नरकात् पतितः सः, पिकायाः कुक्षौ जायते, यः ब्राह्मणं हिंसति शूद्रः, सः कृमिविवरे जन्म लभते। तया सह सन्तानं उत्पाद्य, सः दारुवर्त्मन्य् अपि कृमिर् भवति; कदाचित् वराहः, कृमिः, जलचरः, चाण्डालः वा जायते। कृतघ्नः अज्ञश् च नरः, नरकात् विमुक्तः, कृमिः, कीटः, पतङ्गः, वृश्चिकः वा भवति। यः मत्स्यं, काकं, कूर्मं वा हन्ति, सः चाण्डालत्वं प्राप्नोति; निरायुध्य अन्यं हन्ता गर्दभत्वं गच्छति। यो नार्याः वा बालकस्य वा हन्ता, सः कृमिर् भवति; अन्नचौर्यं कृत्वा, मक्षिका भवति। अत्रान्नस्यापि भेदः अस्ति—श्रुणु। पक्तोदनं चौर्यं कृत्वा, नरकात् पतित्वा, मार्जारत्वं प्राप्नोति। तिलपिष्टेन मिश्रितं भोज्यं चोरयन् मूषकः भवति; घृतचौर्ये नकुलत्वं प्राप्नोति; जलचरमांसचौर्ये काकत्वम्। मत्स्यं मांसं वा काकः चोरयन् कृमित्वं प्राप्नोति; मार्गे मांसचौर्ये श्येनः, लवणं दधि वा चोरयन् चटकः कृमिः भवति। दुग्धचौर्ये बकत्वं, तैलचौर्ये तैलपायी भवति। मधुचौर्ये दंशकः, पिष्टकचौर्ये पिपीलिका, विप्रलिपिचौर्ये गोधिका भवति। सुराचौर्ये तित्तिरिः, लौहचौर्ये काकः भवति। कांस्यचौर्ये हरितपक्षी, रौप्यपात्रचौर्ये कपोतः, सुवर्णपात्रचौर्ये कृमित्वं प्राप्नोति। पत्रपात्रचौर्ये वटदूर्वाशकः भवति; तन्तुवायः पाटचौर्ये तत्रैव पुनः जायते। सूक्ष्मवस्त्रचौर्ये बकः, कर्पासवस्त्रचौर्ये शुकः, अजावस्त्रचौर्ये वा पत्रत्वम्। कर्पासवस्त्रचौर्ये पिका, वल्कलचौर्ये बकः, वर्णवस्त्रचौर्ये मयूरः, शाकपत्रत्वं च। जीवाजिवकवस्त्रचौर्ये जीवाजिवकः, रक्तवस्त्रचौर्ये नकुलः, सुरभिवस्त्रचौर्ये शशकः भवति। फलचौर्ये क्लिबः, काष्ठचौर्ये दारकृमिः, पुष्पचौर्ये दरिद्रः, यानचौर्ये पङ्गुः भवति। शाकचौर्ये हरितपक्षी, जलचौर्ये चातकः; भूमिचौर्ये तु, रौरवाद्यतीव्रनरकान् भुक्त्वा, भयङ्करदेहत्वं प्राप्नोति। सः शनैः तृण, गुल्म, लता, वल्ली, त्वक्, लवणवृक्षादिरूपं प्राप्नोति; पापक्षये लघुत्वे च मानवत्वं पुनः प्राप्नोति। कृमिः, कीटः, पतङ्गः, पक्षी, जलचरः, पशुः, पश्चात् गवां रूपे, चाण्डालः पुक्कसादिरूपे च जायते। पङ्गुः, अन्धः, बधिरः, कुष्ठी, क्षयार्तः, मुखनेत्रगुदरोगपीडितः भवति। अपस्मार्यः, शूद्रत्वं च प्राप्नोति; एषा गोसु सुवर्णचौर्यस्य क्रमः दृश्यते। यो वेदज्ञानं चोरयति, महापापं करोति, परदारं गच्छति, पराय ददाति च, सः अपि तत्र गण्यते। एतेषां कर्ता मोहात् क्लिबः भवति, ताडनात् बहिर्भवति; अनग्निहोत्रकृत् अपि एवं। सः अजीर्णरोगपीडितः, दुष्टपाचनः, निन्दकः, कृतघ्नः, परप्राणहन्ता च भवति। कठोरता, क्रूरता, परदारगमनं, चौर्यं, अशौचम्, देवनिन्दा च अपि दृश्यन्ते। पुरुषेभ्यः सुवर्णं छलेन गृहीत्वा, कञ्जनात् जनान् हत्वा, निषिद्धकर्मणि पुनःपुनः प्रवृत्तिः अपि स्मर्तव्या। एतानि नरकात् मुक्तानां लक्षणानि विज्ञेयानि; भूतदया, सत्यता, परलोकसाधनं च तेषां उपायाः। सत्यं, हितभाषणं, वेदप्रामाण्यबुद्धिः, आचार्यदेवर्षिसिद्धपूजनं, सत्सङ्गः च इति उक्तम्। उत्तमाचरणं, मैत्री, अन्यानि सर्वाणि धर्मलक्षणानि इति ज्ञायते। राजन्, एवं पापरहितानां स्वर्गात् पतितानां लक्षणानि संक्षिप्तेन ते उक्तानि। अधुना, स्वकर्मफलान् अनुभवन्तः, पापपुण्ययोः, अन्यत्र गच्छामः; त्वया सर्वं दृष्टम्, नरकोऽपि दृष्टः, अतः आगच्छामः। ततः पुत्रः उवाच—राजा तं पुरतः स्थाप्य प्रस्थितवान्; तस्मिन्न् एव क्षणे, तत्र यातनां सहमानाः सर्वे जनाः समं रुरुदुः। "राजन्, अस्मान् अनुगृहाण! क्षणं स्थीयताम्; त्वदीयशरीरस्पृष्टः वातः अस्माकं मनसि हर्षं जनयति। नरश्रेष्ठ, महीपते, यदा त्वदीयशरीरस्पृष्टः वातः अस्मान् आगच्छति, तदा सर्वं दुःखं क्लेशं च अंगेषु नश्यति।" एवं तेषां वचः श्रुत्वा, राजा यमदूतं पप्रच्छ—"कथं मम कारणेन एते सुखं अनुभवन्ति?" "किं पुण्यकर्म कृतं मया मर्त्यलोके येन अत्र हर्षः सुखं च जातम्? तद् ब्रूहि।" यमदूतः उवाच—"त्वदीयं शरीरं पितृदेवातिथिदूतसत्कृतान्नेन पोषितम्, मनश् च तत्रैव स्थितम्। अतः त्वदीयशरीरस्पृष्टः वातः एषां हर्षं जनयति; पापकृतां यातना तव सन्निधौ न बाधते। अश्वमेधादि यज्ञाः येन विधिना कृताः, तव दर्शनं च, राजन्, यमायुधाग्निवातजन्यं दुःखं न्यूनं कृतम्।