मार्कण्डेयपुराणम्

विद्वेषिणी तु या कन्या भृकुटीकुटिलानना । तस्या द्वौ तनयौ पुंसामपकारप्रकाशकौ॥५१.

निर्बोजत्वं नरो याति नारी वा शौचवर्जिता । पैशुन्याभिरतं लोलमसज्जननिषेवणम्॥५१.

पुरुषद्वेषिणञ्चैतौ नारमाक्रम्य तिष्ठतः । मात्रा भ्रात्रा तथा मित्रैरभीष्टैः स्वजनैः परैः॥५१.

विद्विष्टो नाशमायाति पुरुषो धर्मतोर्ऽथतः । एकस्तु स्वगुणांल्लोके प्रकाशयति पापकृत्॥५१.

द्वितीयस्तु गुणान् मैत्रीं लोकस्थामपकर्षति । इत्येते दौः सहाः सर्वे यक्ष्मणः सन्ततावथ । पापाचाराः समाख्याता यैर्व्याप्तमखिलं जगत्॥५१.

क्रौष्टुकिरुवाच--- भगवन् !कथितं सर्वं विस्तरेण त्वया मम । स्वरोचिषस्तु चरितं जन्म स्वारोचिषस्य तु ।। 68.

या तु सा पद्मिनी नाम विद्या भोगोपपादिका । तत्संश्रयां ये निधयस्तान् मे विस्तरतो वद ।। 68.

अष्टौ ये निधयस्तेषां स्वरूपं द्रव्यसंस्थितिः । भवताभिहितं सम्यक् श्रोतुमिच्छाम्यहं गुरो ।। 68.

मार्कण्डेय उवाच--- पद्मिनी नाम या विद्या लक्ष्मीस्तस्याश्च देवता । तदाधाराश्च निधयस्तन्मे निगदतः श्रृणु ।। 68.

यत्र पद्ममहापद्मौ तथा मकरकच्छपौ । मुकुन्दो नन्दकश्चैव नीलः शङ्खोऽष्टमो निधिः ।। 68.

सत्यामृद्धौ भवन्त्येते सिद्धिस्तेषां हि जायते । एते ह्रष्टौ समाख्याता निधयस्तव क्रौष्टुके ।। 68.

देवातानां प्रसादेन साधुसंसेवनेन च । एभिरालोकितं वित्तं मानुषस्य सदा मुने ।। 68.

यादृक्् स्वरूपं भवति तन्मे निगदतः श्रृणु । पद्मो नाम निधिः पूर्वं स यस्य भवति द्विज ।। 68.

सुतस्य तत्सुतानाञ्च तत्पैत्राणाञ्च नित्यशः । दाक्षिण्यसारः पुरुषस्तेन चाधिष्ठितो भवेत् ।। 68.

सत्त्वाधारो महाभोगो यतोऽसौ सात्त्विको निधिः । सुवर्णरूप्यताम्रादिधातूनाञ्च परिग्रहम् ।। 68.

करोत्यतितरां सोऽथ तेषाञ्च क्रयाविक्रयम् । करोति च तथा यज्ञान् दक्षिणाञ्च प्रयच्छति ।। 68.

सभां देवनिकेतांश्च स कारयति तन्मनाः । सत्त्वाधारो निधिश्चान्यो महापद्म इति श्रुतः ।। 68.

सत्त्वप्रधानो भवति तेन चाधिष्ठितो नरः । करोति पद्मरागादिरत्नानाञ्च परिग्रहम् ।। 68.

मौक्तिकानां प्रवालानां तेषां च क्रयविक्रयान् । ददाति योगशीलेभ्यस्तेषामावसथांस्तथा ।। 68.

स कारयति तच्छीलः स्वयमेव च जायते । तत्प्रसूतास्तथाशीलाः पुत्रपौत्रक्रमेण च ।। 68.

पूर्वर्द्धिमात्रः सप्तासौ पुरुषांश्च न मुञ्चति । तामसो मकरो नाम निधिस्तेनावलोकितः ।। 68.

पुरुषोऽथ तमः प्रायः सुशीलोऽपि हि जायते । बाण-खड््गÐष्ट-धनुषां चम्र्मणाञ्च परिग्रहम् ।। 68.

दंशनानाञ्च कुरुते याति मैत्रीञ्च राजभिः । ददाति शौय्र्यवृत्तीनां भूभुजांये च तत्प्रियाः ।। 68.

क्रयविक्रये च शस्त्राणां नान्यत्र प्रीतिमेति च । एकस्यैव भवत्येष नरस्य न सुतानुगः ।। 68.

द्रव्यार्थं दस्युतो नाशं संग्रामे चापि स व्रजेत् । कच्छपश्च निधिर्योऽसौ नरस्तेनाभिवीक्षितः ।। 68.

तमः प्रधानो भवति यतोऽसौ तामसो निधिः । व्यवहारानशेषांस्तु पुण्यजातैः करोति च ।। 68.

कर्मस्थानखिलांश्चैवन वि•ासिति कस्यचित् । समस्तानि यथाङ्गानि संहरत्येव कच्छपः ।। 68.

तथा विष्टभ्य चित्तानि तिष्ठत्यायतमानसः । न ददाति न वा भुङ््क्ते तद्विनाशभयाकुलः ।। 68.

निधानमुर्व्व्यां कुरुते निधिः सोऽप्येकपूरुषः । रजोगुणमयश्चान्यो मुकुन्दो नाम यो निधिः ।। 68.