ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੀਦਤਾ ਯਦ੍ਕृਤਂ ਤੇਨ ਤਤ੍ਪਾਪਂ ਸ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਸਾਯਂ ਚੈਵ ਵਿਧਿਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸੂਰ੍ਯੋਢਂ ਤਤ੍ਰ ਚਾਤਿਥਿਮ੍ ॥ ੨੯.

ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਧਨਵਾਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੂਜਯੀਤ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਸ਼ਯਨਾਸਨਭੋਜਨੈਃ । ਏਵਮੁਦ੍ਦਵਹਤਸ੍ਤਾਤ ! ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਭਾਰਮਾਹਿਤਮ੍ ॥ ੨੯.

ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੇ, ਵਿਛੋਣਾ, ਬੈਠਕ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇ, ਘਰਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਵਿਧਾਤਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਯਃ । ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਭਿਵਰ੍षਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਥੈਵਾਤਿਥਿਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ॥ ੨੯.

ਉਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ, ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮਹਿਮਾਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ, ਸਭ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪਸ਼ੁਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਕੀਟਕਾਃ । ਗਾਥਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗ ! ਸ੍ਵਯਮਤ੍ਰਿਰਗਾਯਤ ॥ ੨੯.

ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਖੁਦ ਗਾਥਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ।

ਤਾ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ! ਗृਹਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਦੇਵਾਨ੍ ਪਿਤॄਂਸ਼੍ਚਾਤਿਥੀਂਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ ॥ ੨੯.

ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਗਾਥਾਵਾਂ ਜੋ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਚੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਮਹਿਮਾਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ...

ਜਾਮਯਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਞ੍ਚੈਵ ਗृਹਸ੍ਥੋ ਵਿਭਵੇ ਸਤਿ । ਸ਼੍ਵਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵਪਚੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਯੋਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਵਪੇਦ੍ਭੁਵਿ ॥ ੨੯.

ਜੇ ਘਰਵਾਲਾ ਪੈਸੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕ, ਕੁੱਤੇ, ਚੁਹੜੇ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਵੇ।

ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਹਿ ਨਾਮੈਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਾਯਂ ਤਥਾ ਦਿਨੇ । ਮਾਂਸਮਨ੍ਨਂ ਤਥਾ ਸ਼ਾਕਂ ਗृਹੇ ਯਚ੍ਚੋਪਸਾਧਿਤਮ੍ । ਨ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਵਯਮਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਨ੍ਨ ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ ॥ ੨੯.

ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਮਾਸ, ਚੌਲ, ਸਬਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ 'ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ' ਨਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵੇ; ਪਰ ਉਹ ਖੁਦ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਖਾਏ, ਜਦ ਤਕ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾ ਨਾ ਲਵੇ।

; ਕ੍ਰੌष੍ਟੁਕਿਰੁਵਾਚ ਅਰ੍ਵਾਕ੍ਸ੍ਤ੍ਰੋਤਸ੍ਤੁ ਕਥਿਤੋ ਭਵਤਾ ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਨੁषਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ! ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮਸृਜਦ੍ਯਥਾ॥੪੯.

ਕ੍ਰੌਸ਼ਟੁਕੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਬਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਯਥਾ ਚ ਵਰ੍ਣਾਨਸृਜਦ੍ਯਦ੍ ਗੁਣਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਤੇ । ਯਚ੍ਚ ਯੇषਾਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਪ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਵਦਸ੍ਵ ਤਤ੍॥੪੯.

ਉਹਨੇ ਵਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਕਰਤੱਬ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।

; ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸृਜਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਾਭਿਧ੍ਯਾਯਿਨਸ੍ਤਥਾ । ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਮੁਖਾਤ੍ ਸੋऽਥਾਸृਜਨ੍ਮੁਨੇ॥੪੯.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੱਚ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਜਾਤਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁ ਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਃ । ਸਹਸ੍ਰਮਨ੍ਯਦ੍ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੋ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ॥੪੯.

ਉਹ ਜੋੜੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਵਧੇਰੇ ਸਤਵ ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰਜਸੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁष੍ਮਿਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਮਰ੍षਿਣਃ । ਸਸਰ੍ਜਾਨ੍ਯਤੇ ਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਨਾਮੂਰੁਤਃ ਪੁਨਃ॥੪੯.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਜਸ ਗੁਣ ਵਾਲੇ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਉਤਾਵਲੇ ਸਨ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰੜਕਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾ ਈਹਾਸ਼ੀਲਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਹਸ੍ਰਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ॥੪੯.

ਇਹ ਜੋੜੇ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਉਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਸ੍ਤਮਸਾ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਃ ਸ਼੍ਰੀਕਾ ਹ੍ਯਲ੍ਪਚੇਤਸਃ । ਤਤਃ ਸਂਹਰ੍षਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ॥੪੯.

ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਮਸ ਗੁਣ ਵਾਲੇ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਤੇ ਥੋੜੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਹृਰ੍ਚ੍ਛ੍ਯਾਵਿष੍ਟਾ ਮੈਥੁਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੁਃ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਲ੍ਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਹਿ ਸਮ੍ਭਵਃ॥੪੯.

ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ।

ਮਾਸਿ ਮਾਸ੍ਯਾਰ੍ਤਵਂ ਯਤ੍ ਤੁ ਨ ਤਦਾਸੀਤ੍ਤੁ ਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦਾ ਨ ਸੁषੁਵੁਃ ਸੇਵਿਤੈਰਪਿ ਮੈਥੁਨੈਃ॥੪੯.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਰਜੋ-ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਆਯੁषੋऽਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਮਿਥੁਨਾਨ੍ਯੇਵ ਤਾਃ ਸਕृਤ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਲ੍ਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਿਥੁਨਾਨਾਂ ਹਿ ਸਮ੍ਭਵਃ॥੪੯.

ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ।

ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਮਨਸਾ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਜਾਯਤੇ ਸਕृਤ੍ । ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਰ੍ਵਿषਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਃ॥੪੯.

ਧਿਆਨ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਇਤ੍ਯੇषਾ ਮਾਨੁषੀ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵਾਯਸਮ੍ਭੂਤਾ ਯੈਰਿਦਂ ਪੂਰਿਤਂ ਜਗਤ੍॥੪੯.

ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰਚਨਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਗਿਆ।

ਸਰਿਤ੍ਸਰਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾਨਪਿ । ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਹ੍ਯਲ੍ਪਸ਼ੀਤੋष੍ਣਾ ਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਵੈ॥੪੯.

ਉਹ ਦਰਿਆ, ਝੀਲਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਠੰਡ ਤੇ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਦੇ ਸਨ।

ਤृਪ੍ਤਿਂ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿषਯੇषੁ ਮਹਾਮਤੇ । ਨ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤੋऽਸ੍ਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇषੋ ਨਾਪਿ ਮਤ੍ਸਰਃ॥੪੯.

ਉਹ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ, ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪਰ੍ਵਤੋਦਧਿਸੇਵਿਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨਿਕੇਤਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਾ ਵੈ ਨਿष੍ਕਾਮਚਾਰਿਣ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਦਿਤਮਾਨਸਾਃ॥੪੯.

ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਘੁੰਦੇ, ਘਰ-ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼ ਸਨ।

ਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਤਥਾ ਮਤ੍ਸਰਿਣੋ ਜਨਾਃ । ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਨਕ੍ਰਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਸਰੀਸृਪਾਃ॥੪੯.

ਫਿਰ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ, ਸੱਪ, ਰਾਖਸ਼, ਈਰਖਾਲੂ ਲੋਕ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਮਗਰਮੱਛ, ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿੰਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਅਵਾਰਕਾ ਹ੍ਯਣ੍ਡਜਾ ਵਾ ਤੇ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸੂਤਯਃ । ਨ ਮੂਲਫਲਪੁष੍ਪਾਣਿ ਨਾਰ੍ਤਵਾ ਵਤ੍ਸਰਾਣਿ ਚ॥੪੯.

ਉਹ ਲੋਕ ਘੱਟ ਜਾਤ ਦੇ ਜਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰੁੱਤਾਂ ਜਾਂ ਸਾਲ ਹੋਂਦੇ ਸਨ।

ਸਰ੍ਵਕਾਲਸੁਖਃ ਕਾਲੋ ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਘਰ੍ਮਸ਼ੀਤਤਾ । ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਤੇषਾਂ ਚਿਤ੍ਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਜਾਯਤ॥੪੯.

ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਮਾਂ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਜਬ ਅਚੀਵਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

ਤਤਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਨੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਚ ਵਿਤृਪ੍ਤਤਾ । ਪੁਨਸ੍ਤਥੇਚ੍ਛਤਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਰਨਾਯਾਸੇਨ ਸਾਭਵਤ੍॥੪੯.

ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਇਚ੍ਛਤਾਞ੍ਚ ਤਥਾਯਾਸੋ ਮਨਸਃ ਸਮਜਾਯਤ । ਅਪਾਂ ਸੌਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਂ ਤਤਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਨਾਰਸੋਲ੍ਲਸਾ॥੪੯.

ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਹਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖਦਾਇਕ ਅਚੀਵਤੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।

ਸਮਜਾਯਤ ਚੈਵਾਨ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ । ਅਸਂਸ੍ਕਾਰ੍ਯੈਃ ਸ਼ਰੀਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨਾਃ॥੪੯.

ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੁਧੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਤਾਸਾਂ ਵਿਨਾ ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮਿਥੁਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਸਮਂ ਜਨ੍ਮ ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚੈਵ ਤਾਃ ਸਮਮ੍॥੪੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੋੜੇ-ਜੋੜੇ ਜੀਵ ਜੰਮਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਜੰਮਦੇ, ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।