మార్కణ్డేయపురాణమ్

; పక్షిణ ఊచుః తతః కృత్వా చితాం రాజా ఆరోప్య తనయం స్వకమ్ । భార్యయా సహితశ్చాసౌ బద్ధాఞ్జలిపుటస్తదా॥౮.

పక్షులు ఇలా అన్నారు— రాజు చితిని సిద్ధం చేసి, తన కుమారుని అందులో ఉంచాడు. భార్యతో కలిసి, చేతులు జోడించి అక్కడ నిలబడ్డాడు.

చిన్తయన్ పరమాత్మానమీశం నారాయణం హరిమ్ । హృత్కోటరగుహాసీనం వాసుదేవం సురేశ్వరమ్ । అనాదినిధనం బ్రహ్మ కృష్ణం పీతామ్బరం శుభమ్॥౮.

ఆయన పరమాత్మను, నారాయణుడిని, హరిని, హృదయంలోని గుహలో ఉన్న వాసుదేవుడిని, దేవతల అధిపతిని, ఆదియంతరహితమైన బ్రహ్మను, పీతాంబరధారినైన కృష్ణుడిని, మంగళకరుడైన వాడిని ధ్యానిస్తూ ఉన్నాడు.

తస్య చిన్తయమానస్య సర్వే దేవాః సవాసవాః । ధర్మం ప్రముఖతః కృత్వా సమాజగ్ముస్త్వరాన్వితాః॥౮.

ఆయన ధ్యానంలో ఉన్నప్పుడు, అందరు దేవతలు, ఇంద్రుడితో కలిసి, ధర్మాన్ని ముందుగా ఉంచుకుని త్వరగా అక్కడికి వచ్చారు.

ఆగత్య సర్వే ప్రోచుస్తే భో భో రాజన్ ! శృణు ప్రభో । అయం పితామహః సాక్షాద్ధర్మశ్చ భగవాన్ స్వయమ్॥౮.

వారు అందరూ వచ్చి ఇలా అన్నారు— రాజా! ప్రభూ! విను. ఇక్కడ ప్రత్యక్షంగా పితామహుడు ఉన్నాడు, భగవంతుడైన ధర్ముడు కూడా వచ్చాడు.

సాధ్యాశ్చ విశ్వే మరుతో లోకపాలాః సవాహనాః । నాగాః సిద్ధాః సగన్ధర్వా రుద్రాశ్చైవ తథాశ్వినౌ॥౮.

సాధ్యులు, విశ్వదేవతలు, మరుత్‌లు, లోకపాలకులు, నాగులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, రుద్రులు, అశ్వినీదేవతలు— వీరందరూ అక్కడ ఉన్నారు.

ఏతే చాన్యే చ బహవో విశ్వామిత్రస్తథైవ చ । విశ్వత్రయేణ యో మిత్రం కర్తుం న శకితః పురా॥౮.

విశ్వామిత్రుడు సహా మరికొంతమంది కూడా అక్కడ ఉన్నారు. మునుపు విశ్వత్రయం తో స్నేహం చేయలేకపోయిన విశ్వామిత్రుడు కూడా వచ్చాడు.

విశ్వామిత్రస్తు తే మైత్రీమిష్టఞ్చాహర్తుమిచ్ఛతి । ఆరురోహ తతః ప్రాప్తో ధర్మః శక్రోఽథ గాధిజః॥౮.

ఇప్పుడు విశ్వామిత్రుడు నీతో స్నేహం చేయాలని కోరుకుంటున్నాడు. ఆ తరువాత ధర్ముడు, ఇంద్రుడు, గాధిపుత్రుడు అక్కడికి వచ్చారు.

; ధర్మి ఉవాచ మా రాజన్ ! సాహసం కార్షోర్ధర్మోఽహం త్వాముపాగతః । తితిక్షా-దమ-సత్యాద్యైః స్వగుణైః పరితోషితః॥౮.

ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు— రాజా! తొందరపడి ఏదైనా చేయకూ. నేనే ధర్ముడిని, నీ సహనానికి, నియమానికి, సత్యానికి సంతోషించి నీ వద్దకు వచ్చాను.

; ఇన్ద్ర ఉవాచ హరిశ్చన్ద్ర మాహభాగ ! ప్రాప్తః శక్రోఽస్మితేఽన్తికమ్ । త్వయా సభార్యపుత్రేణ జితా లోకాః సనాతనాః॥౮.

ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— హరిశ్చంద్ర మహాభాగా! నేను శక్రుడిని, నీ వద్దకు వచ్చాను. నీవు నీ భార్య, కొడుకుతో కలసి శాశ్వత లోకాలను జయించావు.

ఆరోహ త్రిదివం రాజన్ ! భార్యాపుత్రసమన్వితః । సుదుష్ప్రాప్తం నరైరన్యైర్జితమాత్మీయకర్మభిః॥౮.

ఓ రాజా! నీవు నీ భార్య, కుమారునితో కలిసి, ఇతరులకు చాలా కష్టంగా దక్కే పరమ పదాన్ని, నీ సొంత సత్కర్మల వల్ల పొందావు. ఇప్పుడు స్వర్గానికి ఎక్కు.

; పక్షిణ ఊచుః తతోఽమృతమయం వర్షమపమృత్యువినాశనమ్ । ఇన్ద్రః ప్రాసృజదాకాశాచ్చితాస్థానగతః ప్రభుః॥౮.

ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు దేవతల మధ్య కూర్చొని, ఆకాశం నుండి మరణాన్ని తొలగించే అమృత వర్షాన్ని కురిపించాడు.

పుష్పవర్షఞ్చ సుమహద్దేవదున్దుభినిస్వనమ్ । తతస్తతో వర్తమానే సమాజే దేవసంకులే॥౮.

అక్కడ దేవతల సమూహంలో ఉన్న సభలో, ఎక్కడికక్కడా పుష్పవర్షం కురిసింది, దేవదుండుబులు మ్రోగాయి.

సముత్తస్థౌ తతః పుత్రో రాజ్ఞస్తస్య మహాత్మనః । సుకుమారతనుః సుస్థః ప్రసన్నేన్ద్రియమానసః॥౮.

ఆ మహాత్ముడైన రాజుని కుమారుడు, సున్నితమైన శరీరంతో, ఆరోగ్యంగా, ఇంద్రియాలు, మనస్సు ప్రశాంతంగా లేచాడు.

తతో రాజా హరిశ్చన్ద్రః పరిష్వజ్య సుతం క్షణాత్ । సభార్యః స శ్రియా యుక్తో దివ్యమాల్యామ్బరాన్వితః॥౮.

తర్వాత హరిశ్చంద్రుడు, దివ్యమాలలు, వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, తన భార్యతో కలిసి కుమారుణ్ణి హర్షంతో ఒడిచ్చుకున్నాడు.

సుస్థః సమ్పూర్ణహృదయో ముదా పరమయా యుతః । బభూవ తత్క్షణాదిన్ద్రో భూయశ్చైనమభాషత॥౮.

ఆ క్షణంలోనే ఆరోగ్యంగా, హృదయం సంతృప్తితో, పరమానందంతో నిండిపోయాడు. అప్పుడు ఇంద్రుడు మళ్లీ అతనితో మాట్లాడాడు.

సభార్యస్త్వం సపుత్రశ్చ ప్రాప్స్యసే సద్గతిం పరామ్ । సమారోహ మాహభాగ నిజానాం కర్మణాం ఫలైః॥౮.

నీ భార్య, కుమారునితో కలిసి, నీ సత్కర్మల ఫలితంగా పరమగతి పొందుతావు. మహాభాగ! స్వర్గానికి ఎక్కు.

; హరిశ్చన్ద్ర ఉవాచ దేవరాజాననుజ్ఞాతః స్వామినా శ్వపచేన వై । అగత్వా నిష్కృతిం తస్య నారోక్ష్యేఽహం సురాలయమ్॥౮.

హరిశ్చంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "దేవేంద్రా! మీరు అనుమతించినా, నా యజమాని అయిన చండాలునికి నేను అప్పగించిన బాధ్యతను నెరవేర్చకుండా, స్వర్గానికి పోను."

; ధర్మ ఉవాచ తవైనం భావినం క్లేశమవగమ్యాత్మమాయయా । ఆత్మా శ్వపాకతాం నీతో దర్శితం తచ్చ చాపలమ్॥౮.

ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: "నీ భవిష్యత్తు కష్టం తెలుసుకొని, నా స్వీయ శక్తితో నిన్ను చండాల స్థితికి తీసుకెళ్లాను. ఆ చంచలతను కూడా నీకు చూపించాను."

; ఇన్ద్ర ఉవాచ ప్రార్థ్యతే యత్ పరం స్థానం సమస్తైర్మనుజైర్భువి । తదారోహ హరిశ్చన్ద్ర స్థానం పుణ్యకృతాం నృణామ్॥౮.

ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "హరిశ్చంద్రా! భూమిపై అందరూ కోరుకునే, సత్కర్మలు చేసినవారికి లభించే పరమ స్థానం నీవు పొందు."

; హరిశ్చన్ద్ర ఉవాచ దేవారాజ ! నమస్తుభ్యం వాక్యఞ్చైతన్నిబోధ మే । ప్రసాదసుముఖం యత్ త్వాం బ్రవీమి ప్రశ్రయాన్వితః॥౮.

హరిశ్చంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "దేవేంద్రా! మీకు నమస్కారం. మీ కృపతో ఆనందంగా, వినయంతో నేను చెప్పే మాటలు వినండి."

మచ్ఛోకమగ్నమనసః కోశలానగరే జనాః । తిష్ఠన్తి తానపోహ్యాద్య కథం యాస్యామ్యహం దివమ్॥౮.

కోశల నగరంలో నా వల్ల దుఃఖంలో మునిగిపోయిన ప్రజలు ఉన్నారు. వారిని వదిలి నేను ఈ రోజు ఎలా స్వర్గానికి వెళ్ళగలను?

బ్రహ్మహత్యా గురోర్ఘాతో గోవధః స్త్రీవధస్తథా । తుల్యమేభిర్మహాపాపం భక్తత్యాగేఽప్యుదాహృతమ్॥౮.

బ్రాహ్మణ హత్య, గురువు హత్య, ఆవు లేదా స్త్రీ హత్య ఎంత పాపమో, భక్తుణ్ణి వదిలిపెట్టడం కూడా అంతే మహాపాపంగా చెప్పబడింది.

భజన్తం భక్తమత్యాజ్యమదుష్టం త్యజతః సుఖమ్ । నేహ నాముత్ర పశ్యామి తస్మాచ్ఛక్ర ! దివం వ్రజ॥౮.

భక్తుడిని, అదీ నిష్కపటుడిని వదిలిపెట్టడం వల్ల ఈ లోకంలోనైనా, పరలోకంలోనైనా శుభం ఉండదని నేను భావించను. అందుకే, ఇంద్రా! నీవు స్వర్గానికి వెళ్ళు, నేను కాదు.

యది తే సహితాః స్వర్గం మయా యాన్తి సురేశ్వర । తతోఽహమపి యాస్యామి నరకం వాపి తైః సహ॥౮.

ఓ దేవేంద్రా! వారు నాతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్ళగలిగితే, నేనూ వెళ్తాను. లేకపోతే, వారితో కలిసి నరకానికైనా వెళ్తాను.

; ఇన్ద్ర ఉవాచ బహూని పుణ్యపాపాని తేషాం భిన్నాని వై పృథక్ । కథం సఙ్ఘాతభోగ్యం త్వం భూయః స్వర్గమవాప్స్యసి॥౮.

ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "వారి పుణ్యపాపాలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. అందరూ కలసి ఎలా మళ్లీ స్వర్గాన్ని పొందగలరు?"

; హరిశ్చన్ద్ర ఉవాచ శక్ర భుఙ్క్తే నృపో రాజ్యం ప్రభావేణ కుటుమ్బినామ్ । యజతే చ మహాయజ్ఞైః కర్మ పౌర్తం కరోతి చ॥౮.

హరిశ్చంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "శక్రా! రాజు తన ప్రజల బలంతోనే రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తాడు, మహాయజ్ఞాలు చేస్తాడు, దానధర్మాలు నిర్వహిస్తాడు."

తచ్చ తేషాం ప్రభావేణ మయా సర్వమనుష్ఠితమ్ । ఉపకర్తౄన్ న సన్త్యక్ష్యే తానహం స్వర్గలిప్సయా॥౮.

ఇది అన్నీ వారి సహాయంతోనే నేను సాధించాను. స్వర్గం కోసమని నా ఉపకారులను వదిలిపెట్టను.

తస్మాద్యన్మమ దేవేశ కిఞ్చిదస్తి సుచేష్టితమ్ । దత్తమిష్టమథో జప్తం సామాన్యం తైస్తదస్తు నః॥౮.

అందుచేత, దేవతలకధిపతి, నేను చేసిన మంచి పనులు — దానం, యజ్ఞం, జపం, లేదా సాధారణంగా చేసిన ఏదైనా — అవన్నీ మాకు కలగాలని కోరుతున్నాను.

బహుకాలోపభోగ్యం హి ఫలం యన్మమ కర్మణః । తదస్తు దినమప్యేకం తైః సమం త్వత్ప్రసాదతః॥౮.

నా కర్మఫలితాలు ఎన్నో యుగాలపాటు అనుభవించదగినవైనా, నీ కృపతో అవన్నీ ఒక్క రోజులోనే మాకు లభించాలి.