ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਮੇਤ੍ਯ ਤੈਰਾਤ੍ਮਜਭੂਪਨਨ੍ਦਨੈਰ੍ ਮਹੋਰਗਾਣਾਮਧਿਪਃ ਸ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ । ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੋऽਨ੍ਨਾਨਿ ਮਧੂਨਿ ਚਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ਯਥੋਪਯੋਗਂ ਬੁਭੁਜੇ ਸ ਭੋਗਭੁਕ੍ ॥ ੨੩.

ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਹਾ-ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਖਾਣਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ, ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਸੀ, ਭੋਗਿਆ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।

ਅਲਰ੍ਕ ਉਵਾਚ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਾਣਾਞ੍ਚ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮਨੁਵਰ੍ਤਤਾਮ੍ । ਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯਾਦਕਰਣੇ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾ ਯਸ੍ਯ ਚੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਿਃ ॥ ੨੯.

ਅਲਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਰਜ ਹੈ? ਜੇ ਕਰਤਬ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਬੰਧਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਤਬ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਉੱਚਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?

ਉਪਕਾਰਾਯ ਯਨ੍ਨृਣਾਂ ਯਚ੍ਚ ਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਗृਹੇ ਸਤਾ । ਯਥਾ ਚ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਨ੍ਮੇ ਯਥਾਵਤ੍ਪृਚ੍ਛਤੋ ਵਦ ॥ ੨੯.

ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਕੀ ਕੁਝ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ।

ਮਦਾਲਸੋਵਾਚ ਵਤ੍ਸ ! ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮਾਦਾਯ ਨਰਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ । ਪੁष੍ਣਾਤਿ ਤੇਨ ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚ ਸ ਜਯਤ੍ਯਭਿਵਾਞ੍ਛਿਤਾਨ੍ ॥ ੨੯.

ਮਦਾਲਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁੱਤਰ! ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤਰੋ ਮੁਨਯੋ ਦੇਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਮਨੁਜਾਸ੍ਤਥਾ । ਕृਮਿਕੀਟਪਤਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਵਯਾਂਸਿ ਪਸ਼ਵੋऽਸੁਰਾਃ ॥ ੨੯.

ਪਿਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ, ਜੀਵ, ਮਨੁੱਖ, ਕੀੜੇ, ਕਿਰਮ, ਤਿਤਲੇ, ਪੰਛੀ, ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਅਸੁਰ—

ਗृਹਸ੍ਥਮੁਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਤਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਚ । ਮੁਖਂ ਚਾਸ੍ਯ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਅਪਿ ਨੋ ਦਾਸ੍ਯਤੀਤਿ ਵੈ ॥ ੨੯.

—ਇਹ ਸਭ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਧਾਰਭੂਤੇਯਂ ਵਤ੍ਸ ! ਧੇਨੁਸ੍ਤ੍ਰਯੀਮਯੀ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਹੇਤੁਸ਼੍ਚ ਯਾ ਮਤਾ ॥ ੨੯.

ਇਹ, ਪੁੱਤਰ, ਤ੍ਰੈ-ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ऋਕ੍ਪृष੍ਠਾਸੌ ਯਜੁਰ੍ਮਧ੍ਯਾ ਸਾਮਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼ਿਰੋਧਰਾ । ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਵਿषਾਣਾ ਚ ਸਾਧੁਸੂਕ੍ਤਤਨੂਰੁਹਾ ॥ ੨੯.

ਇਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਰਿਗਵੈਦ ਹੈ, ਵਿਚ ਯਜੁਰਵੈਦ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਸਿਰ ਸਾਮਵੈਦ; ਇਸ ਦੇ ਸੀੰਗ ਯਜਨਾ ਤੇ ਦਾਨ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਜਨ ਹਨ।

ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪੁष੍ਟਿਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਾ ਵਰ੍ਣਪਾਦਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ । ਆਜੀਵ੍ਯਮਾਨਾ ਜਗਤਾਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਨਾਪਚੀਯਤੇ ॥ ੨੯.

ਇਸ ਦੀ ਗੋਬਰ ਤੇ ਪਿਸਾਬ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹਨ; ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰਸ੍ਵਧਾਕਾਰੌ ਵषਟ੍ਕਾਰਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਕ ! । ਹਨ੍ਤਕਾਰਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃਸ੍ਤਨਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ ॥ ੨੯.

ਪੁੱਤਰ, 'ਸਵਾਹਾ', 'ਸਵਧਾ', 'ਵਸ਼ਟ' ਅਤੇ 'ਹੰਤਾ' — ਇਹ ਚਾਰ ਉਚਾਰਣ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਸਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।

ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰਂ ਸ੍ਤਨਂ ਦੇਵਾਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਧਾਮਯਮ੍ । ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਵषਟ੍ਕਾਰਂ ਦੇਵਭੂਤਸੁਰੇਤਰਾਃ ॥ ੨੯.

ਦੇਵਤੇ 'ਸਵਾਹਾ' ਵਾਲਾ ਸਤਨ, ਪਿਤਰ 'ਸਵਧਾ' ਵਾਲਾ ਸਤਨ, ਤੇ ਮੁਨੀ, ਦੇਵ, ਭੂਤ ਤੇ ਅਸੁਰ 'ਵਸ਼ਟ' ਵਾਲਾ ਸਤਨ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।

ਹਨ੍ਤਕਾਰਂ ਮਨੁष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਸ੍ਤਨਮ੍ । ਏਵਮਾਪ੍ਯਾਯਯਤ੍ਯੇषਾ ਵਤ੍ਸ ! ਧੇਨੁਸ੍ਤ੍ਰਯੀਮਯੀ ॥ ੨੯.

ਮਨੁੱਖ 'ਹੰਤਾ' ਵਾਲਾ ਸਤਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਤ੍ਰੈਵੇਦਿਕ ਗਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ।

ਤੇषਾਮੁਚ੍ਛੇਦਕਰ੍ਤਾ ਚ ਯੋ ਨਰੋऽਤ੍ਯਨ੍ਤਪਾਪਕृਤ੍ । ਸ ਤਮਸ੍ਯਾਨ੍ਧਤਾਮਿਸ੍ਤ੍ਰੇ ਤਾਮਿਸ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ ॥ ੨੯.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ਼੍ਚੇਮਾਂ ਮਾਨਵੋ ਧੇਨੁਂ ਸ੍ਵੈਰ੍ਵਤ੍ਸੈਰਮਰਾਦਿਭਿਃ । ਪਾਯਯਤ੍ਯੁਚਿਤੇ ਕਾਲੇ ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਯੋਪਪਦ੍ਯਤੇ ॥ ੨੯.

ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵੱਛਿਆਂ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰ ! ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਮਾਨਵਾਃ । ਭੂਤਾਨਿ ਚਾਨੁਦਿਵਸਂ ਪੋष੍ਯਾਣਿ ਸ੍ਵਤਨੁਰ੍ਯਥਾ ॥ ੨੯.

ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਾਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍ । ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਸ੍ਤਥੈਵਾਦਿਭਃ ਕਾਲੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ ॥ ੨੯.

ਇਸ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸੁਮਨੋਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮਾਨਵਃ । ਤਤੋऽਗ੍ਨੇਸ੍ਤਰ੍ਪਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੇਯਾਸ਼੍ਚ ਬਲਯਸ੍ਤਥਾ ॥ ੨੯.

ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਯਤ ਭਾਗ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਗृਹਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵੇਭ੍ਯ ਏਵ ਚ । ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਾਗੁਦੀਚ੍ਯਾਂ ਬਲਿਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ ॥ ੨੯.

ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਧਨਵੰਤਰੀ ਲਈ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭੋਗ ਰੱਖੇ।

ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰਾਯ ਯਾਮ੍ਯਾਯਾਂ ਯਮਾਯ ਬਲਿਮਾਹਰੇਤ੍ । ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਵਰੁਣਾਯਾਥ ਸੋਮਾਯੋਤ੍ਤਰਤੋ ਬਲਿਮ੍ ॥ ੨੯.

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਮ ਨੂੰ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ।

ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧਾਤ੍ਰੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰੇ ਬਲਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਗृਹਸ੍ਯ ਤੁ । ਅਰ੍ਯਮ੍ਣੇऽਥ ਬਹਿਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗृਹੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ ੨੯.

ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਧਾਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦੇਵੇ; ਬਾਹਰ ਆਰਯਮਨ ਨੂੰ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ।

ਨਕ੍ਤਞ੍ਚਰੇਭ੍ਯੋ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਬਲਿਮਾਕਾਸ਼ਤੋ ਹਰੇਤ੍ । ਪਿਤॄਣਾਂ ਨਿਰ੍ਵਪੇਚ੍ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨੯.

ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਭੋਗ ਰੱਖੇ; ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ।

ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਤਤ੍ਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਮਾਨਸਃ । ਤਤਸ੍ਤੋਯਮੁਪਾਦਾਯ ਤੇष੍ਵੇਵਾਚਮਨਾਯ ਵੈ ॥ ੨੯.

ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਮਨੁੱਖ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਏ।

ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾ ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ । ਏਵਂ ਗृਹਬਲਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗृਹੇ ਹृਹਪਤਿਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ੨੯.

ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਭੋਗ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਕੇ, ਗ੍ਰਿਹਪਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਆਪ੍ਯਾਯਨਾਯ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਤ੍ਸਰ੍ਗਮਾਦਰਾਤ੍ । ਸ਼੍ਵਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵਪਚੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਯੋਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਵਪੇਦ੍ਭੁਵਿ ॥ ੨੯.

ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਤਸਰਗ ਕਰੇ; ਕੁੱਤਿਆਂ, ਚੁਹੜਿਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਭੋਜਨ ਛਿੜਕੇ।

ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਹਿ ਨਾਮੈਤਤ੍ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਦਾਹृਤਮ੍ । ਆਚਮ੍ਯ ਚ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਦ੍ਵਾਰਾਵਲੋਕਨਮ੍ ॥ ੨੯.

ਇਹ ਰੀਤ 'ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵੇਖੇ।

ਮੁਹੂਰ੍ਤਸ੍ਯਾष੍ਟਮਂ ਭਾਗਮੁਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯੋऽਪ੍ਯਤਿਥਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ । ਅਤਿਥਿਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨੋਦਕੇਨ ਚ ॥ ੨੯.

ਘੜੀ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਭਾਗ ਵੇਖੇ; ਜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕਰੇ।

ਸਮ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ । ਨ ਮਿਤ੍ਰਮਤਿਥਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨੈਕਗ੍ਰਾਮਨਿਵਾਸਿਨਮ੍ ॥ ੨੯.

ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰੇ; ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਨਾ ਸਮਝੇ।

ਅਜ੍ਞਾਤਕੁਲਨਾਮਾਨਂ ਤਤ੍ਕਾਲਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ੁਮਾਗਤਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਯਾਚਮਾਨਮਕਿਞ੍ਚਨਮ੍ ॥ ੨੯.

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਖਾ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੰਗਦਾ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ—

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰਤਿਥਿਂ ਸ ਪੂਜ੍ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਬੁਧੈਃ । ਨ ਪृਚ੍ਛੇਦ੍ਗੋਤ੍ਰਚਰਣਂ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਞ੍ਚਾਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ ॥ ੨੯.

ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ, ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਪਾਠ-ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ।