ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਮਾਯਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰਵ੍ਯਞ੍ਜਨਸਂਮਿਤਮ੍ । ਤਦਸ਼ੇषਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਭਵਤਃ ਕਮ੍ਬਲਸ੍ਯ ਚ ॥ ੨੩.

ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਕੰਬਲਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਤਥਾ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਭੂਰ੍ਲੋਕੇ ਪਾਤਾਲੇ ਚਾਪਿ ਪਨ੍ਨਗ । ਪ੍ਰਣੇਤਾਰੌ ਭਵਨ੍ਤੌ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਃ । ਪਾਤਾਲੇ ਦੇਵਲੋਕੇ ਚ ਭੂਰ੍ਲੋਕੇ ਚੈਵ ਪਨ੍ਨਗੌ ॥ ੨੩.

ਹੇ ਸੱਪ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਾਤਾਲ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਵੋਗੇ।

ਜਡ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਜਿਹ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਜਗਾਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸਦ੍ਯੋ ਨਾਗਸ੍ਯ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ॥ ੨੩.

ਜੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬੋਲ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸਰਸਵਤੀ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੱਪ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।

ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੋਃ ਸਰ੍ਵਮਜਾਯਤ । ਵਿਜ੍ਞਾਨਮੁਭਯੋਰਗ੍ਰ੍ਯਂ ਪਦਤਾਲਸ੍ਵਰਾਦਿਕਮ੍ ॥ ੨੩.

ਉਹ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਦ, ਤਾਲ, ਸੁਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ।

ਤਤਃ ਕੈਲਾਸਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਿਖਰਸ੍ਥਿਤਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਗੀਤਕੈਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਨਾਗੌ ਤਨ੍ਤ੍ਰੀਲਯਸਮਨ੍ਵਿਤੌ ॥ ੨੩.

ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਸੱਪ, ਸੱਤ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੰਤਰੀ ਤੇ ਲਯਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਗਏ।

ਆਰਿਰਾਧਯਿषੂ ਦੇਵਮਨਙ੍ਗਾਙ੍ਗਹਰਂ ਹਰਮ੍ । ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਃ ਪਰਂ ਯਤ੍ਨਮੁਭੌ ਸਂਹਤਵਾਕ੍ਕਲੌ ॥ ੨੩.

ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।

ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਪਰੌ । ਤਯੋਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ ॥ ੨੩.

ਸਵੇਰੇ, ਰਾਤ, ਦੁਪਹਿਰ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੇ; ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਵੱਛਾ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤੁਤੋष ਗੀਤਕੈਸ੍ਤੌ ਚ ਪ੍ਰਾਹੇਸ਼ੋ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਵਰਃ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਸ਼੍ਵਤਰਃ ਕਮ੍ਬਲੇਨ ਸਮਂ ਤਦਾ ॥ ੨੩.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗੋ।' ਫਿਰ, ਕੰਬਲਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਸ਼ਵਤਰਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠਮੁਮਾਪਤਿਮ੍ । ਯਦਿ ਨੌ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਤੋ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ॥ ੨੩.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ: 'ਜੇਕਰ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ—'

ਤਤੋ ਯਥਾਭਿਲषਿਤਂ ਵਰਮੇਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਨੌ । ਮृਤਾ ਕੁਵਲਯਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਦੇਵ ! ਮਦਾਲਸਾ ॥ ੨੩.

'ਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਵਰ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵੋ: ਹੇ ਦੇਵਤਾ! ਮ੍ਰਿਤ ਕੁਵਲਯਾਸ਼ਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਦਾਲਸਾ—'

ਤੇਨੈਵ ਵਯਸਾ ਸਦ੍ਯੋ ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯਾਤੁ ਮੇ । ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਾਨ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾ । ਯੋਗਿਨੀ ਯੋਗਮਾਤਾ ਚ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਜਾਯਤਾਂ ਭਵ ॥ ੨੩.

'ਉਸੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਤੁਰੰਤ ਮੇਰੀ ਧੀ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਪਿਛਲੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਿਨੀ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇ।'

ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਪਨ੍ਨਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ! ਸਰ੍ਵੇਮੇਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰੁਣੁ ਚੇਦਂ ਭੁਜਙ੍ਗਮ ॥ ੨੩.

ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸੱਪ।'

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤੁ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਂ ਪਿਣ੍ਡਮਾਤ੍ਮਨਾ । ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਥਾਃ ਫਣਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ! ਸ਼ੁਚਿਃ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਸਃ ॥ ੨੩.

'ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ, ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਾਫ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੱਧਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈ।'

ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਤੁ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵਤੋ ਮਧ੍ਯਮਾਤ੍ਫਣਾਤ੍ । ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਤਥਾਰੂਪਾ ਯਥਾਮृਤਾ ॥ ੨੩.

'ਜਦ ਤੂੰ ਉਹ ਪਿੰਡ ਖਾ ਲਵੇਂ, ਤੇਰੇ ਫਣ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ, ਉਹ ਸੁਭਾਗੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗੀ।'

ਕਾਮਞ੍ਚੇਮਮਭਿਧ੍ਯਾਯ ਕੁਰੁ ਤ੍ਵਂ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍ । ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਸਾ ਸੁਭ੍ਰੂਃ ਸ਼੍ਵਸਤੋ ਮਧ੍ਯਮਾਤ੍ਫਣਾਤ੍ ॥ ੨੩.

'ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰ; ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਫਣ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'

ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਤਥਾਰੂਪਾ ਯਥਾਮृਤਾ । ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤੌ ਤੁ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ ੨੩.

ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕੀਤਾ।

ਰਸਾਤਲਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਪਰਿਤੋषਸਮਨ੍ਵਿਤੌ । ਤਥਾ ਚ ਕृਤਵਾਨ੍ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ ਨਾਗਃ ਕਮ੍ਬਲਾਨੁਜਃ ॥ ੨੩.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ। ਫਿਰ, ਨਾਗ ਕੰਬਲਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।

ਪਿਣ੍ਡਞ੍ਚ ਮਧ੍ਯਮਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਯਥਾਵਦੁਪਭੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਧ੍ਯਾਯਃ ਕਾਮਂ ਤਤਃ ਸਾ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ ॥ ੨੩.

ਉਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੱਧਲਾ ਹਿੱਸਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਜਜ੍ਞੇ ਨਿਸ਼੍ਵਸਤਃ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਰੂਪਾ ਮਧ੍ਯਮਾਤ੍ਫਣਾਤ੍ । ਨ ਚਾਪਿ ਕਥਯਾਮਾਸ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਸ ਭੁਜਙ੍ਗਮਃ ॥ ੨੩.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾਗ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੱਧਲੀ ਫਣ ਤੋਂ ਉਹ ਨਾਰੀ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਜਨਮ ਲੈ ਲੀ। ਨਾਗ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।

ਅਨ੍ਤਰ੍ਗृਹੇ ਤਾਂ ਸੁਦਤੀਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਗੁਪ੍ਤਾਮਧਾਰਯਤ੍ । ਤੌ ਚਾਨੁਦਿਨਮਾਗਮ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੌ ਨਾਗਪਤੇਃ ਸੁਖਮ੍ ॥ ੨੩.

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਨਾਗਪਤੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ।

ऋਤਧ੍ਵਜੇਨ ਸਹਿਤੌ ਚਿਕ੍ਰੀਡਾਤੇऽਮਰਾਵਿਵ । ਏਕਦਾ ਤੁ ਸੁਤੌ ਪ੍ਰਾਹ ਨਾਗਰਾਜੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੨੩.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਤਧਵਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਨਾਗਰਾਜ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

ਯਨ੍ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਨ੍ਤੁ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਿਂ ਨ ਤਤ੍ਤਥਾ । ਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਵਯੋਰੁਪਕਾਰੀ ਮਮਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ॥ ੨੩.

ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ? ਉਹ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਉ।

ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਨੀਯਤੇ ਵਤ੍ਸਾਵੁਪਕਾਰਾਯ ਮਾਨਦਃ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੌ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸ੍ਨੇਹਵਤਾ ਤੁ ਤੌ ॥ ੨੩.

ਮੇਰੇ ਬੱਚੋ, ਉਪਕਾਰ ਲਈ ਉਹ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ? ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ—

ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਂ ਸਖ੍ਯੂ ਰੇਮਾਤੇ ਤੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਤਤਃ ਕੁਵਲਯਾਸ਼੍ਵਂ ਤੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਥਾਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨੩.

ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਕੁਵਲਯਾਸ਼ਵ ਨਾਲ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ—

ਅਬ੍ਰੂਤਾਂ ਪ੍ਰਣਯੋਪੇਤਂ ਸ੍ਵਗੇਹਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਤਾਵਾਹ ਨृਪਪੁਤ੍ਰੋऽਸੌ ਨਨ੍ਵਿਦਂ ਭਵਤੋਰ੍ਗृਹਮ੍ ॥ ੨੩.

ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਨਹੀਂ?"

ਧਨਵਾਹਨਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਯਨ੍ਮਦੀਯਂ ਤਦੇਵ ਵਾਮ੍ । ਯਤ੍ਤੁ ਵਾਂ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਦਾਤੁਂ ਧਨਂ ਰਤ੍ਨਮਥਾਪਿ ਵਾ ॥ ੨੩.

ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਧਨ, ਵਾਹਨ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਤੁਹਾਡੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਚਾਹੇ ਧਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਤਨ—

ਤਦ੍ਦੀਯਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸੁਤੌ ਯਦਿ ਵਾਂ ਪ੍ਰਣਯੋ ਮਯਿ । ਏਤਾਵਤਾਹਂ ਦੈਵੇਨ ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ॥ ੨੩.

ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੌਜਵਾਨੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਂ ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ—

ਯਦ੍ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਮਮਤ੍ਵਂ ਨੋ ਮਦੀਯੇ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਗृਹੇ । ਯਦਿ ਵਾਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਰ੍ਯਮਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋऽਸ੍ਮਿ ਵਾਂ ਯਦਿ ॥ ੨੩.

ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹਾਂ—

ਤਦ੍ਧਨੇ ਮਮ ਗੇਹੇ ਚ ਮਮਤ੍ਵਮਨੁਕਲ੍ਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਯੁਵਯੋਰ੍ਯਨ੍ਮਦੀਯਂ ਤਨ੍ਮਾਮਕਂ ਯੁਵਯੋਃ ਸ੍ਵਕਮ੍ ॥ ੨੩.

ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਧਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਘਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਸਮਝੋ। ਜੋ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ; ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੈ।