ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿਮਾਨਕੋਟਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਾਨ੍ਮਹੀਤਲਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾਯੋਧ੍ਯਾਜਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦਿਵਮਾਰੁਹ੍ਯਤਾਮਿਤਿ॥੮.

ਉਹ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹੋ।'

ਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਚ ਭੂਪਤੇਃ । ਆਨੀਯ ਰੋਹਿਤਾਸ਼੍ਚਞ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ॥੮.

ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲਿਆਇਆ।

ਅਯੋਧ੍ਯਾਖ੍ਯੇ ਪੁਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸੋऽਭ੍ਯਸਿਞ੍ਚਨ੍ਨृਪਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧੈਰਭਿषਿਚ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪਮ੍॥੮.

ਸੁੰਦਰ ਅਯੋਧਿਆ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣਾਇਆ।

ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਹ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ । ਸਪੁਤ੍ਰਭृਤ੍ਯਦਾਰਾਸ੍ਤੇ ਦਿਵਮਾਰੁਰੁਹੁਰ੍ਜਨਾਃ॥੮.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ—ਖੁਸ਼, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ—ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।

ਪਦੇ ਪਦੇ ਵਿਮਾਨਾਤ੍ ਤੇ ਵਿਮਾਨਮਗਮਨ੍ ਨਰਾਃ । ਤਦਾ ਸਮ੍ਭੂਤਹਰ੍षੋऽਸੌ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ॥੮.

ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ, ਲੋਕ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗਏ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਵੀ।

ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੂਤਿਮਤੁਲਾਂ ਵਿਮਾਨੈਃ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਆਸਾਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰਾਕਾਰੇ ਵਪ੍ਰਪ੍ਰਾਕਾਰਸਂਵृਤੇ॥੮.

ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਤੁੱਲ ਨਿੱਘਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਘਰ ਬਣਾਏ।

ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਰ੍ਧਿਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਤਤ੍ਰੋਸ਼ਨਾ ਜਗੌ । ਦੈਤ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯੋ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍॥੮.

ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਿੱਘਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਆਚਾਰਯ ਉਸ਼ਨਸ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ।

; ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਮੋ ਰਾਜਾ ਨ ਭੂਤੋ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸ੍ਵਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਃ ਸ ਸੁਖਂ ਮਹਦਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍॥੮.

ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਰ੍ਥੋਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੋ ਪੁਤ੍ਰਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਰਾਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍॥੮.

ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਨੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਹੋ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਹੋ ਦਾਨਫਲਂ ਮਹਤ੍ । ਯਦਾਗਤੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰੀਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍॥੮.

ਵਾਹ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ! ਵਾਹ, ਦਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫਲ! ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਾਜਗੀਰੀ ਪਾ ਲਿਆ।

; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਤਤ੍ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਕਥਾਸ਼ੇषਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ॥੮.

ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਸੁਣ।

ਵਿਪਾਕੋ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਣਮ੍ । ਤਦ੍ਵਿਪਾਕਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਮਾਡਿਬਕਂ ਮਹਤ੍॥੮.

ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਆਡਿਬਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਸੁਣੇ ਜਾਣੇ ਹਨ।

ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਰਾਜ੍ਯਚ੍ਯੁਤੇ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਗਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਮ੍ । ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜਲਵਾਸਾਤ੍ ਪੁਰੋਹਿਤਃ॥੯.

ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।

ਵਸ਼ਿष੍ਠੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਨ੍ਤੇ ਗਙ੍ਗਾਪਰ੍ਯੁषਿਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਚ ਸਮਸ੍ਤਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍॥੯.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਦਵਾਰਾ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣ ਲਏ।

ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚੋਦਾਰਕਰ੍ਮਣਃ । ਚਣ੍ਡਾਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੋਗਞ੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਤਨਯਵਿਕ੍ਰਯਮ੍॥੯.

ਉਸ ਨੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਾਨੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਚੰਡਾਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਬੰਧ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ।

ਸ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਾਹਭਾਗਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਵਨੀਪਤੌ । ਚਕਾਰ ਕੋਪਂ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮृषਿਂ ਪ੍ਰਤਿ॥੯.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਚਮਕਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਲਿਆ।

ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਘਾਤਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਾਭਵਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੋ ਯਾਦृਸ਼ੋऽਦ੍ਯ ਮੇ॥੯.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਅੱਜ ਵਰਗਾ ਤਿੱਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਰਾਧਿਪਮਿਮਂ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਾਦਵਰੋਪਿਤਮ੍ । ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਹਾਭਾਗਂ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕਮ੍॥੯.

ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ,

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰਾਵਪਿ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ । ਅਨਾਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਮਦਾਸ਼੍ਰਯਃ॥੯.

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ,

ਸਪਤ੍ਨੀਭृਤ੍ਯਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋऽਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਾਂ ਨृਪਃ । ਸ ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ਚ੍ਯਾਵਿਤੋऽਨੇਨ ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚ ਖਿਲੀਕृਤਃ॥੯.

ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿਟ੍ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਨਾਮਵਰੋਪਿਤਃ । ਮਚ੍ਛਾਪੋਪਹਤੋ ਮੂਢਃ ਸ ਬਕਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ॥੯.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੰਦ-ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਮੂਰਖ, ਹੁਣ ਬਗਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਪਿ ਕੌਸ਼ਿਕਃ । ਤ੍ਵਮਪ੍ਯਾਡਿਰ੍ਭਵਸ੍ਤੇਵਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਾਪਮਯਚ੍ਛਤ॥੯.

ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਕੁਸ਼ ਵੰਸ਼ੀ, ਨੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੂੰ ਵੀ ਅੱਡੀ ਬਣ ਜਾਵੇਂ।'

ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਸ਼ਾਪਾਤ੍ ਤੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਮਦ੍ਯੁਤੀ । ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ ਸ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕੌਸ਼ਿਕਃ॥੯.

ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ — ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਕੁਸ਼ ਵੰਸ਼ੀ — ਪਸ਼ੂ-ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਅਨ੍ਯਜਾਤਿਸਮਾਯੋਗਂ ਗਤਾਵਪ੍ਯਮਿਤੌਜਸੌ । ਯੁਯੁਧਾਤੇऽਤਿਸਂਰਬ੍ਧੌ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੌ॥੯.

ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ 'ਚ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੜੇ।

ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪ੍ਰਮਾਣੇਨਾਡਿਰੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ । ਯਨ੍ਨਵਤ੍ਯਧਿਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ! ਸਹਸ੍ਰਤ੍ਰਿਤਯਂ ਬਕਃ॥੯.

ਅੱਡੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਬਗਲੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨ ਸੀ।

ਤੌ ਤੁ ਪਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਹਾਰਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯੋਰੁਵਿਕ੍ਰਮੌ । ਪ੍ਰਹਰਨ੍ਤੌ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਞ੍ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤਦਾ॥੯.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ, ਪੰਖਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਜ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ।

ਵਿਧੂਯ ਪਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਬਕੋ ਰਕ੍ਤੋਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾਹਨਤ੍ । ਆਡਿਂ ਸੋऽਪ੍ਯੁਨ੍ਨਤਗ੍ਰੀਵੋ ਬਕਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਤਾਡਯਤ੍॥੯.

ਬਗਲਾ, ਪੰਖ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਅੱਡੀ, ਉੱਚੀ ਗਰਦਨ ਕਰ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬਗਲੇ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।

ਤਯੋਃ ਪਕ੍ਸ਼ਾਨਿਲਾਪਾਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਪੇਤੁਰ੍ਗਿਰਯੋ ਭੁਵਿ । ਗਿਰਿਪ੍ਰਪਾਤਾਭਿਹਤਾ ਚਕਮ੍ਪੇ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ॥੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ।

ਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਜਲਧੀਨੁਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਮ੍ਬੂਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਚ । ਨਨਾਮ ਚੈਕਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਪਾਤਾਲਗਮਨੋਨ੍ਮੁਖੀ॥੯.

ਕੰਬਦੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਇਕ ਪਾਸੇ ਝੁਕ ਗਈ, ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।