एकदा धर्मराजः पापकृतां दुष्कृतिनां च कर्मफलानि विवृण्वन् इदं कथयामास। या स्त्री पतिसंसर्गात् प्रेतश्राद्धं भुङ्क्ते, विधिविहितं कर्म न कुर्वन्ती, मोहिता सा मरणानन्तरं वानररूपेण जायते। योऽपि निक्षेपं चौर्येण गृह्णाति, स नरकात् विमुक्तः कृमिरूपेण जायते; मत्सर्ययुक्तः तु नरकात् मुक्त्वा राक्षसत्वं प्राप्नोति। यो विश्वासघातकः स मत्स्ययोनेः समुत्पद्यते; धान्यं, यवम्, तिलाः, माषाः, कुलत्थाः, सरषपाः, चणकाः च चौर्येण गृह्णन् जनः—अथवा माषान्, तण्डुलान्, मुद्गान्, गोधूमान्, मसूरान्, अन्यानि वा कर्षक्याणि मोहात् चोरयन्—जडरूपेण जायते। एवं सः पिङ्गलवर्णः, वृहन्मुखः मूषकरूपेण जन्म लभते; परस्त्रीकामनया तु व्याघ्रः भवति। योऽन्यस्य भ्रातुः भार्यां दुष्टचित्तः स्पृशति, स क्रमशः श्वा, शृगालः, बकः, गृध्रः, सर्पः, बकवद् वा जायते। मित्रस्य, गुरोः, राज्ञः वा भार्यां स्पृशन् नरकात् पतित्वा कोकिलयोनिं प्राप्नोति। तासां रतिसक्तः पुरुषः वराहत्वं प्राप्नोति; यः यज्ञदानविवाहादीन् विघ्नयति, स कृमिरूपेण जायते। या कन्यां दत्त्वा पुनः गृह्णाति, सा कृमिरूपेण जायते; अपि च, यः देवपितृब्राह्मणान् अर्पयित्वा न भुङ्क्ते— स नरकात् मुक्त्वा काकत्वं प्राप्नोति। ज्येष्ठभ्रातरं पित्रसमं वा भ्रातरं अवमानयन् नरकात् पतित्वा कुररयोनिं प्राप्नोति; शूद्रः ब्राह्मणं हिंसन् कृमियोनौ जायते। तया सह सन्तानं कृत्वा, काष्ठमध्ये कृमिः भवति; वराहः, कृमिः, जलचरः, चाण्डालः वा भवति। योऽकृतज्ञो मूढः नरकात् विमुक्तः कृमिः, कीटः, पतंगः, वृश्चिकः वा जायते। मत्स्यं, काकं, कूर्मं वा हन्ता चाण्डालयोनौ जायते; निरायुध्यं नरं हन्ता गर्दभत्वं प्राप्नोति। स्त्रीबालहन्ता कृमिरूपेण जायते; अन्नचौर्यं कृत्वा मक्षिका भवति। अत्रान्नस्यापि विशेषः—पक्वान्नचौर्ये कृच्छ्रात् पतित्वा मार्जारत्वं प्राप्नोति। तिलपिष्टयुक्तान्नचौर्ये मूषकत्वं, घृतचौर्ये नकुलत्वं, जलचरमांसचौर्ये काकत्वं भवति। काकः मत्स्यमांसचौर्ये, शकुनिः मार्गमांसचौर्ये, चटकः लवणदधिचौर्ये कृमित्वं प्राप्नुवन्ति। क्षीरचौर्ये बकत्वं, तैलचौर्ये तैलपायी भवति। मधुचौर्ये दंशकीटः, पिष्टकचौर्ये पिपीलिकः, दलचौर्ये गृहगोधिका भवति। सुराचौर्ये तित्तिरिः, किञ्चित् लोहम् चौर्ये काकः, कांस्यचौर्ये हरितपक्षी, रजतपात्रचौर्ये कपोतः, सुवर्णपात्रचौर्ये कृमित्वं लभते। पत्रपात्रचौर्ये वटद्रुमकण्ठकः, पाटचौर्ये तत्रैव तन्तुवायुः पुनः जायते। सूक्ष्मवस्त्रचौर्ये बकः, कर्पासवस्त्रचौर्ये शुकः, अजवस्त्रचौर्ये वा कुसुम्बः भवति। कर्पासवस्त्रचौर्ये कुररः, वल्कलचौर्ये बकः, वर्णवस्त्रचौर्ये मयूरः, शाकपत्रचौर्ये च जायते। जीवाजिवकवस्त्रचौर्ये जीवाजिवकः, रक्तवस्त्रचौर्ये नकुलः, सुरभिवस्त्रचौर्ये शशकः जायते। फलचौर्ये शाण्डः, काष्ठचौर्ये काष्ठकीटः, पुष्पचौर्ये दरिद्रः, वाहनचौर्ये पङ्गुः भवति। शाकचौर्ये हरितपक्षी, जलचौर्ये चातकः, भूमिचौर्ये तु रौरवाद्यतिक्रूरनरकान् गत्वा भीषणरूपेण जायते। सः शनैः तृण, गुल्म, लता, वल्ली, वल्क, लवणवृक्षादिरूपेण जायते; पापक्षये लघुत्वे मनुष्यत्वं प्राप्नोति। कृमिः, कीटः, पतंगः, पक्षी, जलचरः, मृगः, ततः पश्चात् गवां जन्म लभते; ततोऽपमान्यन्त्यजातिषु चाण्डालपुक्कसादिषु जायते। सः पङ्गुः, अन्धः, बधिरः, कुष्ठी, क्षयपीडितः, मुखनेत्रगुदरोगयुक्तः च भवति। अपस्मारयुक्तः शूद्रत्वं प्राप्नोति; एषा गोः सुवर्णस्य चौर्ये दृष्टिः। ये च ज्ञानचौर्यं, महापापमायाचौर्यं, परदारगमनं, परदारेण दानं कुर्वन्ति— तेऽपि मोहिता शाण्डत्वं प्राप्नुवन्ति, तैः क्लेशात् अपवर्जिताः भवन्ति; अग्निहीनयज्ञकर्ता अपि तादृशः। सः अजीर्णरोगपीडितः, दुर्बलजठरः, कटुभाषी, कृतघ्नः, परप्राणहन्ता च जायते। कठिनता, क्रूरता, परदारगमनं, चौर्यं, अशौचं, देवद्रोहः च तत्र दृश्यते। कपटेन सुवर्णग्रहणं, कृपणतया नरहिंसा, निषिद्धकर्माणि पुनः पुनः कृत्वा अपि तत्रैव दृश्यन्ते। एतानि नरकात् मुक्तानां लक्षणानि विज्ञेयानि; प्राणिषु दया, सत्यं, परलोकस्य चिन्ता च तेषां प्रायश्चित्तानि। सत्यवचनं, भूतहिताय भाषणं, वेदप्रतिपत्तिः, आचार्यदेवर्षिपूजनं, सत्सङ्गः—एतानि धर्मशास्त्रेषु प्रकाशितानि। सत्कर्म, मैत्री, सर्वे च धर्म्याः क्रियाः, इति पण्डितैः पुण्यलक्षणानि इति विज्ञायन्ते।