పఙ్గ్వన్ధో వధిరః కుష్ఠీ యక్ష్మణా చ ప్రపీడితః । ముఖరోగాక్షిరోగైశ్చ గుదరోగైశ్చ బాధ్యతే ॥ ౧౫.
అతడు లంగడవాడు, అంధుడు, చెవిటివాడు, కుష్టురోగి, క్షయవ్యాధితో బాధపడేవాడు, నోరు, కళ్ళు, గుదము వ్యాధులతో బాధపడేవాడిగా అవుతాడు.
అపస్మారీ చ భవతి శూద్రత్వం చ స గచ్ఛతి । ఏష ఏవ క్రమో దృష్టో గోసువర్ణాపహారిణామ్ ॥ ౧౫.
అతడు అపస్మారంతో బాధపడతాడు, శూద్రుడిగా పుడతాడు. ఇది గోవు లేదా బంగారం దొంగిలించిన వారి క్రమంగా అనుభవించే ఫలితమని చెప్పబడింది.
విద్యాపహారిణశ్చోగ్రా నిష్క్రయభ్రంశినో గురోః । జాయామన్యస్య పురుషః పారఖ్యాం ప్రతిపాదయన్ ॥ ౧౫.
విద్యను దొంగిలించేవారు, తీవ్రమైన మోసం చేసే వారు, పరస్త్రీతో సంబంధం పెట్టుకునేవారు, లేదా ఆమెను మరొకరికి అప్పగించేవారు కూడా ఇందులో చేరతారు.
ప్రాప్నోతి షణ్ఢతాం మూఢో యాతనాభ్యః పరిచ్యుతః । యః కరోతి నరో హోమమసమిద్ధే విభావసౌ ॥ ౧౫.
ఇలాంటి పనులు చేసే మూర్ఖుడు శండుడవుతాడు, నరక యాతనల నుండి బయటపడతాడు. అలాగే, అగ్ని వెలిగించకుండా హోమం చేసే వాడు కూడా ఇలాంటి ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
సోఽజిర్ణవ్యాధిదుః ఖార్తో మన్దాగ్నిః సంప్రజాయతే । పరనిన్దా కృతఘ్రత్వం పరమర్మావఘట్టనమ్ ॥ ౧౫.
అతడు అజీర్ణం, వ్యాధులు, బాధలు, అగ్నిమాంద్యం వంటి సమస్యలతో పుడతాడు. పరనింద, కృతఘ్నత, ఇతరులకు హాని చేయడం కూడా అతడిని వెంటాడుతాయి.
నైష్ఠుర్యం నిర్ఘృణత్వఞ్చ పరదారోపసేవనమ్ । పరస్వహరణాశౌచం దేవతానాఞ్చ కుత్సనమ్ ॥ ౧౫.
కఠినత, క్రూరత, పరస్త్రీ సంబంధం, దొంగతనం, అపవిత్రత, దేవతలను నిందించడం కూడా ఇలాంటి పాపాలలో వస్తాయి.
నికృత్యా కఞ్చనం నృణాం కార్పణ్యం చ నృణాం వధః । యాని చ ప్రతిషిద్ధాని తత్ప్రవృత్తిశ్చ సన్తతా ॥ ౧౫.
మానవుల నుండి మోసపూర్వకంగా బంగారం తీసుకోవడం, కంజుషత్వంతో మనుషులను చంపడం, నిషిద్ధమైన పనులను పునఃపునః చేయడం కూడా ఇక్కడ చెప్పబడింది.
ఉపలక్ష్యాణి జానీయాన్ముక్తానాం నరకాదను । దయా భూతేషు సంవాదః పరలోకప్రతిక్రియా ॥ ౧౫.
ఇవి నరకం నుండి విముక్తులైన వారి లక్షణాలుగా గుర్తించాలి. భూతజాలంపై దయ, సత్యవాదిత, పరలోకానికి సిద్ధపడడం వీటి నివారణ మార్గాలు.
సత్యం భూతహితార్థోక్తిర్వేదప్రామాణ్యదర్శనమ్ । గురుదేవర్షిసిద్ధర్షిపూజనం సాధుసఙ్గమః ॥ ౧౫.
నిజాయితీ, సత్యవాక్యం, సర్వజనుల హితాన్ని కోరడం, వేదాల పరిపూర్ణతను గుర్తించడం, గురువులను, దేవతలను, ఋషులను, సిద్ధులను గౌరవించడం, సద్బుద్ధి కలిగినవారితో స్నేహం — ఇవన్నీ మంచితనానికి గుర్తులుగా చెప్పబడ్డాయి.
సత్క్రియాభాయసనం మైత్రీమితి బుధ్యతే పణ్డితః । అన్యాని చైవ సద్ధర్మఙ్క్రియాభూతాని యాని చ ॥ ౧౫.
మంచి పనులను అలవాటు చేసుకోవడం, స్నేహాన్ని పెంపొందించుకోవడం, ఇంకా ఇతర సద్గుణాలు కలిగిన righteous కార్యాలు — వీటిని పండితులు నిజమైన ధర్మ లక్షణాలుగా భావిస్తారు.
స్వర్గచ్యుతానాం లిఙ్గాని పురుషాణామపాపినామ్ । ఏతదుద్దేశతో రాజన్ భవతః కథితం మయా ॥ ౧౫.
ఓ రాజా! పాపరహితులై, స్వర్గం నుండి కిందపడిన మనుషుల లక్షణాలను సంక్షిప్తంగా నీకు వివరించాను.
స్వకర్మఫలభోక్తౄణాం పుణ్యానాం పాపినాం తథా । తదేహ్యన్యత్ర గచ్ఛామో దృష్టం సర్వం త్వయాధునా । త్వయా దృష్టో హి నరకస్తదేహ్యన్యత్ర గమ్యతామ్ ॥ ౧౫.
తమ తమ కర్మఫలాలను అనుభవించే పుణ్యులు, పాపులు — వీరి గురించి నీవు అన్నీ చూశావు. నరకాన్ని కూడా చూశావు కాబట్టి, ఇప్పుడు మనం ఇంకెక్కడికైనా వెళ్లుదాం.
పుత్ర ఉవాచ తతస్తమగ్రతః కృత్వా స రాజా గన్తుముద్యతః । తతశ్చ సర్వైరుత్క్రుష్టం యాతనాస్థాయిభిర్నృభిః ॥ ౧౫.
కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు, ఆ రాజు అతడిని ముందుగా ఉంచుకుని వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యాడు. ఆ సమయంలో, నరకంలో బాధపడుతున్న అందరూ కలిసికట్టుగా అరవసాగారు.
ప్రసాదం కురు భూపేతి తిష్ఠ తావన్ముహూర్తకమ్ । త్వదఙ్గసఙ్గీ పవనో మనో హ్లాదయతే హి నః ॥ ౧౫.
"ఓ రాజా! దయచూపించండి. కొద్దిసేపు ఇక్కడే ఉండండి. మీ శరీరాన్ని తాకిన గాలి మాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తోంది."
పరితాపఞ్చ గాత్రేభ్యః పీడాబాధాశ్చ కృత్స్నశః । అపహన్తి నరవ్యాఘ్ర యదాం కుర మహీపతే ॥ ౧౫.
"మహారాజా! మీ శరీరాన్ని తాకిన గాలి మమ్మల్ని తాకినప్పుడు, మా అవయవాల్లోని బాధలు, వేదనలు పూర్తిగా పోతున్నాయి."
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తేషాం తం యామ్యపురుషం నృపః । పప్రచ్ఛ కథమేతేషామాహ్లాదో మయి తిష్ఠతి ॥ ౧౫.
వారు చెప్పిన మాటలు విని, రాజు యముని సేవకుడిని అడిగాడు: "నా వల్ల వీరికి ఇలా ఉపశమనం ఎలా కలుగుతోంది?"
కిం మయా కర్మ తత్పుణ్యం మర్త్యలోకే మహత్కృతమ్ । ఆహ్లాదదాయినీ వ్యుష్టిర్యేనేయం తదుదీరయ ॥ ౧౫.
"నేను భూమిలో ఏ మంచి పని చేశానో, ఇక్కడ ఇంత ఆనందాన్ని కలిగిస్తోంది? దయచేసి అది నాకు చెప్పు."
యమపురుష ఉవాచ పితృదేవాతిథిప్రైష్యశిష్టేనాన్నేన తే తనుః । పుష్టిమభ్యాగతా యస్మాత్తద్గతం చ మనో యతః ॥ ౧౫.
యముని సేవకుడు ఇలా అన్నాడు: "నీ శరీరం పితృదేవతలకు, అతిథులకు, సందేశబేరులకు, శ్రేష్ఠులకు యోగ్యంగా సమర్పించిన అన్నంతో పోషించబడింది. నీ మనసు కూడా అదే పనిలో నిమగ్నమై ఉంది."
తతస్త్వద్గాత్రసంసర్గో పవనో హ్లాదదాయకః । పాపకర్మకృతో రాజన్ యాతనా న ప్రబాధతే ॥ ౧౫.
"అందుకే, రాజా! నీ శరీరాన్ని తాకిన గాలి సంతోషాన్ని ఇస్తోంది. నీ సమక్షంలో పాపకార్యాలు చేసినవారికి కూడా నరకవేదనలు బాధించవు."
అశ్వమేధాదయో యజ్ఞాస్త్వయేష్టా విధివద్యతః । తతస్త్వద్దర్శనాద్యామ్యా యన్త్రశస్త్రాగ్నివాయసాః ॥ ౧౫.
"నువ్వు నియమానుసారం చేసిన అశ్వమేధాది యజ్ఞాలు, నీ దర్శనం వల్ల కూడా యముని యంత్రాలు, ఆయుధాలు, అగ్ని, గాలి వల్ల కలిగే బాధలు తగ్గిపోయాయి."
పీడనచ్ఛేదదాహాదిమహాదుః ఖస్య హేతవః । మృదుత్వమాగతా రాజన్ తేజసాపహతాస్తవ ॥ ౧౫.
"రాజా! కొట్టడం, కోయడం, కాల్చడం వంటి మహా బాధలకు కారణాలు నీ తేజస్సు వల్ల మృదువయ్యాయి."
రాజోవాచ న స్వర్గే బ్రహ్మలోకే వా తత్సుఖం ప్రాప్యతే నరైః । యదార్తజన్తునిర్వాణదానోత్థమితి మే మతిః ॥ ౧౫.
రాజు ఇలా అన్నాడు: "బాధపడుతున్న ప్రాణులకు ఉపశమనాన్ని కలిగించడం వల్ల కలిగే ఆనందం, స్వర్గంలోనైనా, బ్రహ్మలోకంలోనైనా దొరకదు — ఇదే నా నమ్మకం."
యది మత్సన్నిధావేతాన్ యాతనా న ప్రబాధతే । తతో భద్రముఖాత్రాహం స్థాస్యే స్థాణురివాచలః ॥ ౧౫.
"నా సమక్షంలో వీరికి నరకవేదనలు బాధించకపోతే, ఓ మంగళముఖి! నేను ఇక్కడే, కొండలా కదలకుండా నిలబడతాను."
యమపురుష ఉవాచ ఏహి రాజన్ ప్రగచ్ఛామో నిజపుణ్యసమర్జితాన్ । భుఙ్క్ష్వ భోగానపాస్యేహ యాతనాః పాపకర్మణామ్ ॥ ౧౫.
యముని సేవకుడు ఇలా అన్నాడు: "రాజా! రా, మనం వెళ్లుదాం. నువ్వు నీ సొంత పుణ్యంతో సంపాదించిన సుఖాలను అనుభవించు. ఇక్కడ పాపుల వేదనలు నీకు కావు."
రాజోవాచ తస్మాన్న తావద్యాస్యామి యావదేతే సుదుః ఖితాః । మత్సన్నిధానాత్సుఖినో భవన్తి నరకౌకసః ॥ ౧౫.
రాజు ఇలా అన్నాడు: "ఈ నరకవాసులు నా సమక్షంలో సంతోషంగా ఉండేవరకు, నేను ఇక్కడినుండి వెళ్లను."
ధిక్తస్య జీవనం పుంసః శరణార్థినమాతురమ్ । యో నార్తమనుగృహ్ణాతి వైరిపక్షమపి ధ్రువమ్ ॥ ౧౫.
బాధపడుతూ ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని, వారు శత్రువులైనా సరే, దయతో ఆదుకోని మనిషి జీవితం నిస్సారమని నేను భావిస్తున్నాను.
యజ్ఞదానతపాంసీహ పరత్ర చ న భూతయే । భవన్తి తస్య యస్యార్తపరిత్రాణే న మానసమ్ ॥ ౧౫.
ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ, యజ్ఞాలు, దానాలు, తపస్సులు కూడా, బాధపడుతున్నవారిని రక్షించాలనే మనసు లేనివారికి ఎలాంటి మేలు చేయవు.
నరస్య యస్య కఠినం మనో బాలాతురాదిషు । వృద్ధేషు చ న తం మన్యే మానుషం రాక్షసో హి సః ॥ ౧౫.
ఎవరికి చిన్నపిల్లలు, రోగులు, వృద్ధుల పట్ల మనసు కఠినంగా ఉంటుందో, అతడిని నేను మనిషిగా భావించను; అతడు నిజంగా రాక్షసుడు.
ఏతేషాం సన్నికర్షాత్తు యద్యగ్నిపరితాపజమ్ । తథోగ్రగన్ధజం వాపి దుః ఖం నరకసమ్భవమ్ ॥ ౧౫.
ఈవారికి దగ్గరగా ఉండడం వల్ల అగ్ని వేడి, దుర్వాసన, లేదా నరకంలో కలిగే బాధలు కలిగినా—
క్షుత్పిపాసాభవం దుః ఖం యచ్చ మూర్చ్ఛాప్రదం మహత్ । ఏతేషాం త్రాణదానన్తు మన్యే స్వర్గసుఖాత్పరమ్ ॥ ౧౫.
లేదా ఆకలి, దాహం వల్ల కలిగే బాధ, లేదా మూర్చ వచ్చేంత పెద్ద బాధ వచ్చినా— వీరిని రక్షించడం, వారికి సహాయం చేయడం, స్వర్గంలో కలిగే ఆనందం కన్నా గొప్పదని నేను భావిస్తాను.