ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੁਃ ਖਿਤਃ ਸ਼ੋਚਨੋਦ੍ਯਤਃ । ਹਾ ਭृਤ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਧੇ ਗਤਮ੍॥੮.

ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਆਇਆ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੋਦਾ, 'ਹਾ ਮੇਰੇ ਨੌਕਰ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।'

ਹਾ ਸ਼ੈਵ੍ਯੇ ਪੁਤ੍ਰ ਹਾ ਬਾਲ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਦਭਾਗ੍ਯਕਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੋषੇਣ ਗਤਾਃ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ ਮਮ॥੮.

'ਹਾ ਸ਼ੈਵਿਆ! ਹਾ ਪੁੱਤਰ! ਹਾ ਬੱਚਾ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਮਾੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਣਪਹੁੰਚ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।'

ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਣ੍ਡਾਲੋਕ੍ਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਮਲਿਨੋ ਰੂਕ੍ਸ਼ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਃ ਕੇਸ਼ਵਾਨ੍ ਗਨ੍ਧਵਾਨ੍ ਧ੍ਵਜੀ॥੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਚੰਡਾ ਦੀ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਲਾ, ਸਰੀਰ ਰੁੱਖਾ, ਕੇਸ ਗੁੰਝਲਦਾਰ, ਬਦਬੂਦਾਰ ਤੇ ਲਾਠੀ ਲੈ ਕੇ ਹੋ ਗਿਆ।

ਲਕੁਟੀ ਕਾਲਕਲ੍ਪਸ਼੍ਚ ਧਾਵਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਤਸ੍ਤਤਃ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ਵ ਇਦਂ ਮੂਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਚਾਪ੍ਯੁਤ॥੮.

ਲਾਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ, ਉਹ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦਾ, ਕਹਿੰਦਾ, 'ਇਸ ਲਾਸ਼ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਮੁੱਲ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੀ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।'

ਇਦਂ ਮਮ ਇਦਂ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮੁਖ੍ਯਚਣ੍ਡਾਲਕੇ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਇਤਿ ਧਾਵਨ੍ ਦਿਸ਼ੋ ਰਾਜਾ ਜੀਵਨ੍ ਯੋਨ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਗਤਃ॥੮.

'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਚੰਡਾਲਕਾ ਦਾ ਹੈ,' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦਾ, ਰਾਜਾ ਜੀਵਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਜੀਰ੍ਣਕਰ੍ਪਣ੍ਟਸੁਗ੍ਰਨ੍ਥਿ-ਕृਤਕਨ੍ਥਾਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ਚਿਤਾਭਸ੍ਮਰਜੋਲਿਪ੍ਤ-ਮੁਖਬਾਹੂਦਰਾਙਿਘ੍ਰਕਃ॥੮.

ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨਦਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹਾਂ, ਪੇਟ, ਪਿੰਡੀਆਂ ਤੇ ਪੈਰ ਚਿਤਾ ਦੀ ਰਾਖ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋਏ ਸਨ।

ਨਾਨਾਮੇਦੋ-ਵਸਾ-ਮਜ੍ਜਾ ਲਿਪ੍ਤਪਾਣ੍ਯਙ੍ਗੁਲਿਃ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ । ਨਾਨਾਸ਼ਵੋਦਨਕृਤਾ-ਹਾਰਤृਪ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ॥੮.

ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਰਬੀਆਂ, ਮੱਜਾ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਕਈ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ।

ਤਦੀਯਮਾਲ੍ਯਸਂਸ਼੍ਲੇषਕृਤਮਸ੍ਤਕਮਣ੍ਡਨਃ । ਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨ ਦਿਵਾ ਸ਼ੇਤੇ ਹਾ ਹੇਤਿ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ ਮੁਹੁਃ॥੮.

ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਸਜਾਉਂਦਾ, ਨਾ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਨਾ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸੌਂਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਹਾ ਹਾ' ਕਰ ਕੇ ਰੋਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।

ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮਾਸਾਸ੍ਤੁ ਨੀਤਾਃ ਸ਼ਤਸਮੋਪਮਾਃ । ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬਨ੍ਧੁਵਿਯੋਗਵਾਨ੍॥੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ, ਰਾਜਾ ਲਈ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਲੰਬੇ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਥਕ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ।

ਨਿਦ੍ਰਾਭਿਭੂਤੋ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾਙ੍ਗੋ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਃ ਸੁਪ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼ਯਨੀਯੇ ਸ ਦृष੍ਟਵਾਨਦ੍ਭੁਤਂ ਹਮਤ੍॥੮.

ਨੀਂਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਸਰੀਰ ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਪਲੰਗ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਵੇਖੀ।

ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਦੈਵਸ੍ਯ ਬਲਵਤ੍ਤਯਾ । ਅਨ੍ਯਦੇਹੇਨ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੁਰਵੇ ਗੁਰੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍॥੮.

ਸਮਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਦਕਸ਼ਣਾ ਦਿੱਤੀ।

ਤਦਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਦੁਃ ਖਦਾਨਾਤ੍ਤੁ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਪੁਕ੍ਕਸੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਮ੍॥੮.

ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।

ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸੌ ਰਾਜਾ ਸੋऽਚਿਨ੍ਤਯਦਿਦਂ ਤਦਾ । ਇਤੋ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਤ੍ਰੋ ਹਿ ਦਾਨਧਰ੍ਮਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍॥੮.

ਉਥੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: 'ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਥੋਂ ਛੁਟ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।'

ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸ ਜਾਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਪੁਕ੍ਕਸਬਾਲਕਃ । ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਮृਤਸਂਸ੍ਕਾਰ-ਕਰਣੇषੁ ਸਦੋਦ੍ਯਤਃ॥੮.

ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ 'ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਸਪ੍ਤਮੇ ਵਰ੍षੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇऽਥ ਮृਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਆਨੀਤੋ ਬਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਰਾਧਨੋ ਗੁਣੀ॥੮.

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ 'ਚ ਮਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਤੇ ਉਹ ਗਰੀਬ ਪਰ ਚੰਗਾ ਮੁੰਡਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮੂਲ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਾ ਤੁ ਤੇਨਾਪਿ ਪਰਿਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ । ਊਚੁਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍॥੮.

ਉਸ ਨੇ ਮਲਕਾ ਮੰਗਦਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਪਾਪਿष੍ਠਮਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰੁ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪਕਾਰਕ । ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਪੁਕ੍ਕਸਃ॥੮.

‘ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰ, ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।’

ਕृਤਃ ਪੁਣ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਵਾਪਨਾਸ਼ਨਾਤ੍ । ਯਦਾ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਤੇषਾਂ ਤੈਃ ਸ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਰੁषਾ ਤਦਾ॥੮.

‘ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਐਸਾ ਹੋਇਆ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠੇ।’

ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨਰਕਂ ਘੋਰਮਧੁਨੈਵ ਨਰਾਧਮ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਵਚਨੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਥਃ ਸ ਨृਪਸ੍ਤਦਾ॥੮.

‘ਤੂੰ ਹੁਣ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਦ ਇਨਸਾਨ!’ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਿਆ।

ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਯਮਦੂਤਾਨ੍ ਵੈ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਾਨ੍ ਭਯਾਵਹਾਨ੍ । ਤੈਃ ਸਂਗृਹੀਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨੀਯਮਾਨਂ ਤਦਾ ਬਲਾਤ੍॥੮.

ਉਸ ਨੇ ਯਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੰਦੇ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਘਸੀਟ ਕੇ ਲੈ ਗਏ।

ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਮ ਭृਸ਼ਂ ਖਿਨ੍ਨੋ ਹਾ ਮਾਤਃ ਪਿਤਰਦ੍ਯ ਮੇ । ਏਵਂਵਾਦੀ ਸ ਨਰਕੇ ਤੈਲਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਨਿਪਾਤਿਤਃ॥੮.

ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚੀਖਿਆ, ‘ਹਾਏ ਮਾਂ, ਹਾਏ ਪਿਓ, ਅੱਜ!’ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਖੌਲ ਰਹੀ ਡੋਲ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕ੍ਰਕਚੈਃ ਪਾਟ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਾਭਿਰਪ੍ਯਧਃ । ਅਨ੍ਧੇ ਤਮਸਿ ਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਃ ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਭੋਜਨਃ॥੮.

ਉਹ ਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਛੁਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ; ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਝੱਲਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਪ ਤੇ ਖੂਨ ਖਾਣਾ ਪਿਆ।

ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਂ ਮृਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੁਕ੍ਕਸਤ੍ਵੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਦਿਨਂ ਦਿਨਨ੍ਤੁ ਨਰਕੇ ਦਹ੍ਯਤੇ ਪਚ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤਃ॥੮.

ਸੱਤ ਸਾਲ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ, ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।

ਖਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਰ੍ਯਤੇ ਪਾਟ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤਃ । ਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਯਤੇ ਦੀਪ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੀਤਵਾਤਾਹਤੋऽਨ੍ਯਤਃ॥੮.

ਕਦੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਉਹ ਪੀੜਾ ਝੱਲਦਾ, ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਉੱਕੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ।

ਏਵਂ ਦਿਨਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤ-ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨਰਕੇऽਭਵਤ੍ । ਤਥਾ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਵਿਤਂ ਨਰਕੇ ਭਟੈਃ॥੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਾਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਵਕਤ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਸੌ ਸਾਲ ਲਈ, ਨਰਕ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ।

ਤਤੋ ਨਿਪਾਤਿਤੋ ਭੂਮੌ ਵਿष੍ਠਾਸ਼ੀ ਸ਼੍ਵਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ । ਵਾਨ੍ਤਾਸ਼ੀ ਸ਼ੀਤਦਗ੍ਧਸ਼੍ਚ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰੇ ਮृਤੋऽਪਿ ਸਃ॥੮.

ਫਿਰ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਗੰਦ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਤਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਉਲਟੀ ਖਾਂਦਾ, ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਸੜਦਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ।

ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਖਰਂ ਦੇਹਂ ਹਸ੍ਤਿਨਂ ਵਾਨਰਂ ਪਸ਼ੁਮ੍ । ਛਾਗਂ ਵਿਡਾਲਂ ਕਙ੍ਕਞ੍ਚ ਗਾਮਵਿਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਮਿਮ੍॥੮.

ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੋਤਾ, ਹਾਥੀ, ਬਾਂਦਰ, ਜਾਨਵਰ, ਬਕਰਾ, ਬਿੱਲੀ, ਬਗਲਾ, ਗਾਂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਕੀੜਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।

ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਕੂਰ੍ਮਂ ਵਰਾਹਞ੍ਚ ਸ਼੍ਵਾਵਿਧਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਂ ਸ਼ੁਕਮ੍ । ਸ਼ਾਰਿਕਾਂ ਸ੍ਥਾਵਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਪਮਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਵ ਦੇਹਿਨਃ॥੮.

ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ, ਸੂਰ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤਾ, ਮੁਰਗਾ, ਤੋਤਾ, ਸ਼ਾਰ, ਅਡੋਲ ਜੀਵ, ਸੱਪ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਸ੍ਤਦਾ । ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਦੁਃ ਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਦਿਨਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਤਥਾ॥੮.

ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ; ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ, ਇਹ ਸੌ ਸਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਝੱਲਿਆ।