ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਭੋਕ੍ਤॄਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਪਾਪਿਨਾਂ ਤਥਾ । ਤਦੇਹ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਦृष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾਧੁਨਾ । ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਹਿ ਨਰਕਸ੍ਤਦੇਹ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧੫.

ਹੁਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਚੰਗੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮੰਦੇ—ਚਲੋ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚੱਲੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਤੁਸੀਂ ਨਰਕ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਆਓ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ.

ਪੁਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤਮਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਾ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਰੁਤ੍ਕ੍ਰੁष੍ਟਂ ਯਾਤਨਾਸ੍ਥਾਯਿਭਿਰ੍ਨृਭਿਃ ॥ ੧੫.

ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਚਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਚੀਖ ਪਏ.

ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਭੂਪੇਤਿ ਤਿष੍ਠ ਤਾਵਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਕਮ੍ । ਤ੍ਵਦਙ੍ਗਸਙ੍ਗੀ ਪਵਨੋ ਮਨੋ ਹ੍ਲਾਦਯਤੇ ਹਿ ਨਃ ॥ ੧੫.

‘ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿਖਾਓ! ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਰੁਕ ਜਾਓ; ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।’

ਪਰਿਤਾਪਞ੍ਚ ਗਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਪੀਡਾਬਾਧਾਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ । ਅਪਹਨ੍ਤਿ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਯਦਾਂ ਕੁਰ ਮਹੀਪਤੇ ॥ ੧੫.

‘ਮਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਦ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੀੜ ਤੇ ਦੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।’

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਂ ਯਾਮ੍ਯਪੁਰੁषਂ ਨृਪਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਥਮੇਤੇषਾਮਾਹ੍ਲਾਦੋ ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ॥ ੧੫.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?’

ਕਿਂ ਮਯਾ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਮਹਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਆਹ੍ਲਾਦਦਾਯਿਨੀ ਵ੍ਯੁष੍ਟਿਰ੍ਯੇਨੇਯਂ ਤਦੁਦੀਰਯ ॥ ੧੫.

‘ਮੈਂ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਐਸਾ ਸੁਖ ਤੇ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।’

ਯਮਪੁਰੁष ਉਵਾਚ ਪਿਤृਦੇਵਾਤਿਥਿਪ੍ਰੈष੍ਯਸ਼ਿष੍ਟੇਨਾਨ੍ਨੇਨ ਤੇ ਤਨੁਃ । ਪੁष੍ਟਿਮਭ੍ਯਾਗਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦ੍ਗਤਂ ਚ ਮਨੋ ਯਤਃ ॥ ੧੫.

ਯਮ ਦਾ ਨੌਕਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ‘ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ, ਦੂਤਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਾ।’

ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਗਾਤ੍ਰਸਂਸਰ੍ਗੋ ਪਵਨੋ ਹ੍ਲਾਦਦਾਯਕਃ । ਪਾਪਕਰ੍ਮਕृਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਯਾਤਨਾ ਨ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ ॥ ੧੫.

‘ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਦੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਵਿਆਪਦੀ।’

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਯੋ ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤ੍ਵਯੇष੍ਟਾ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਤਃ । ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਯਾਮ੍ਯਾ ਯਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਾਯਸਾਃ ॥ ੧੫.

‘ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤੇ ਹੋਰ ਯਜਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਯਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਅੱਗ, ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।’

ਪੀਡਨਚ੍ਛੇਦਦਾਹਾਦਿਮਹਾਦੁਃ ਖਸ੍ਯ ਹੇਤਵਃ । ਮृਦੁਤ੍ਵਮਾਗਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਤੇਜਸਾਪਹਤਾਸ੍ਤਵ ॥ ੧੫.

‘ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਾਰਨ, ਕੱਟਣ, ਸਾੜਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮਰਦੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।’

ਰਾਜੋਵਾਚ ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਵਾ ਤਤ੍ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਨਰੈਃ । ਯਦਾਰ੍ਤਜਨ੍ਤੁਨਿਰ੍ਵਾਣਦਾਨੋਤ੍ਥਮਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ॥ ੧੫.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਜੋ ਸੁਖ ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਹੈ।’

ਯਦਿ ਮਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧਾਵੇਤਾਨ੍ ਯਾਤਨਾ ਨ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ । ਤਤੋ ਭਦ੍ਰਮੁਖਾਤ੍ਰਾਹਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਣੁਰਿਵਾਚਲਃ ॥ ੧੫.

‘ਜੇ ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਦੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਵਿਆਪਦੀ, ਤਾਂ, ਚੰਗੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਾਂਗਾ।’

ਯਮਪੁਰੁष ਉਵਾਚ ਏਹਿ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਾਮੋ ਨਿਜਪੁਣ੍ਯਸਮਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ । ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨਪਾਸ੍ਯੇਹ ਯਾਤਨਾਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ ੧੫.

ਯਮ ਦਾ ਨੌਕਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ‘ਆਓ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਚਲੋ; ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਸੁਖ ਭੋਗੋ। ਇੱਥੇ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।’

ਰਾਜੋਵਾਚ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਤਾਵਦ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਾਵਦੇਤੇ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਾਃ । ਮਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧਾਨਾਤ੍ਸੁਖਿਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨਰਕੌਕਸਃ ॥ ੧੫.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਵੱਡੇ ਦੁਖੀ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।’

ਧਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਨਂ ਪੁਂਸਃ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਮਾਤੁਰਮ੍ । ਯੋ ਨਾਰ੍ਤਮਨੁਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵੈਰਿਪਕ੍ਸ਼ਮਪਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੧੫.

‘ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਲਾਨਤ ਹੈ ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਆਏ ਨੂੰ—ਚਾਹੇ ਵੈਰੀ ਹੀ ਹੋਵੇ—ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।’

ਯਜ੍ਞਦਾਨਤਪਾਂਸੀਹ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਨ ਭੂਤਯੇ । ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਤਪਰਿਤ੍ਰਾਣੇ ਨ ਮਾਨਸਮ੍ ॥ ੧੫.

ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਝੁਕਦਾ।

ਨਰਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਕਠਿਨਂ ਮਨੋ ਬਾਲਾਤੁਰਾਦਿषੁ । ਵृਦ੍ਧੇषੁ ਚ ਨ ਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਮਾਨੁषਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਹਿ ਸਃ ॥ ੧੫.

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਿਲ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਿਮਾਰਾਂ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵੱਲ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਉਹ ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੀ ਹੈ।

ਏਤੇषਾਂ ਸਨ੍ਨਿਕਰ੍षਾਤ੍ਤੁ ਯਦ੍ਯਗ੍ਨਿਪਰਿਤਾਪਜਮ੍ । ਤਥੋਗ੍ਰਗਨ੍ਧਜਂ ਵਾਪਿ ਦੁਃ ਖਂ ਨਰਕਸਮ੍ਭਵਮ੍ ॥ ੧੫.

ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਣ, ਤੇਜ਼ ਬਦਬੂ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ—

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਭਵਂ ਦੁਃ ਖਂ ਯਚ੍ਚ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਪ੍ਰਦਂ ਮਹਤ੍ । ਏਤੇषਾਂ ਤ੍ਰਾਣਦਾਨਨ੍ਤੁ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਾਤ੍ਪਰਮ੍ ॥ ੧੫.

—ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਪਿਆਸ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਜੋ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ—ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵਧ ਕਰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਤਾ ਯਦਿ ਸੁਖਂ ਬਹਵੋ ਦੁਃ ਖਿਤੇ ਮਯਿ । ਕਿਨ੍ਨੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਯਾ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜ ਮਾਚਿਰਮ੍ ॥ ੧੫.

ਜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਲਿਆ? ਇਸ ਲਈ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ—ਤੁਰ ਜਾ।

ਯਮਪੁਰੁष ਉਵਾਚ ਏष ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਨੇਤੁਂ ਸਮੁਪਾਗਤੌ । ਅਵਸ਼੍ਯਮਸ੍ਮਾਦ੍ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵ ! ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧੫.

ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਏ ਹਨ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ; ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ! ਹੁਣ ਤੁਰ ਜਾ।

ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ ਨਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਮ੍ਯਗੁਪਾਸਿਤਃ । ਵਿਮਾਨਮੇਤਦਾਰੁਹ੍ਯ ਮਾ ਵਿਲਮ੍ਬਸ੍ਵ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧੫.

ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਦ ਸਵਰਗ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ, ਤੁਰ ਜਾ।

ਰਾਜੋਵਾਚ ਨਰਕੇ ਮਾਨਵਾ ਧਰ੍ਮ ਪੀਡ੍ਯਨ੍ਤੇऽਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਚਾਰ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਮਾਮਤੋ ਨ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੧੫.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਰਕ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ! ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ; ਦੁਖੀ ਲੋਕ 'ਬਚਾਓ!' ਚੀਕਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਨਰਕਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰੇਤੇषਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਿਣਾਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨृਪ ! ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ॥ ੧੫.

ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਪਾਇਆ; ਪਰ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ! ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ।

ਰਾਜੋਵਾਚ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਧਰ੍ਮ ! ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ! ਸ਼ਚੀਪਤੇ । ਮਮ ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਨ੍ਤੁ ਸ਼ੁਭਂ ਤਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥਃ ॥ ੧੫.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਧਰਮ! ਜਾਂ ਤੂੰ, ਇੰਦਰ! ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਕਰਨੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸੋ।

ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ ਅਬ੍ਬਿਨ੍ਦਵੋ ਯਥਾਮ੍ਭੋਧੌ ਯਥਾ ਵਾ ਦਿਵਿ ਤਾਰਕਾਃ । ਯਥਾ ਵਾ ਵਰ੍षਤਾ ਧਾਰਾ ਗਡ੍ਗਾਯਾਂ ਸਿਕਤਾ ਯਥਾ ॥ ੧੫.

ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੂੰਦਾਂ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ, ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਜਾਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਰੇਤ ਦੇ ਕਣ—

ਅਸਂਖ੍ਯੇਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਯਥਾ ਬਿਨ੍ਦ੍ਵਾਦਯੋ ਹ੍ਯਪਾਮ੍ । ਤਥਾ ਤਵਾਪਿ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾ ਨੈਵੋਪਪਦ੍ਯਤੇ ॥ ੧੫.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ! ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਕਰਨੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਹ ਬੂੰਦਾਂ ਤੇ ਰੇਤ ਵਾਂਗ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ।

ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਮਿਮਾਮਦ੍ਯ ਨਾਰਕੇष੍ਵਿਹ ਕੁਰ੍ਵਤਃ । ਤਦੇਵ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਂਖ੍ਯਾਮੁਪਗਤਂ ਤਵ ॥ ੧੫.

ਅੱਜ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਦਇਆ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਕਰਨੀ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।

ਤਦ੍ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਦ੍ਭਾਕ੍ਤੁਮਮਰਾਲਯਮ੍ । ਏਤੇऽਪਿ ਪਾਪਂ ਨਰਕੇ ਕ੍ਸ਼ਪਯਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੧੫.

ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ! ਤੂੰ ਅਮਰ ਲੋਕ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ; ਇਹ ਪਾਪੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਣ।