यथा, निराकारः सा, येन केनचित् समीपगता, तस्य वीर्यहानिं तुर्यं साधयति। विशेषतः, यः पुरुषः मांसं भक्षयति, स्नानं विना खादति, अथवा अनुचितं खादति, तस्य वीर्यं क्षयति। तु, या दुहितरः विरोधिनी, भ्रुकुटिमुखी, तया द्वौ पुत्रौ सन्ति, ये मानवेषु हिंसां जनयन्ति। पुरुषः वा स्त्री वा, यः शुद्धिहीनः, निन्दायाम् रमते, चञ्चलः, दुष्टैः सह संगच्छति, सः वीर्यविहीनः भवति। तौ द्वौ तं पुरुषं गृह्णीतः, यः अन्येषु द्वेषं कुर्यात्—मातृ, भ्रातृ, मित्र, प्रियजन, बान्धव, अथवा अपरजन। यः पुरुषः द्वेष्यः, धर्मे वा अर्थे वा, नश्यति; किन्तु एकः एव, स्वगुणैः, लोके दुष्टकर्माणि प्रकाशयति। द्वितीयः, अन्येषां गुणं, मित्रता, सामाजिकस्थितिं च अपहरति; एवं सर्वे पापसखा रोगस्य अपत्यं सन्ति, यस्य दुष्टाचारः समग्रं जगत् व्याप्नोति। ततः कौरुष्किः उवाच—“भगवन्, त्वया मम सम्यक् सर्वं कथा, स्वरोजिषस्य कर्म जन्म च, विस्तरेण उक्तम्। अधुना, या पद्मिनी नाम विद्या, या भोगप्रदा, तस्य निधीनां विस्तारं कथय। अष्टौ निधयः सन्ति; तेषां रूपं, पदार्थं, स्वभावं च, यथावत् वद।" मार्कण्डेयः प्रत्युवाच—“या पद्मिनी नाम विद्या, सा लक्ष्मीः एव; निधयः तस्याः निवासस्थानानि; शृणु, विस्तरेण वक्ष्यामि। तेषु, पद्मः, महापद्मः, मकरः, कच्छपः, मुकुन्दः, नन्दकः, नीलः, शङ्खः च अष्टमः। यदा श्रीः सन्निहिता, तदा एते पूर्णरूपेण सन्ति, तेषु सिद्धिः जायते; अष्टौ निधयः इमे, हे कौरुष्के, उक्ताः। देवानां प्रसादेन, सत्संगेन च, पुरुषस्य धनं एतेषु सर्वदा दृश्यते। तस्य स्वरूपं विस्तरेण शृणु—पूर्वं पद्मः नाम निधिः आसीत्; यस्य सः, तस्य पुत्रे, पौत्रे, प्रपौत्रे च, सः पुरुषः सदा उदारः, तेन नियन्त्रितः भवति। सः निधिः सात्त्विकः, महाभोगः, सात्त्विकनिधिः; सः सुवर्ण, रजत, ताम्र, अन्यानि धातवः लभते। तान् विक्रीणति, क्रयविक्रयं कुर्वति, यज्ञदानानि च करोति। तेन भावेन, सभाः, देवालयानि च निर्माति; महापद्मः नाम अन्यः निधिः अपि सात्त्विकः। तेन नियन्त्रितः पुरुषः सात्त्विकप्रधानः भवति, पद्मरागादि रत्नानि प्राप्नोति। मुक्ताफलानि, प्रवालानि च विक्रीणति, योगनिष्ठेभ्यः निवासस्थानानि ददाति। तेन स्वभावेन एव कर्म करोति; तस्य पुत्रपौत्रादयः अपि तस्मिन् भावे जायन्ते। सः पूर्वं श्रीं एव धारयति, न पुरुषान् त्यजति; मकरः नाम निधिः तामसः इति प्रसिद्धः। तेन नियन्त्रितः, सुष्ठु आचारवान् अपि, अधिकतरं तमसः अधीनः भवति; बाण, शस्त्र, धनुष, चर्मादीनि लभते। तीक्ष्णास्त्राणि विक्रीणति, राज्ञः सह मैत्रीं करोति, वीरप्रिया राजप्रियाणां दानं ददाति। शस्त्रक्रयविक्रये एव रमते, अन्यत्र न; एषः एकस्य एव, पुत्रादिभ्यः न गच्छति। धनार्थं, चौरैः वा युद्धे वा, नष्टः भवेत्; कच्छपः नाम निधिः तस्मिन् दृश्यते। सः तमसप्रधानः, तामसः निधिः; पुण्येन सर्वविधं व्यापारं करोति। किमपि कर्म न कस्यापि प्रकाशयति; यथा कच्छपः सर्वाङ्गानि आकृष्य धारयति, तथा सः। एवं मनः निगृह्य, अन्तर्मुखः भवति; न ददाति, न उपभुङ्क्ते, हानिभयेन चिन्तितः। भूमौ निधिं स्थापयति; एषः एकस्य एव। मुकुन्दः नाम अन्यः निधिः राजसः। येन दृष्टः, तस्य गुणान् लभते, हे द्विज; वीणा, वंशी, मृदंगादि वाद्यं प्राप्नोति। गायनं आयोजयति, नर्तकान् ददाति; सूतान्, सारथीन्, विदूषकान्, लास्यकर्तृन् च। दिनरात्रं भोगं ददाति, तैः सह उपभुङ्क्ते; गणिकादिषु कामं जनयति। सभासु गच्छति; यं निधिः इच्छति, तं गृह्णाति। अन्यः महानिधिः नन्दः, रजस्तमसात्मकः, तं अनुसरति। येन दृष्टः, सः महद् अभिमानं प्राप्नोति; धातवः, रत्नानि, शुभधान्यादीनि लभते। तान् स्वीकृत्य, क्रयविक्रये च रमते; स्वजनान्, आगतान् च आश्रयति। किंचित् अपमानं न सहते, हे महर्षे; स्तुतौ, महान् स्नेहः करोति। यत् कामं इच्छति, तं सौम्यत्वं प्राप्नोति; अनेके पत्न्यः, सन्तानवन्त्यः, अतीव सुन्दरीः। सुखार्थं, नन्दः सप्तजनान् अनुसरति; निर्गते, हे नरश्रेष्ठ, अष्टमांशः एव शेषः। सर्वेषां दीर्घायुः ददाति; बान्धवेषु, आगतेषु च, भृत्यं करोति। एवं निधीनां विविधं स्वरूपं, गुणं, फलं च, मार्कण्डेयेन कौरुष्कये विस्तरेण उपदिष्टम्।