; ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਦੇਵਾਰਾਜ ! ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਞ੍ਚੈਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ । ਪ੍ਰਸਾਦਸੁਮੁਖਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਵਿਤਃ॥੮.
ਹਰਿਸਚੰਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"
ਮਚ੍ਛੋਕਮਗ੍ਨਮਨਸਃ ਕੋਸ਼ਲਾਨਗਰੇ ਜਨਾਃ । ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਾਨਪੋਹ੍ਯਾਦ੍ਯ ਕਥਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦਿਵਮ੍॥੮.
ਕੋਸਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰਗ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਗੁਰੋਰ੍ਘਾਤੋ ਗੋਵਧਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਸ੍ਤਥਾ । ਤੁਲ੍ਯਮੇਭਿਰ੍ਮਹਾਪਾਪਂ ਭਕ੍ਤਤ੍ਯਾਗੇऽਪ੍ਯੁਦਾਹृਤਮ੍॥੮.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਕਤਲ, ਗਾਂ ਦੀ ਮਾਰ, ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ — ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਜਨ੍ਤਂ ਭਕ੍ਤਮਤ੍ਯਾਜ੍ਯਮਦੁष੍ਟਂ ਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਮ੍ । ਨੇਹ ਨਾਮੁਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਕ੍ਰ ! ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜ॥੮.
ਭਗਤ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਜਗਤ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇੰਦਰ, ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾ ਮੇਰੇ ਸੁਰਗ ਜਾਓ।
ਯਦਿ ਤੇ ਸਹਿਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਮਯਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਤੋऽਹਮਪਿ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨਰਕਂ ਵਾਪਿ ਤੈਃ ਸਹ॥੮.
ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਿਚ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।
; ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਬਹੂਨਿ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਵੈ ਪृਥਕ੍ । ਕਥਂ ਸਙ੍ਘਾਤਭੋਗ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਭੂਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ॥੮.
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰਮ ਤੇ ਪਾਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਸੁਰਗ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?"
; ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਸ਼ਕ੍ਰ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਨृਪੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਨਾਮ੍ । ਯਜਤੇ ਚ ਮਹਾਯਜ੍ਞੈਃ ਕਰ੍ਮ ਪੌਰ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ ਚ॥੮.
ਹਰਿਸਚੰਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸ਼ਕਰ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਤਚ੍ਚ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਮਨੁष੍ਠਿਤਮ੍ । ਉਪਕਰ੍ਤॄਨ੍ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤਾਨਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲਿਪ੍ਸਯਾ॥੮.
ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉਪਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਨ੍ਮਮ ਦੇਵੇਸ਼ ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਸੁਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਦਤ੍ਤਮਿष੍ਟਮਥੋ ਜਪ੍ਤਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਤੈਸ੍ਤਦਸ੍ਤੁ ਨਃ॥੮.
ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕੀਤੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਮ ਕਰਤਬ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ।
ਬਹੁਕਾਲੋਪਭੋਗ੍ਯਂ ਹਿ ਫਲਂ ਯਨ੍ਮਮ ਕਰ੍ਮਣਃ । ਤਦਸ੍ਤੁ ਦਿਨਮਪ੍ਯੇਕਂ ਤੈਃ ਸਮਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ॥੮.
ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਜੋ ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਭੋਗਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਵਂ ਭਵਿष੍ਯਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਚੇਤਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗਾਧਿਜਃ॥੮.
ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦ੍ਰ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਮਾਨਕੋਟਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਾਨ੍ਮਹੀਤਲਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾਯੋਧ੍ਯਾਜਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦਿਵਮਾਰੁਹ੍ਯਤਾਮਿਤਿ॥੮.
ਉਹ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹੋ।'
ਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਚ ਭੂਪਤੇਃ । ਆਨੀਯ ਰੋਹਿਤਾਸ਼੍ਚਞ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ॥੮.
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲਿਆਇਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਖ੍ਯੇ ਪੁਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸੋऽਭ੍ਯਸਿਞ੍ਚਨ੍ਨृਪਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧੈਰਭਿषਿਚ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪਮ੍॥੮.
ਸੁੰਦਰ ਅਯੋਧਿਆ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣਾਇਆ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਹ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ । ਸਪੁਤ੍ਰਭृਤ੍ਯਦਾਰਾਸ੍ਤੇ ਦਿਵਮਾਰੁਰੁਹੁਰ੍ਜਨਾਃ॥੮.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ—ਖੁਸ਼, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ—ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਪਦੇ ਪਦੇ ਵਿਮਾਨਾਤ੍ ਤੇ ਵਿਮਾਨਮਗਮਨ੍ ਨਰਾਃ । ਤਦਾ ਸਮ੍ਭੂਤਹਰ੍षੋऽਸੌ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ॥੮.
ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ, ਲੋਕ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗਏ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਵੀ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੂਤਿਮਤੁਲਾਂ ਵਿਮਾਨੈਃ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਆਸਾਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰਾਕਾਰੇ ਵਪ੍ਰਪ੍ਰਾਕਾਰਸਂਵृਤੇ॥੮.
ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਤੁੱਲ ਨਿੱਘਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਘਰ ਬਣਾਏ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਰ੍ਧਿਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਤਤ੍ਰੋਸ਼ਨਾ ਜਗੌ । ਦੈਤ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯੋ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍॥੮.
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਿੱਘਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਆਚਾਰਯ ਉਸ਼ਨਸ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ।
; ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਮੋ ਰਾਜਾ ਨ ਭੂਤੋ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸ੍ਵਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਃ ਸ ਸੁਖਂ ਮਹਦਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍॥੮.
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਰ੍ਥੋਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੋ ਪੁਤ੍ਰਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਰਾਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍॥੮.
ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਨੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਹੋ ਦਾਨਫਲਂ ਮਹਤ੍ । ਯਦਾਗਤੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰੀਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍॥੮.
ਵਾਹ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ! ਵਾਹ, ਦਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫਲ! ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਾਜਗੀਰੀ ਪਾ ਲਿਆ।
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਤਤ੍ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਕਥਾਸ਼ੇषਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ॥੮.
ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਸੁਣ।
ਵਿਪਾਕੋ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਣਮ੍ । ਤਦ੍ਵਿਪਾਕਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਮਾਡਿਬਕਂ ਮਹਤ੍॥੮.
ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਆਡਿਬਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਸੁਣੇ ਜਾਣੇ ਹਨ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਰਾਜ੍ਯਚ੍ਯੁਤੇ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਗਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਮ੍ । ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜਲਵਾਸਾਤ੍ ਪੁਰੋਹਿਤਃ॥੯.
ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਨ੍ਤੇ ਗਙ੍ਗਾਪਰ੍ਯੁषਿਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਚ ਸਮਸ੍ਤਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍॥੯.
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਦਵਾਰਾ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣ ਲਏ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚੋਦਾਰਕਰ੍ਮਣਃ । ਚਣ੍ਡਾਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੋਗਞ੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਤਨਯਵਿਕ੍ਰਯਮ੍॥੯.
ਉਸ ਨੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਾਨੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਚੰਡਾਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਬੰਧ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ।
ਸ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਾਹਭਾਗਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਵਨੀਪਤੌ । ਚਕਾਰ ਕੋਪਂ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮृषਿਂ ਪ੍ਰਤਿ॥੯.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਚਮਕਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਘਾਤਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਾਭਵਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੋ ਯਾਦृਸ਼ੋऽਦ੍ਯ ਮੇ॥੯.
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਅੱਜ ਵਰਗਾ ਤਿੱਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਰਾਧਿਪਮਿਮਂ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਾਦਵਰੋਪਿਤਮ੍ । ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਹਾਭਾਗਂ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕਮ੍॥੯.
ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ,
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰਾਵਪਿ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ । ਅਨਾਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਮਦਾਸ਼੍ਰਯਃ॥੯.
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ,