ਨਿਦ੍ਰਾਭਿਭੂਤੋ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾਙ੍ਗੋ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਃ ਸੁਪ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼ਯਨੀਯੇ ਸ ਦृष੍ਟਵਾਨਦ੍ਭੁਤਂ ਹਮਤ੍॥੮.
ਨੀਂਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਸਰੀਰ ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਪਲੰਗ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਵੇਖੀ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਦੈਵਸ੍ਯ ਬਲਵਤ੍ਤਯਾ । ਅਨ੍ਯਦੇਹੇਨ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੁਰਵੇ ਗੁਰੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍॥੮.
ਸਮਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਦਕਸ਼ਣਾ ਦਿੱਤੀ।
ਤਦਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਦੁਃ ਖਦਾਨਾਤ੍ਤੁ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਪੁਕ੍ਕਸੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਮ੍॥੮.
ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸੌ ਰਾਜਾ ਸੋऽਚਿਨ੍ਤਯਦਿਦਂ ਤਦਾ । ਇਤੋ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਤ੍ਰੋ ਹਿ ਦਾਨਧਰ੍ਮਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍॥੮.
ਉਥੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: 'ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਥੋਂ ਛੁਟ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸ ਜਾਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਪੁਕ੍ਕਸਬਾਲਕਃ । ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਮृਤਸਂਸ੍ਕਾਰ-ਕਰਣੇषੁ ਸਦੋਦ੍ਯਤਃ॥੮.
ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ 'ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਸਪ੍ਤਮੇ ਵਰ੍षੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇऽਥ ਮृਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਆਨੀਤੋ ਬਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਰਾਧਨੋ ਗੁਣੀ॥੮.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ 'ਚ ਮਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਤੇ ਉਹ ਗਰੀਬ ਪਰ ਚੰਗਾ ਮੁੰਡਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੂਲ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਾ ਤੁ ਤੇਨਾਪਿ ਪਰਿਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ । ਊਚੁਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍॥੮.
ਉਸ ਨੇ ਮਲਕਾ ਮੰਗਦਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਪਾਪਿष੍ਠਮਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰੁ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪਕਾਰਕ । ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਪੁਕ੍ਕਸਃ॥੮.
‘ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰ, ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।’
ਕृਤਃ ਪੁਣ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਵਾਪਨਾਸ਼ਨਾਤ੍ । ਯਦਾ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਤੇषਾਂ ਤੈਃ ਸ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਰੁषਾ ਤਦਾ॥੮.
‘ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਐਸਾ ਹੋਇਆ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠੇ।’
ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨਰਕਂ ਘੋਰਮਧੁਨੈਵ ਨਰਾਧਮ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਵਚਨੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਥਃ ਸ ਨृਪਸ੍ਤਦਾ॥੮.
‘ਤੂੰ ਹੁਣ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਦ ਇਨਸਾਨ!’ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਿਆ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਯਮਦੂਤਾਨ੍ ਵੈ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਾਨ੍ ਭਯਾਵਹਾਨ੍ । ਤੈਃ ਸਂਗृਹੀਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨੀਯਮਾਨਂ ਤਦਾ ਬਲਾਤ੍॥੮.
ਉਸ ਨੇ ਯਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੰਦੇ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਘਸੀਟ ਕੇ ਲੈ ਗਏ।
ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਮ ਭृਸ਼ਂ ਖਿਨ੍ਨੋ ਹਾ ਮਾਤਃ ਪਿਤਰਦ੍ਯ ਮੇ । ਏਵਂਵਾਦੀ ਸ ਨਰਕੇ ਤੈਲਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਨਿਪਾਤਿਤਃ॥੮.
ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚੀਖਿਆ, ‘ਹਾਏ ਮਾਂ, ਹਾਏ ਪਿਓ, ਅੱਜ!’ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਖੌਲ ਰਹੀ ਡੋਲ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕ੍ਰਕਚੈਃ ਪਾਟ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਾਭਿਰਪ੍ਯਧਃ । ਅਨ੍ਧੇ ਤਮਸਿ ਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਃ ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਭੋਜਨਃ॥੮.
ਉਹ ਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਛੁਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ; ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਝੱਲਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਪ ਤੇ ਖੂਨ ਖਾਣਾ ਪਿਆ।
ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਂ ਮृਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੁਕ੍ਕਸਤ੍ਵੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਦਿਨਂ ਦਿਨਨ੍ਤੁ ਨਰਕੇ ਦਹ੍ਯਤੇ ਪਚ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤਃ॥੮.
ਸੱਤ ਸਾਲ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ, ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।
ਖਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਰ੍ਯਤੇ ਪਾਟ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤਃ । ਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਯਤੇ ਦੀਪ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੀਤਵਾਤਾਹਤੋऽਨ੍ਯਤਃ॥੮.
ਕਦੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਉਹ ਪੀੜਾ ਝੱਲਦਾ, ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਉੱਕੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਏਵਂ ਦਿਨਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤ-ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨਰਕੇऽਭਵਤ੍ । ਤਥਾ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਵਿਤਂ ਨਰਕੇ ਭਟੈਃ॥੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਾਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਵਕਤ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਸੌ ਸਾਲ ਲਈ, ਨਰਕ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ।
ਤਤੋ ਨਿਪਾਤਿਤੋ ਭੂਮੌ ਵਿष੍ਠਾਸ਼ੀ ਸ਼੍ਵਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ । ਵਾਨ੍ਤਾਸ਼ੀ ਸ਼ੀਤਦਗ੍ਧਸ਼੍ਚ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰੇ ਮृਤੋऽਪਿ ਸਃ॥੮.
ਫਿਰ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਗੰਦ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਤਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਉਲਟੀ ਖਾਂਦਾ, ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਸੜਦਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਖਰਂ ਦੇਹਂ ਹਸ੍ਤਿਨਂ ਵਾਨਰਂ ਪਸ਼ੁਮ੍ । ਛਾਗਂ ਵਿਡਾਲਂ ਕਙ੍ਕਞ੍ਚ ਗਾਮਵਿਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਮਿਮ੍॥੮.
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੋਤਾ, ਹਾਥੀ, ਬਾਂਦਰ, ਜਾਨਵਰ, ਬਕਰਾ, ਬਿੱਲੀ, ਬਗਲਾ, ਗਾਂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਕੀੜਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਕੂਰ੍ਮਂ ਵਰਾਹਞ੍ਚ ਸ਼੍ਵਾਵਿਧਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਂ ਸ਼ੁਕਮ੍ । ਸ਼ਾਰਿਕਾਂ ਸ੍ਥਾਵਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਪਮਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਵ ਦੇਹਿਨਃ॥੮.
ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ, ਸੂਰ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤਾ, ਮੁਰਗਾ, ਤੋਤਾ, ਸ਼ਾਰ, ਅਡੋਲ ਜੀਵ, ਸੱਪ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਸ੍ਤਦਾ । ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਦੁਃ ਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਦਿਨਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਤਥਾ॥੮.
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ; ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ, ਇਹ ਸੌ ਸਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਝੱਲਿਆ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਗਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਯੋਨਿषੁ । ਅਪਸ਼੍ਯਚ੍ਚ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ ਸ੍ਵਕੁਲੋਦ੍ਭਵਮ੍॥੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸਨੇ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦ੍ਯੂਤੇਨ ਹਾਰਿਤਮ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾ ਹृਤਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ ਚੈਕਾਕੀ ਵਨਂ ਗਤਃ॥੮.
ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਲੈ ਲਏ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ ਸ ਸਿਂਹਂ ਵੈ ਵ੍ਯਾਦਿਤਾਸ੍ਯਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ । ਬਿਭਕ੍ਸ਼ਯਿषੁਮਾਯਾਤਂ ਸ਼ਰਭੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍॥੮.
ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀ ਖੁੱਲੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਖਾਣ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਵੀ ਸੀ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸੋऽਪਿ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ੋਚਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਹਾ ਸ਼ੈਵ੍ਯੇ ! ਕ੍ਵ ਗਤਾਸ੍ਯਦ੍ਯ ਮਾਮਿਹਾਪਾਸ੍ਯ ਦੁਃ ਖਿਤਮ੍॥੮.
ਫਿਰ, ਉਹ ਵੀ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਸਨੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ: 'ਹੈ ਸ਼ੈਵਿਆ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ?'
ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪੁਨਰੇਵਾਪਿ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਂ ਸਹਪੁਤ੍ਰਕਾਮ੍ । ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਕਿਂ ਦ੍ਯੂਤੇਨ ਤਵ ਪ੍ਰਭੋ॥੮.
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਚੀਕੀ: 'ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ! ਜੂਏ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ?'
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭਰ੍ਯਂਯਾ ਸ਼ੈਵ੍ਯਯਾ ਸਹ । ਸ ਨਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪੁਨਰਪਿ ਧਾਵਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ॥੮.
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਸ਼ੈਵਿਆ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਭੱਜ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪੁਨਰਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਃ ਸ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਨੀਯਤੇ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ੀ ਸਾ ਦੀਨਾ ਵਿਵਸਨਾ ਬਲਾਤ੍॥੮.
ਫਿਰ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਿਖੜੇ ਵਾਲ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਅੱਧੀ ਨੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਬਰਦਸਤੀ ਘਸੀਟਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਹਾਹਾਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੀ ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵੇਤ੍ਯਸਕृਤ੍ਸ੍ਵਨਾ । ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪੁਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍॥੮.
ਉਹ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਸੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ!' ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਧਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਗਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਉਥੇ ਵੇਖਿਆ।
ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਦਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਾ ਆਗਚ੍ਛੇਹ ਨਰਾਧਿਪ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਯਮੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵਾਰ੍ਥਤਃ॥੮.
ਉਸਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਰੋਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ ਸੁਣੀਆਂ: 'ਇੱਥੇ ਆ, ਰਾਜਾ! ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯਮ ਨੂੰ ਸੁਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਪਪਾਸ਼ੈਸ੍ਤੁ ਨੀਯਤੇ ਬਲਵਦ੍ਵਿਭੁਃ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵੇਨ ਕਥਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍॥੮.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ੍ਰਾਦਧਦੇਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਸੀ।