; ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸृਜਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਾਭਿਧ੍ਯਾਯਿਨਸ੍ਤਥਾ । ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਮੁਖਾਤ੍ ਸੋऽਥਾਸृਜਨ੍ਮੁਨੇ॥੪੯.
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੱਚ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਜਾਤਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁ ਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਃ । ਸਹਸ੍ਰਮਨ੍ਯਦ੍ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੋ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ॥੪੯.
ਉਹ ਜੋੜੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਵਧੇਰੇ ਸਤਵ ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰਜਸੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁष੍ਮਿਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਮਰ੍षਿਣਃ । ਸਸਰ੍ਜਾਨ੍ਯਤੇ ਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਨਾਮੂਰੁਤਃ ਪੁਨਃ॥੪੯.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਜਸ ਗੁਣ ਵਾਲੇ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਉਤਾਵਲੇ ਸਨ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰੜਕਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾ ਈਹਾਸ਼ੀਲਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਹਸ੍ਰਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ॥੪੯.
ਇਹ ਜੋੜੇ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਉਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਸ੍ਤਮਸਾ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਃ ਸ਼੍ਰੀਕਾ ਹ੍ਯਲ੍ਪਚੇਤਸਃ । ਤਤਃ ਸਂਹਰ੍षਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ॥੪੯.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਮਸ ਗੁਣ ਵਾਲੇ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਤੇ ਥੋੜੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਹृਰ੍ਚ੍ਛ੍ਯਾਵਿष੍ਟਾ ਮੈਥੁਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੁਃ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਲ੍ਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਹਿ ਸਮ੍ਭਵਃ॥੪੯.
ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ।
ਮਾਸਿ ਮਾਸ੍ਯਾਰ੍ਤਵਂ ਯਤ੍ ਤੁ ਨ ਤਦਾਸੀਤ੍ਤੁ ਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦਾ ਨ ਸੁषੁਵੁਃ ਸੇਵਿਤੈਰਪਿ ਮੈਥੁਨੈਃ॥੪੯.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਰਜੋ-ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਆਯੁषੋऽਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਮਿਥੁਨਾਨ੍ਯੇਵ ਤਾਃ ਸਕृਤ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਲ੍ਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਹਿ ਸਮ੍ਭਵਃ॥੪੯.
ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ।
ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਮਨਸਾ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਜਾਯਤੇ ਸਕृਤ੍ । ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਰ੍ਵਿषਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਃ॥੪੯.
ਧਿਆਨ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੇषਾ ਮਾਨੁषੀ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵਾਯਸਮ੍ਭੂਤਾ ਯੈਰਿਦਂ ਪੂਰਿਤਂ ਜਗਤ੍॥੪੯.
ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰਚਨਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸਰਿਤ੍ਸਰਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾਨਪਿ । ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਹ੍ਯਲ੍ਪਸ਼ੀਤੋष੍ਣਾ ਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਵੈ॥੪੯.
ਉਹ ਦਰਿਆ, ਝੀਲਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਠੰਡ ਤੇ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਦੇ ਸਨ।
ਤृਪ੍ਤਿਂ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿषਯੇषੁ ਮਹਾਮਤੇ । ਨ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤੋऽਸ੍ਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇषੋ ਨਾਪਿ ਮਤ੍ਸਰਃ॥੪੯.
ਉਹ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ, ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪਰ੍ਵਤੋਦਧਿਸੇਵਿਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨਿਕੇਤਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਾ ਵੈ ਨਿष੍ਕਾਮਚਾਰਿਣ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਦਿਤਮਾਨਸਾਃ॥੪੯.
ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਘੁੰਦੇ, ਘਰ-ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼ ਸਨ।
ਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਤਥਾ ਮਤ੍ਸਰਿਣੋ ਜਨਾਃ । ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਨਕ੍ਰਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਸਰੀਸृਪਾਃ॥੪੯.
ਫਿਰ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ, ਸੱਪ, ਰਾਖਸ਼, ਈਰਖਾਲੂ ਲੋਕ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਮਗਰਮੱਛ, ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿੰਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਅਵਾਰਕਾ ਹ੍ਯਣ੍ਡਜਾ ਵਾ ਤੇ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸੂਤਯਃ । ਨ ਮੂਲਫਲਪੁष੍ਪਾਣਿ ਨਾਰ੍ਤਵਾ ਵਤ੍ਸਰਾਣਿ ਚ॥੪੯.
ਉਹ ਲੋਕ ਘੱਟ ਜਾਤ ਦੇ ਜਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰੁੱਤਾਂ ਜਾਂ ਸਾਲ ਹੋਂਦੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਕਾਲਸੁਖਃ ਕਾਲੋ ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਘਰ੍ਮਸ਼ੀਤਤਾ । ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਤੇषਾਂ ਚਿਤ੍ਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਜਾਯਤ॥੪੯.
ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਮਾਂ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਜਬ ਅਚੀਵਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਨੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਚ ਵਿਤृਪ੍ਤਤਾ । ਪੁਨਸ੍ਤਥੇਚ੍ਛਤਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਰਨਾਯਾਸੇਨ ਸਾਭਵਤ੍॥੪੯.
ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਇਚ੍ਛਤਾਞ੍ਚ ਤਥਾਯਾਸੋ ਮਨਸਃ ਸਮਜਾਯਤ । ਅਪਾਂ ਸੌਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਂ ਤਤਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਨਾਰਸੋਲ੍ਲਸਾ॥੪੯.
ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਹਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖਦਾਇਕ ਅਚੀਵਤੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।
ਸਮਜਾਯਤ ਚੈਵਾਨ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ । ਅਸਂਸ੍ਕਾਰ੍ਯੈਃ ਸ਼ਰੀਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨਾਃ॥੪੯.
ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੁਧੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਾਸਾਂ ਵਿਨਾ ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮਿਥੁਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਸਮਂ ਜਨ੍ਮ ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚੈਵ ਤਾਃ ਸਮਮ੍॥੪੯.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੋੜੇ-ਜੋੜੇ ਜੀਵ ਜੰਮਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਜੰਮਦੇ, ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਅਨਿਚ੍ਛਾਦ੍ਵੇषਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਤੁਲ੍ਯਰੂਪਾਯੁषਃ ਸਰ੍ਵਾ ਅਧਮੋਤ੍ਤਮਤਾਂ ਵਿਨਾ॥੪੯.
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਨਾ ਵੈਰ ਨਾਲ। ਸਾਰੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਤੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨਾ ਕੋਈ ਘੱਟ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਵਧੀਆ।
ਤਤ੍ਵਾਰਿ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਮਾਨੁषਾਣਿ ਤੁ । ਆਯੁਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਨ ਚ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਦ੍ਵਿਪਤ੍ਤਯਃ॥੪੯.
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਇਕੋ ਉਮਰ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪੁਨਃ ਸਾਭੂਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਨਾਸ਼ਮੁਪਯਾਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪ੍ਰਜਾਃ॥੪੯.
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਤਥਾ ਤਾਃ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਨਾਸ਼ਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਯਃ । ਤਾਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਨष੍ਟਾਸੁ ਨਭਸਃ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਾ ਨਰਾਃ॥੪੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਹਰ ਥਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਲੋਕ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਸਂਭੂਤਾ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਭੋਗਾਸ਼੍ਚ ਤਾਸਂ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ॥੪੯.
ਅਕਸਰ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਘਰ-ਰੁੱਖ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੁਕਾਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ।
ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਤਦਾ । ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਵੈ ਰਾਗਸ੍ਤਾਸਾਮਾਕਸ੍ਮਿਕੋऽਭਵਤ੍॥੪੯.
ਉਹ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਸਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਮਾਸਿ ਮਾਸ੍ਯਾਰ੍ਤਵੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਰਾਗੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਤਤਸ੍ਤਾਸਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ॥੪੯.
ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਰੁੱਤ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਗਰਭ ਬਣਦੇ ਰਹੇ। ਵਾਸਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਰੁੱਖ, 'ਘਰ-ਰੁੱਖ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਨ੍ਵਪਰੇषਾਨ੍ਤੁ ਪੇਤੁਃ ਸ਼ਾਖਾ ਮਹੀਰੁਹਾਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਫਲੇष੍ਵਾਭਰਣਾਨਿ ਚ॥੪੯.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ। ਫਲਾਂ 'ਤੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਤੇष੍ਵੇਵ ਜਾਯਤੇ ਤੇषਾਂ ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਂ ਮਾਹਵੀਰ੍ਯਂ ਪੁਟਕੇ ਪੁਟਕੇ ਮਧੁ॥੪੯.
ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੁਗੰਧ, ਰੰਗ ਤੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲਾ ਮਧੁ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਕੱਚਾ ਸੀ।
ਤੇਨ ਵਾ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਮੁਖੇ ਤ੍ਰੇਯਾਯੁਗਸ੍ਯ ਵੈ । ਤਤਃ ਕਾਲਾਨ੍ਤਰੇਣੈਵ ਪੁਨਰ੍ਲੋਭਾਨ੍ਵਿਤਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ॥੪੯.
ਉਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੜ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।