదేతే సుదుః ఖితాః । మత్సన్నిధానాత్సుఖినో భవన్తి నరకౌకసః ॥ ౧౫.
రాజు ఇలా అన్నాడు: "ఈ నరకవాసులు నా సమక్షంలో సంతోషంగా ఉండేవరకు, నేను ఇక్కడినుండి వెళ్లను."
ధిక్తస్య జీవనం పుంసః శరణార్థినమాతురమ్ । యో నార్తమనుగృహ్ణాతి వైరిపక్షమపి ధ్రువమ్ ॥ ౧౫.
బాధపడుతూ ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని, వారు శత్రువులైనా సరే, దయతో ఆదుకోని మనిషి జీవితం నిస్సారమని నేను భావిస్తున్నాను.
యజ్ఞదానతపాంసీహ పరత్ర చ న భూతయే । భవన్తి తస్య యస్యార్తపరిత్రాణే న మానసమ్ ॥ ౧౫.
ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ, యజ్ఞాలు, దానాలు, తపస్సులు కూడా, బాధపడుతున్నవారిని రక్షించాలనే మనసు లేనివారికి ఎలాంటి మేలు చేయవు.
నరస్య యస్య కఠినం మనో బాలాతురాదిషు । వృద్ధేషు చ న తం మన్యే మానుషం రాక్షసో హి సః ॥ ౧౫.
ఎవరికి చిన్నపిల్లలు, రోగులు, వృద్ధుల పట్ల మనసు కఠినంగా ఉంటుందో, అతడిని నేను మనిషిగా భావించను; అతడు నిజంగా రాక్షసుడు.
ఏతేషాం సన్నికర్షాత్తు యద్యగ్నిపరితాపజమ్ । తథోగ్రగన్ధజం వాపి దుః ఖం నరకసమ్భవమ్ ॥ ౧౫.
ఈవారికి దగ్గరగా ఉండడం వల్ల అగ్ని వేడి, దుర్వాసన, లేదా నరకంలో కలిగే బాధలు కలిగినా—
క్షుత్పిపాసాభవం దుః ఖం యచ్చ మూర్చ్ఛాప్రదం మహత్ । ఏతేషాం త్రాణదానన్తు మన్యే స్వర్గసుఖాత్పరమ్ ॥ ౧౫.
లేదా ఆకలి, దాహం వల్ల కలిగే బాధ, లేదా మూర్చ వచ్చేంత పెద్ద బాధ వచ్చినా— వీరిని రక్షించడం, వారికి సహాయం చేయడం, స్వర్గంలో కలిగే ఆనందం కన్నా గొప్పదని నేను భావిస్తాను.
ప్రాప్స్యన్త్యార్తా యది సుఖం బహవో దుః ఖితే మయి । కిన్ను ప్రాప్తం మయా న స్యాత్తస్మాత్త్వం వ్రజ మాచిరమ్ ॥ ౧౫.
నాకు బాధ కలిగినా, బాధపడుతున్న అనేక మందికి సుఖం కలిగితే, నేను పొందని దేనుంది? అందుకే ఆలస్యం చేయక పోవు.
యమపురుష ఉవాచ ఏష ధర్మశ్చ శక్రశ్చ త్వాం నేతుం సముపాగతౌ । అవశ్యమస్మాద్గన్తవ్యం తస్మాత్పార్థివ ! గమ్యతామ్ ॥ ౧౫.
యముని సేవకుడు ఇలా అన్నాడు: ధర్ముడు, ఇంద్రుడు ఇద్దరూ నిన్ను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చారు; రాజా! తప్పక వెళ్లాలి, కాబట్టి ఇప్పుడే బయలుదేరు.
ధర్మ ఉవాచ నయామి త్వామహం స్వర్గం త్వయా సమ్యగుపాసితః । విమానమేతదారుహ్య మా విలమ్బస్వ గమ్యతామ్ ॥ ౧౫.
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: నీవు నన్ను భక్తిగా ఆరాధించావు, అందుకే నేను నిన్ను స్వర్గానికి తీసుకెళ్తాను. ఈ విమానంలో ఎక్కి ఆలస్యం చేయకుండా బయలుదేరు.
రాజోవాచ నరకే మానవా ధర్మ పీడ్యన్తేఽత్ర సహస్రశః । త్రాహీతి చార్తాః క్రన్దన్తి మామతో న వ్రజామ్యహమ్ ॥ ౧౫.
రాజు ఇలా అన్నాడు: ధర్మా! నరకంలో వేలాది మంది మనుషులు బాధపడుతున్నారు; 'మమ్మల్ని కాపాడు' అని వారు అరుస్తున్నారు. అందుకే నేను వెళ్లను.
ఇన్ద్ర ఉవాచ కర్మణా నరకప్రాప్తిరేతేషాం పాపకర్మిణామ్ । స్వర్గస్త్వయాపి గన్తవ్యో నృప ! పుణ్యేన కర్మణా ॥ ౧౫.
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: వీరు చెడు పనుల వల్ల నరకానికి వచ్చారు; రాజా! నీవు మంచి పనుల వల్ల స్వర్గానికి వెళ్లాలి.
రాజోవాచ యది జానాసి ధర్మ ! త్వం త్వం వా శక్ర ! శచీపతే । మమ యావత్ప్రమాణన్తు శుభం తద్వక్తుమర్హథః ॥ ౧౫.
రాజు ఇలా అన్నాడు: ధర్మా! లేదా శచీపతీ ఇంద్రా! మీకు తెలుసంటే, నా పుణ్యఫలం ఎంత ఉందో చెప్పండి.
ధర్మ ఉవాచ అబ్బిన్దవో యథామ్భోధౌ యథా వా దివి తారకాః । యథా వా వర్షతా ధారా గడ్గాయాం సికతా యథా ॥ ౧౫.
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: సముద్రంలో నీటి బిందువులు ఎంతలేవో, ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఎంతలేవో, వర్షపు ధారలు, గంగా నదిలోని ఇసుకరేణువులు ఎంతలేవో—
అసంఖ్యేయా మహారాజ యథా బిన్ద్వాదయో హ్యపామ్ । తథా తవాపి పుణ్యస్య సంఖ్యా నైవోపపద్యతే ॥ ౧౫.
అలాగే, మహారాజా! నీ పుణ్యానికి కూడా లెక్కలేదు; అవి లెక్కించలేనివి.
అనుకమ్పామిమామద్య నారకేష్విహ కుర్వతః । తదేవ శతసాహస్త్రం సంఖ్యాముపగతం తవ ॥ ౧౫.
ఈ రోజు నరకంలో ఉన్నవారిపై నీకు కలిగిన దయ వల్ల, నీ పుణ్యం లక్షల రెట్లు పెరిగింది.
తద్గచ్ఛ త్వం నృపశ్రేష్ఠ తద్భాక్తుమమరాలయమ్ । ఏతేఽపి పాపం నరకే క్షపయన్తు స్వకర్మజమ్ ॥ ౧౫.
కాబట్టి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నీవు అమర లోకానికి వెళ్లి అక్కడ ఆనందించు. వీరు తమ చెడు పనుల ఫలితాన్ని నరకంలో అనుభవించనివ్వు.