ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਤਤ੍ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਕਥਾਸ਼ੇषਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ॥੮.

ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਸੁਣ।

ਵਿਪਾਕੋ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਣਮ੍ । ਤਦ੍ਵਿਪਾਕਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਮਾਡਿਬਕਂ ਮਹਤ੍॥੮.

ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਆਡਿਬਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਸੁਣੇ ਜਾਣੇ ਹਨ।

ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਰਾਜ੍ਯਚ੍ਯੁਤੇ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਗਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਮ੍ । ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜਲਵਾਸਾਤ੍ ਪੁਰੋਹਿਤਃ॥੯.

ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।

ਵਸ਼ਿष੍ਠੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਨ੍ਤੇ ਗਙ੍ਗਾਪਰ੍ਯੁषਿਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਚ ਸਮਸ੍ਤਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍॥੯.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਦਵਾਰਾ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣ ਲਏ।

ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚੋਦਾਰਕਰ੍ਮਣਃ । ਚਣ੍ਡਾਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੋਗਞ੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਤਨਯਵਿਕ੍ਰਯਮ੍॥੯.

ਉਸ ਨੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਾਨੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਚੰਡਾਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਬੰਧ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ।

ਸ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਾਹਭਾਗਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਵਨੀਪਤੌ । ਚਕਾਰ ਕੋਪਂ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮृषਿਂ ਪ੍ਰਤਿ॥੯.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਚਮਕਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਲਿਆ।

ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਘਾਤਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਾਭਵਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੋ ਯਾਦृਸ਼ੋऽਦ੍ਯ ਮੇ॥੯.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਅੱਜ ਵਰਗਾ ਤਿੱਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਰਾਧਿਪਮਿਮਂ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਾਦਵਰੋਪਿਤਮ੍ । ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਹਾਭਾਗਂ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕਮ੍॥੯.

ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ,

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰਾਵਪਿ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ । ਅਨਾਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਮਦਾਸ਼੍ਰਯਃ॥੯.

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ,

ਸਪਤ੍ਨੀਭृਤ੍ਯਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋऽਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਾਂ ਨृਪਃ । ਸ ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ਚ੍ਯਾਵਿਤੋऽਨੇਨ ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚ ਖਿਲੀਕृਤਃ॥੯.

ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿਟ੍ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਨਾਮਵਰੋਪਿਤਃ । ਮਚ੍ਛਾਪੋਪਹਤੋ ਮੂਢਃ ਸ ਬਕਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ॥੯.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੰਦ-ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਮੂਰਖ, ਹੁਣ ਬਗਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਪਿ ਕੌਸ਼ਿਕਃ । ਤ੍ਵਮਪ੍ਯਾਡਿਰ੍ਭਵਸ੍ਤੇਵਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਾਪਮਯਚ੍ਛਤ॥੯.

ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਕੁਸ਼ ਵੰਸ਼ੀ, ਨੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੂੰ ਵੀ ਅੱਡੀ ਬਣ ਜਾਵੇਂ।'

ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਸ਼ਾਪਾਤ੍ ਤੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਮਦ੍ਯੁਤੀ । ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ ਸ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕੌਸ਼ਿਕਃ॥੯.

ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ — ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਕੁਸ਼ ਵੰਸ਼ੀ — ਪਸ਼ੂ-ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਅਨ੍ਯਜਾਤਿਸਮਾਯੋਗਂ ਗਤਾਵਪ੍ਯਮਿਤੌਜਸੌ । ਯੁਯੁਧਾਤੇऽਤਿਸਂਰਬ੍ਧੌ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੌ॥੯.

ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ 'ਚ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੜੇ।

ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪ੍ਰਮਾਣੇਨਾਡਿਰੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ । ਯਨ੍ਨਵਤ੍ਯਧਿਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ! ਸਹਸ੍ਰਤ੍ਰਿਤਯਂ ਬਕਃ॥੯.

ਅੱਡੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਬਗਲੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨ ਸੀ।

ਤੌ ਤੁ ਪਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਹਾਰਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯੋਰੁਵਿਕ੍ਰਮੌ । ਪ੍ਰਹਰਨ੍ਤੌ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਞ੍ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤਦਾ॥੯.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ, ਪੰਖਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਜ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ।

ਵਿਧੂਯ ਪਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਬਕੋ ਰਕ੍ਤੋਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾਹਨਤ੍ । ਆਡਿਂ ਸੋऽਪ੍ਯੁਨ੍ਨਤਗ੍ਰੀਵੋ ਬਕਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਤਾਡਯਤ੍॥੯.

ਬਗਲਾ, ਪੰਖ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਅੱਡੀ, ਉੱਚੀ ਗਰਦਨ ਕਰ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬਗਲੇ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।

ਤਯੋਃ ਪਕ੍ਸ਼ਾਨਿਲਾਪਾਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਪੇਤੁਰ੍ਗਿਰਯੋ ਭੁਵਿ । ਗਿਰਿਪ੍ਰਪਾਤਾਭਿਹਤਾ ਚਕਮ੍ਪੇ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ॥੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ।

ਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਜਲਧੀਨੁਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਮ੍ਬੂਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਚ । ਨਨਾਮ ਚੈਕਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਪਾਤਾਲਗਮਨੋਨ੍ਮੁਖੀ॥੯.

ਕੰਬਦੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਇਕ ਪਾਸੇ ਝੁਕ ਗਈ, ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।

ਕੇਚਿਦਿਗਰਿਨਿਪਾਤੇਨ ਕੇਚਿਦਮ੍ਭੋਧਿਵਾਰਿਣਾ । ਕੇਚਿਨ੍ਮਹੀਸਞ੍ਚਲਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍॥੯.

ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਮਰੇ, ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੰਬਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।

ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਹਾਹਾਭੂਤਮਚੇਤਨਮ੍ । ਜਗਦਾਸੀਤ੍ ਸੁਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਪਰ੍ਯਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਣ੍ਡਲਮ੍॥੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਡਰਿਆ, ਜਾਨ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਉਲਝਣ 'ਚ ਪੈ ਗਿਆ; ਸੰਸਾਰ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਗੋਲ ਉਲਟ ਗਿਆ।

ਹਾ ਵਤ੍ਸ ! ਹਾ ਕਾਨ੍ਤ ! ਸ਼ਿਸ਼ੋ ! ਪ੍ਰਯਾਹ੍ਯੇषੋऽਸ੍ਮਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ! ਕਾਨ੍ਤ ! ਸ਼ੈਲੋऽਯਂ ਪਤਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਲਾਯਤਾਮ੍॥੯.

‘ਹਾਏ ਪੁੱਤ! ਹਾਏ ਪਿਆਰੇ! ਬੱਚੇ! ਭੱਜ ਜਾ, ਮੈਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ! ਹਾਏ ਪਿਆਰੀ! ਪਿਆਰੇ! ਇਹ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜੋ!’

ਇਤ੍ਯਾਕੁਲੀਕृਤੇ ਲੋਕੇ ਸਂਤ੍ਰਾਸਵਿਮੁਖੇ ਤਦਾ । ਸੁਰੈਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰਾਜਗਾਮ ਪਿਤਾਮਹਃ॥੯.

ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝਣ ਤੇ ਡਰ ਵਿਚ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਆ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਾਸ੍ਤਾਵੁਭਾਵਤਿਕੋਪਿਤੌ । ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਵਿਰਮਤ੍ਵੇਤਲ੍ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤੁ ਚ॥੯.

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਲੜਾਈ ਛੱਡੋ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਮਿਲੇ।'

ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਾਵਪਿ ਤੌ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ । ਕੋਪਾਮਰ੍षਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਨ ਤਸ੍ਥਤੁਃ॥੯.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਰੋਸ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਲੜਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਰੁਕੇ ਨਹੀਂ।

ਤਤਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਦੇਵਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਹਿਤਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਭਾਵਮਪਾਨੁਦਤ੍॥੯.

ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਦੇਖ ਕੇ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਲਤ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਤਤਸ੍ਤੌ ਪੂਰ੍ਵਦੇਹਸ੍ਥੌ ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਵ੍ਯੁਦਸ੍ਤੇ ਤਾਮਸੇ ਭਾਵੇ ਵਸ਼ਿष੍ਠ੦-ਕੌਸ਼ਿਕਰ੍षਭੌ॥੯.

ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇਵ ਨੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਤੁਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹੋ।'

ਜਹਿ ਵਤ੍ਸ ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਕੌਸ਼ਿਕ ਸਤ੍ਤਮ । ਤਾਮਸਂ ਭਾਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਈਦृਗ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍॥੯.

'ਰੁਕ ਜਾਓ, ਪਿਆਰੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੌਸ਼ਿਕ; ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਤੁਸੀਂ ਐਸੀ ਲੜਾਈ ਚਾਹੀ।'

ਰਾਜਸੂਯਵਿਪਾਕੋऽਯਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਯੁਵਯੋਰ੍ਵਿਗ੍ਰਹਸ਼੍ਚਾਯਂ ਪृਥਿਵੀਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਕਃ॥੯.

'ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਡਾ ਝਗੜਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।'