కేచిదిగరినిపాతేన కేచిదమ్భోధివారిణా । కేచిన్మహీసఞ్చలనాత్ ప్రయయుః ప్రాణినః క్షయమ్॥౯.
కొంతమంది కొండలు పడిపోవడంతో, మరికొందరు సముద్రపు నీళ్లతో, ఇంకొందరు భూమి కంపించడంతో ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
ఇతి సర్వం పరిత్రస్తం హాహాభూతమచేతనమ్ । జగదాసీత్ సుసమ్భ్రాన్తం పర్యస్తక్షితిమణ్డలమ్॥౯.
ఇలా అన్నీ భయంతో, చైతన్యం లేకుండా, అయోమయంగా మారిపోయాయి. జగత్తు అంతా కలవరపడి, భూమి తిరిగి పడిపోయింది.
హా వత్స ! హా కాన్త ! శిశో ! ప్రయాహ్యేషోఽస్మి సంస్థితః । హా ప్రియే ! కాన్త ! శైలోఽయం పతత్యాశు పలాయతామ్॥౯.
"అయ్యో బిడ్డా! అయ్యో ప్రియమైనవాడా! చిన్నవాడా, పారిపో, నేను మరణించబోతున్నాను! అయ్యో ప్రియమైనవాడా! ప్రియమైనవాడా! ఈ కొండ పడిపోతోంది — త్వరగా పారిపో!"
ఇత్యాకులీకృతే లోకే సంత్రాసవిముఖే తదా । సురైః పరివృతః సర్వైరాజగామ పితామహః॥౯.
ఇలా లోకమంతా కలవరపడి, భయంతో ఉన్నప్పుడు, అన్ని దేవతలతో కలిసి పితామహుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
ప్రత్యువాచ చ విశ్వేశాస్తావుభావతికోపితౌ । యుద్ధం వా విరమత్వేతల్లోకాః స్వాస్థ్యం వ్రజన్తు చ॥౯.
అతివేగంగా కోపంతో ఉన్న వారిద్దరినీ లోకాలయుడైన పరమేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: "ఈ యుద్ధాన్ని ఆపండి. లోకాలు మళ్లీ శాంతిగా ఉండిపోవాలి."
శృణ్వన్తావపి తౌ వాక్యం బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః । కోపామర్షసమావిష్టో యుయుధాతే న తస్థతుః॥౯.
బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన మాటలు విన్నా, ఆ ఇద్దరూ కోపంతో, అసహనంతో నిండిపోయి, యుద్ధాన్ని ఆపకుండా కొనసాగించారు.
తతః పితామహో దేవస్తం దృష్ట్వా లోకసంక్షయమ్ । తయోశ్చ హితమన్విచ్ఛన్ తిర్యగ్భావమపానుదత్॥౯.
అప్పుడు పితామహుడు అయిన దేవుడు, లోకాలు నాశనం అవుతున్నదాన్ని చూసి, వారిద్దరి మేలు కోరుతూ, వారి మధ్య ఉన్న విరోధాన్ని తొలగించాడు.
తతస్తౌ పూర్వదేహస్థౌ ప్రాహ దేవః ప్రజాపతిః । వ్యుదస్తే తామసే భావే వశిష్ఠ౦-కౌశికర్షభౌ॥౯.
తర్వాత ప్రజాపతి అయిన దేవుడు, వారిద్దరూ మునుపటి శరీరాల్లో ఉన్నట్టు చూసి ఇలా అన్నాడు: "వశిష్ఠ, కౌశికా! మీరు అంధకారపు స్థితి నుంచి బయటపడ్డారు."
జహి వత్స వశిష్ఠ త్వం త్వఞ్చ కౌశిక సత్తమ । తామసం భావమాశ్రిత్య ఈదృగ్యుద్ధం చికీర్షితమ్॥౯.
"వశిష్ఠా! నా బిడ్డా, నీవు కూడా, మహానుభావుడైన కౌశికా, నీవు కూడా, అంధకార ప్రభావంతో ఇలాంటి యుద్ధాన్ని చేయాలని ప్రయత్నించారు. ఇక ఆపండి."
రాజసూయవిపాకోఽయం హరిశ్చన్ద్రస్య భూపతేః । యువయోర్విగ్రహశ్చాయం పృథివీక్షయకారకః॥౯.
"ఈ కలహం హరిశ్చంద్ర మహారాజు చేసిన రాజసూయ యాగ ఫలితమే. మీ ఇద్దరి గొడవ వల్ల భూమి నాశనం అవుతోంది."
న చాపి కౌశికశ్రేష్ఠస్తస్య రాజ్ఞోఽపరధ్యతే । స్వర్గప్రాప్తికరో బ్రహ్మన్నపకారపదే స్థితః॥౯.
"కౌశికులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆ రాజు ఎలాంటి తప్పు చేయలేదు. ఆయన స్వర్గప్రాప్తికి కారణమైనవాడు, దోషంలో లేడు, బ్రాహ్మణా!"
తపో విఘ్నస్య కర్తారౌ కామక్రోధవశం గతౌ । పరిత్యజత భద్రం వో బ్రహ్మ హి ప్రచురం బలమ్॥౯.
"మీరు ఇద్దరూ కామక్రోధాలకు లోనై, తపస్సుకు అడ్డంగా మారారు. దయచేసి దీన్ని వదిలేయండి. బ్రహ్మశక్తి ఎంతో గొప్పది."
ఏవముక్తౌ తతస్తేన లజ్జితౌ తావుభావపి । క్షమయామాసతుః ప్రీత్యా పరిష్వజ్య పరస్పరమ్॥౯.
అలా ఆయన చెప్పిన తర్వాత, వారిద్దరూ సిగ్గుపడి, పరస్పరం క్షమించి, ప్రేమతో ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకున్నారు.
తతః సురైర్వన్ద్యమానో బ్రహ్మా లోకం నిజం యయౌ । వశిష్ఠోఽప్యాత్మనః స్థానం కౌశికోఽపి స్వామాశ్రయమ్॥౯.
తర్వాత దేవతలు వందనం చేయగా బ్రహ్మదేవుడు తన లోకానికి వెళ్లిపోయాడు. వశిష్ఠుడు తన స్థలానికి, కౌశికుడు తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
ఏతదాడిబకం యుద్ధం హరిశ్చన్ద్రకథాం తథా । కథయిష్యన్తి యే మర్త్యాః సమ్యక్ శ్రోష్యన్తి చైవ యే॥౯.
ఈ ఆడిబకుల యుద్ధాన్ని, హరిశ్చంద్రుని కథను ఎవరు చదివినా, లేదా శ్రద్ధగా వినినా—
తేషాం పాపాపనోదన్తు శ్రుతం హ్యేవ కరిష్యతి । న చైవ విఘ్నకార్యాణి భవిష్యన్తి కదాచన॥౯.
వారికి ఇది పాపాలను తొలగిస్తుంది. వారి పనులకు ఎప్పుడూ అడ్డంకులు రావు.
పఞ్చదశోఽధ్యాయః యమకిఙ్కర ఉవాచ పతితాత్ప్రతిగృహ్యార్థం ఖరయోనిం వ్రజేద్ద్విజః । నరకాత్ప్రతిముక్తస్తు కృమిః పతితయాజకః ॥ ౧౫.
పదహారవ అధ్యాయం యమకింకరుడు ఇలా అన్నాడు: ఒక ద్విజుడు పతితుని నుండి దానం తీసుకుంటే, అతడు గాడిదగా పుడతాడు. నరకం నుంచి విడుదలైన పతితయాజకుడు కీటకంగా జన్మిస్తాడు.
ఉపాధ్యాయవ్యలీకన్తు కృత్వా శ్వా భవతి ద్విజః । తజ్జాయాం మనసావాఞ్ఛన్ తద్ద్రవ్యఞ్చాప్యసంశయమ్ ॥ ౧౫.
ఉపాధ్యాయునికి అపచారం చేసిన ద్విజుడు కుక్కగా పుడతాడు. ఉపాధ్యాయుని భార్యను లేదా ఆస్తిని మనసులో ఆశించినా, అతడికి ఇదే ఫలితం తప్పదు.
గర్దభో జాయతే జన్తుః పిత్రోశ్చాప్యవమానకః । మాతాపితరావాక్రుశ్య శారికా సమ్ప్రజాయతే ॥ ౧౫.
తల్లిదండ్రులను అవమానించినవాడు గాడిదగా పుడతాడు. తల్లిదండ్రులను దూషించినవాడు శారిక పక్షిగా జన్మిస్తాడు.
భ్రాతుః పత్న్యవమన్తా చ కపోతత్వం ప్రపద్యతే । తామేవ పీడయిత్వా తు కచ్ఛపత్వం ప్రపద్యతే ॥ ౧౫.
తమ్ముడి భార్యను అవమానించినవాడు పావురంగా పుడతాడు. ఆమెను బాధించినవాడు తాబేలు అవుతాడు.
భర్తృపిణ్డముపాశ్నన్ యస్తదిష్టం న నిషేవతే । సోఽపి మోహసమాపన్నో జాయతే వానరో మృతః ॥ ౧౫.
భర్తకు చేసిన పిండాన్ని తినేవాడు, కాని విధిగా ఆ పిండాన్ని సమర్పించని వాడు, మాయలో పడి, చనిపోయాక కోతిగా పుడతాడు.
న్యాసాపహర్తా నరకాద్విముక్తో జాయతే కృమిః । అసూయకశ్చ నరకాన్ముక్తో భవతి రాక్షసః ॥ ౧౫.
అప్పగించిన వస్తువును దొంగిలించినవాడు నరకం నుంచి బయటపడి కీటకంగా పుడతాడు. అసూయగలవాడు నరకం నుంచి విడుదలై రాక్షసుడవుతాడు.
విశ్వాసహన్తా చ నరో మీనయోనౌ ప్రజాయతే । ధాన్యం యవాంస్తిలాన్మాషాన్ కులత్థాన్ సర్షపాంశ్చణాన్ ॥ ౧౫.
ఎవరైనా విశ్వాసాన్ని ద్రోహిస్తే వారు చేపల గర్భంలో పుడతారు. ధాన్యం, యవాలు, నువ్వులు, మినుములు, ఉల్లులు, ఆవాలు లేదా శనగలు దొంగిలించినవారు—
కలాయాన కలమాన్ముద్గాన్ గోధూమానతసీస్తథా । శస్యాన్యన్యాని వా హృత్వా మోహాజ్జన్తురచేతనః ॥ ౧౫.
బటాణీలు, బియ్యం, పసరపప్పు, గోధుమలు లేదా మసూరిపప్పు, లేదా మరే ఇతర పంటలు మోసంతో దొంగిలించినవారు, జ్ఞానం లేని జీవులుగా పుడతారు.
సఞ్జాయతే మహావక్త్రో మూషికో బభ్రుసన్నిభః । పరదారాభిమర్షాత్తు వృకో ఘోరోఽభిజాయతే ॥ ౧౫.
అలాంటి వారు పెద్ద నోటితో, గోధుమ రంగుతో ఉన్న ఎలుకగా పుడతారు. మరొకరి భార్యను ఆశించే వారు భయంకరమైన నక్కగా పుడతారు.
శ్వా శృగాలో వకో గృధ్రో వ్యాడః కఙ్కస్తథా క్రమాత్ । భ్రాతృభార్యాఞ్చ దుర్బుద్ధిర్యో ధర్షయతి పాపకృత్ ॥ ౧౫.
తమ్ముడి భార్యను లైంగికంగా వేధించే చెడ్డ మనిషి, క్రమంగా కుక్క, నక్క, కొంగ, గద్ద, పాము లేదా కొంగగా పుడతాడు.
పుంస్కోకిలత్వమాప్నోతి స చాపి నరకాచ్చ్యుతః । సఖిభార్యాం గురోర్భార్యాం రాజభార్యాఞ్చ పాపకృత్ ॥ ౧౫.
స్నేహితుడి భార్యను, గురువు భార్యను లేదా రాజు భార్యను లైంగికంగా వేధించినవాడు నరకం నుండి బయటపడి, పురుష కోయిలగా పుడతాడు.
ప్రధర్షయిత్వా కామాత్మా శూకరో జాయతే నరః । యజ్ఞదానవివాహానాం విఘ్రకర్తా భవేత్కృమిః ॥ ౧౫.
కామంతో వారిని లైంగికంగా వేధించినవాడు పంది అవుతాడు. యజ్ఞాలు, దానం, పెళ్లిళ్లు వంటి శుభకార్యాలను అడ్డుకున్నవాడు పురుగుగా పుడతాడు.
పునర్దాత్చ కన్యాయాః కృమిరేవోపజాయతే । దేవతాపితృవిప్రాణామదత్వా యోఽన్నమశ్నుతే ॥ ౧౫.
ఒకరు అమ్మాయిని ఇచ్చి తిరిగి తీసుకుంటే కూడా పురుగుగా పుడతాడు. దేవతలకు, పితృదేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు నైవేద్యం పెట్టకుండా తినేవాడు—
ప్రముక్తో నరకాత్సోఽపి వాయసః సమ్ప్రజాయతే । జ్యేష్ఠం పితృసమం వాపి భ్రాతరం యోఽవమన్యతే ॥ ౧౫.
నరకం నుండి బయటపడ్డా, కాకిగా పుడతాడు. పెద్ద అన్నయ్యను లేదా తండ్రితో సమానమైన అన్నయ్యను అవమానించే వాడు—