पर्वतानां पतनात् किञ्चित् जनाः विनष्टाः, किञ्चित् समुद्रजलात्, किञ्चित् भूमेः कम्पनात्। एवं सर्वं भयाकुलं, प्राणहीनं, भ्रमितं च अभवत्; जगत् अतिविक्षिप्तम्, भूमण्डलं उल्टितम्। तत्र जनाः व्याकुलाः, "हाय, पुत्र! हाय, प्रिय! हे शिशो, पलायस्व, मम विनाशः समीपः! हाय, प्रियतम! हाय, वत्स! पर्वतः पतति—शीघ्रं धाव!" इति विलपन्ति स्म। एवं संसारः घोरविक्षेपे, भयाकुलः, सर्वैः देवैः परिवृतः, पितामहः ब्रह्मा आगतः। सर्वलोकनायकः तयोः उभयोः, यः कुपितः आसीत्, इदं अवदत्—"युद्धं त्यजतं, लोकाः शान्तिं पुनः यान्तु।" ब्रह्मणः, अव्यक्तसम्भूतस्य, वचनं श्रुत्वापि, तौ द्वौ क्रोधवशात् युद्धं न त्यक्तवन्तौ, अपि तु युद्धं अनुवर्तन्तौ। तदा पितामहः ब्रह्मा, लोकनाशं दृष्ट्वा, तेषां हिताय, तयोः वैरभावं अपाकरोत्। ततः प्रजापतिः देवः, तान् पूर्वदेहस्थितौ दृष्ट्वा, उवाच—"हे वसिष्ठ! हे कौशिक! तमोऽवस्थायाः विमुक्तौ भवतः।" "त्यज, वसिष्ठ प्रिय, तथा त्वं कौशिक श्रेष्ठ; तमोऽवशात् युद्धमिदं इच्छितम्।" "युद्धस्य कारणं हृष्चन्द्रस्य राजसूययज्ञः; भवयोः विवादः भूमेः विनाशं जनयति।" "न च, कौशिकश्रेष्ठ, सः राजा किञ्चित् अपराधं कृतवान्; सः स्वर्गप्राप्तिप्रयोजकः स्थितः, न तु दुष्कर्मणि, ब्राह्मण।" "कामक्रोधवशात् तपस्याः विघ्नः जातः; त्यजतं, शुभं भवतु, ब्रह्मणः महती शक्ति अस्ति।" एवं तेन उक्तौ, उभौ लज्जितौ, स्नेहपूर्वकं परस्परं क्षमित्वा आलिङ्गनं कृतवन्तौ। ततः देवैः पूजितः ब्रह्मा स्वलोकं गतः; वसिष्ठः स्वस्थानं, कौशिकः स्वाश्रयं गतः। यः मानवः एषां आडिबकयुद्धं वा हृष्चन्द्रकथां वा पठति वा शृणोति, तस्य पापानि नश्यन्ति, तस्य कार्येषु विघ्नः कदापि न भवति। पञ्चदशोऽध्यायः आरभ्यते। यमकिंकरः उवाच—द्विजः पतितात् किञ्चित् गृह्णाति चेत्, गर्दभः भवति; पतितयाजकः नरकात् विमुक्तः कृमिः भवति। द्विजः गुरौ अपराधं करोति चेत्, श्वा भवति; गुरुपत्नीं वा संपत्तिं वा मनसा इच्छति चेत्, न संशयः। यो मातरं पितरं वा निन्दति, गर्दभः भवति; यो तौ अपमानयति, शारिकः भवति। भ्रातृपत्नीं निन्दति चेत्, कपोतः भवति; हिंसति चेत्, कच्छपः भवति। यो पत्युः श्राद्धं खादति, prescribed rite न करोति, मोहितः, मृत्युः अनन्तरं वानरः भवति। यो निक्षिप्तं चौर्यं करोति, नरकात् विमुक्तः कृमिः भवति; असूया विमुक्तः राक्षसः भवति। विश्वासघातकः मत्स्ययोनि में जन्मं प्राप्नोति; धान्यं, यवः, तिलः, माषः, कुलथः, सरषपः, चणकः चौर्यं करोति चेत्— शिम्बी, तण्डुलः, मूषकः, गोधूमः, मसूरः वा अन्यं कष्ठं चौर्यं करोति चेत्, जडः भवति। सः महामुखः मूषकः, पिङ्गलः भवति; परस्त्रीं कामयते चेत्, क्रूरः वृकः भवति। दुर्जनः भ्रातृपत्नीं भुङ्क्ते चेत्, क्रमशः श्वा, शृगालः, बकः, गृधः, सर्पः, काकः वा भवति। मित्रपत्नीं, गुरुपत्नीं, राजपत्नीं भुङ्क्ते चेत्, नरकात् पतितः कोकिलः भवति। कामवशात् तान् भुङ्क्ते चेत्, वराहः भवति; यज्ञदाने विवाहे विघ्नं करोति चेत्, कृमिः भवति। कन्यादानं कृत्वा पुनः गृह्णाति चेत्, कृमिः भवति; देवपितृब्राह्मणानां अर्पणं विना भोजनं करोति— नरकात् विमुक्तः काकः भवति; ज्येष्ठभ्रातृं वा पिता तुल्यं भ्रातृं निन्दति चेत्, नरकात् पतितः कुररयोनि में जन्मं प्राप्नोति; शूद्रः ब्राह्मणं हिंसति चेत्, कृमयोनि में जन्मं प्राप्नोति। तया संतानं उत्पाद्य, काष्ठे कृमिः भवति; वराहः, कृमिः, जलपक्षी, चाण्डालः भवति। अकृतज्ञः, अज्ञः नरकात् विमुक्तः कृमिः, कीटः, पतङ्गः, वृश्चिकः भवति। मत्स्यं, काकं, कच्छपं हन्ति चेत्, पतितः भवति; निरायुधं नरं हन्ति चेत्, गर्दभः भवति। स्त्रीबालहन्ता कृमिः भवति; अन्नचौर्यं करोति चेत्, मक्षिका भवति। अन्नस्य भेदः अपि अस्ति—पाकं तण्डुलं चौर्यं करोति चेत्, नरकात् पतितः मुषकः भवति। तिलपीठं मिश्रितं खाद्यं चौर्यं करोति चेत्, मूषकः भवति; घृतं चौर्यं करोति चेत्, नकुलः भवति; जलपक्षीमांसं चौर्यं करोति चेत्, काकः भवति। काकः मत्स्यं वा मांसं चौर्यं करोति, श्येनः मार्गात् मांसं चौर्यं करोति, टिट्टिभः लवणं वा दधि चौर्यं करोति, कृमिः भवति। दुग्धचौर्यं करोति चेत्, बकः भवति; तैलचौर्यं करोति चेत्, तैलपायी भवति। मधुचौर्यं करोति चेत्, दंशनकीटः भवति; पिष्टकचौर्यं करोति चेत्, पिपीलिकः भवति; दलचौर्यं करोति चेत्, गृहगोधा भवति। एवं पापानां कर्मणां फलानि विविधानि, यमकिंकरः कथयति स्म।