ततः पतिसंयतः कामेन तस्याः पतिः शृण्वन्, सा च कुलजाता सती, महाभाग्या पतिव्रता च, पतिसंवादं सम्यक् श्रुत्वा, वस्त्राणि सम्यक् बध्नाति, प्रत्युपकारार्थं धनं गृह्णाति, पतिं च स्कन्धे स्थापयित्वा, सा मृदुलगामिनी स्त्री मार्गे प्रस्थितवती। रात्रौ मेघैः संवृताकाशे विद्युत्प्रभाभिः समाकीर्णे, सा द्विजाति: पतिसुखार्थिनी राजमार्गे गच्छति। तत्र मार्गमध्यभागे शूलारोपितः चौरः तिष्ठति, सन्दिग्धचौर्यदोषेण; तत्रैव महत्तमं दुःखं अनुभवन् माण्डव्यः द्विजः अन्धकारे स्थितः। एवं पतिं स्कन्धे स्थापयित्वा कौशिका या स्त्री गच्छति, तदा माण्डव्यः पादपीडया कोपितः तस्मै वदति— "येनेह अहं पादैः अत्यन्तं पीडितः, एवं दुःखमापन्नः, स पापिष्ठः दुष्टः पुरुषः—" "स निःसंशयं सूर्ये उदिते प्राणान् हन्ति; केवलं सूर्यदर्शनात् तस्य विनाशः भविष्यति।" इति। तस्य पतिं प्रति तं भयानकं शापं श्रुत्वा सा पतिव्रता स्त्री दुःखिता, "सूर्यः नोदयेत्" इति वचनं प्राह। तदा सूर्ये अनुदिते, रात्रिः न समाप्ता; बहून् दिनान् एवं प्रवृत्ते, देवा भयभीता अभवन्। जपहोमपितृदेवकार्याणि विना, कथं नु लोके विनाशः न स्यात्? दिनरात्र्योः विभागाभावेन मासाः ऋतवः च न समाप्त्यन्ते; तेषां च समाप्त्यभावे दक्षिणायन-उत्तरायणयोः ज्ञानं न भवेत्। तयोः च ज्ञानाभावे संवत्सरः कालः न ज्ञायेत; संवत्सराभावे चान्यः कालज्ञानः न प्रवर्तते। पतिव्रतायाः वचनेन सूर्यः न उदयति; सूर्ये अनुदिते स्नानदानादिकर्माणि न प्रवर्तन्ति। अग्निगमनाभावे यज्ञकर्मापि न दृश्यते; हविर्दानाभावे च देवयानः न प्रवर्तते। वयं च अपि यथोचितैः यज्ञशेषैः मनुष्यैः पोष्यामा; वर्षेण च मनुष्याणां कृष्यादिसिद्ध्यर्थं प्रसन्ना भवन्ति। मनुष्याः उत्पन्नानां ओषधीनां यज्ञेन अस्मान् पूजयन्ति; तेन पूजिताः वयं तेषां कामान् दद्मः। वयं तु वर्षं पातयामः, मनुष्याः चोर्ध्वं हविर्ददति; वयं जलैः, मनुष्याः हविषा, स्वस्वमार्गे अर्पयन्ति। ये तु दुष्टाः, नित्यनैमित्तिककर्माणि न कुर्वन्ति, ते हविर्भागं स्वयमेव लोभेन उपभुञ्जते। तेषां पापिनां विनाशाय वयं जलं सूर्यं वह्निं वातं पृथिवीं च दूषयामः। दूषितजलाद्युपभोगेन पापकर्मणां तीव्राः आपदः जायन्ते, याः मृत्युपर्यन्तं नयन्ति। ये तु अस्मान् तुष्ट्वा शेषभोगिनः भवन्ति, तेषां पुण्यात्मनां वयं शुभान् लोकान् दद्मः। दिनस्य प्रतिष्ठा विना एतत् किञ्चिदपि न भवति; कथं तर्हि दिनस्य सृष्टिः स्यात्? इति देवा परस्परं समभाषन्त। यदा समागताः देवा यज्ञोपरोधभीता इमानि वचनानि शुश्रुवुः, तदा प्रजापतिर्देवः तान् उवाच। "शक्तिः शक्त्या एव निगृह्यते, तपश्च तपसा; तस्मात् मम वचनं शृणुत। पतिव्रतायाः महिम्ना सूर्यः न उदयति; तेन च न उदिते, भूयः भूयः भूता भूखिताः भवन्ति। तस्मात् सा पतिव्रता तपस्विनी च स्त्री, भानुपत्नी च, तां प्रपन्नाः सन्तः प्रसादयध्वं, यथा सूर्यः पुनरुदयेत्।" सुत उवाच— ततो गत्वा तां ताः स्त्रियः प्रसादयामासुः— "यथापूर्वं दिनं स्यात्, यथापूर्वं सूर्यस्योदयः स्यात्" इति। अनसूया उवाच— "कथं पतिव्रतायाः महात्म्यं ह्रासं गच्छेत्? तस्मात् तां सतीं पूजयित्वा अहं दिनं सृजामि, हे देवाः।" यथा दिनरात्र्योः प्रवृत्तिः पुनरपि जायते, तथैव सतीपतेः पतिः कदापि न विनश्यति।" सुत उवाच— एवं उक्त्वा सा पुण्यश्लोका स्वगृहं गता; तत्र कुशलप्रश्नानन्तरं, सा स्वस्य पतिव्रतायाः धर्मं पत्युः च पृष्टवती। अनसूया उवाच— "कच्चित् सौम्ये पत्युः मुखदर्शनात् सुखिनी भवसि? कच्चित् पतिं सर्वेभ्यः देवेभ्यः अधिकं मन्यसे?" "एकेन एव पत्युश्शुश्रूषया महत् पुण्यं मया लब्धम्; सर्वकामफलप्राप्त्या सर्वविघ्नाः अपाकृताः।" "सदा पञ्च महायज्ञाः कर्तव्याः; स्वजात्यनुसारं धर्मानुसारं च धनं संचितव्यम्। सम्प्राप्ते च स्वधर्मेण धनं यथोचितं पात्रे दातव्यम्; सत्येन, शौचेन, तपसा, दानैः, दयया च सदा युक्तः भवेत्। शास्त्रविहितानि कर्माणि, रागद्वेषरहितानि, श्रद्धया, यथाशक्ति, प्रतिदिनं कर्तव्यानि।" "स्वजन्मसंबद्धान् एव लोकान् प्राप्नोति जनः; महता प्रयत्नेन प्रजापत्यादिलोकान् क्रमशः प्राप्नोति। स्त्रियः तु पत्युः सेवया, पुरुषस्य कठिनेन साधितस्य धर्मस्य अर्धं फलम् आप्नुवन्ति। स्त्रीणां पृथग्यज्ञः, पृथक्पितृकार्यं, पृथगुपवासः नास्ति; केवलं पत्युः सेवया इच्छितान् लोकान् प्राप्नुवन्ति।" "तस्मात् सौम्ये महाभाग्ये, पत्युः सेवायाम् एव मनः स्थिरं कुरु; पतिः एव परमार्थः। पतिः यं देवपितृपूजनं करोति, तस्य अर्धं अपि स्त्री अविभक्तचित्ता केवलं पत्युः सेवया प्राप्नोति।