ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਯਾਨਂ ਭੁਵਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ । ਉਵਾਚੇਦਂ ਸਕਰੁਣਂ ਰਾਜਪਤ੍ਨੀ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਾ॥੮.

ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਣੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।

; ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਹਾ ਮਹਾਰਜਾ ਕਸ੍ਯੇਦਮਪਧ੍ਯਾਨਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਿਪਤਿਤੋ ਭੂਮੌ ਰਾਙ੍ਕਵਾਸ੍ਤਰਣੋਚਿਤਃ॥੮.

ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹਾਏ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਅਕਸਮਾਤ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਜਸੀ ਵਿਛੋਣਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ?"

ਯੇਨ ਕੋਟ੍ਯਗ੍ਰਗੋਵਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਪਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸ ਏष ਪृਥਿਵੀਨਾਥੋ ਭੂਮੌ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਮੇ ਪਤਿਃ॥੮.

"ਜਿਸ ਕੋਲ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਨ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਹੁਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਹਾ ਕष੍ਟਂ ਕਿਂ ਤਵਾਨੇਨ ਕृਤਂ ਦੇਵ ! ਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਯਦਿਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯੋऽਯਂ ਨੀਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਵਾਪਨੀਂ ਦਸ਼ਾਮ੍॥੮.

"ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਦੇਵ! ਮਹਾਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਉਪਿੰਦ੍ਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਇੰਝ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।"

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਪਿ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ ਨਿਪਪਾਤ ਹ । ਭਰ੍ਤृਦੁਃ ਖਮਹਾਭਾਰੇਣਾਸਹ੍ਯੇਨ ਨਿਪੀਡਿਤਾ॥੮.

ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਸਹਿਣੀ ਦੁੱਖ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।

ਤੌ ਤਥਾ ਪਤਿਤੌ ਭੂਮਾਵਨਾਥੌ ਪਿਤਰੌ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਃ॥੮.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬੇਸਹਾਰੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੱਚਾ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।

ਤਾਤ ਤਾਤ ! ਦਦਸ੍ਵਾਨ੍ਨਮਮ੍ਬਾਮ੍ਬ ! ਭੋਜਨਂ ਦਦ । ਕ੍ਸ਼ੁਨ੍ਮੇ ਬਲਵਤੀ ਜਾਤਾ ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰਂ ਸ਼ੁष੍ਯਤੇ ਤਥਾ॥੮.

"ਪਿਤਾ ਜੀ, ਪਿਤਾ ਜੀ! ਮੈਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇਓ! ਮਾਂ ਜੀ, ਮਾਂ ਜੀ! ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਦੇਓ! ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ।"

; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪਤਿਤਂ ਭੁਵਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮ੍॥੮.

ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੂੜ੍ਹ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ—

ਸ ਵਾਰਿਣਾ ਸਮਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤਿष੍ਠ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਾਂ ਦਦਸ੍ਵੇष੍ਟਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍॥੮.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਉਠ, ਉਠ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਦਾਨ ਦੇ।"

ऋਣਂ ਧਾਰਯਤੋ ਦੁਃ ਖਮਹਨ੍ਯਹਨਿ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ । ਆਪ੍ਯਾਯ੍ਯਮਾਨਃ ਸ ਤਦਾ ਹਿਮਸ਼ੀਤੇਨ ਵਾਰਿਣਾ॥੮.

"ਜੋ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਾਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।"

ਅਵਾਪ੍ਯ ਚੇਤਨਾਂ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਪੁਨਰ੍ਮੋਹਂ ਸਮਾਪੇਦੇ ਸ ਚ ਕ੍ਰੋਧਂ ਯਯੌ ਮੁਨਿਃ॥੮.

ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਮੁੜ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਿਸੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਸ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਦੀਯਤਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸਾ ਮੇ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ॥੮.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦੱਖਣੀ ਦੇ।'

ਸਤ੍ਯੇਨਾਰ੍ਕਃ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਸਤ੍ਯੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੇਦਿਨੀ । ਸਤ੍ਯਂ ਚੋਕ੍ਤਂ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ॥੮.

ਸਚ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਚ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਸਚ ਹੈ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਵੀ ਸਚ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਤੁਲਯਾ ਧृਤਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਧਿ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ॥੮.

ਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਤੇ ਸਚ ਨੂੰ ਤੋਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਚ ਹਜ਼ਾਰ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਅਥਵਾ ਕਿਂ ਮਮੈਤੇਨ ਸਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣਮ੍ । ਅਨਾਰ੍ਤ੍ਯੇ ਪਾਪਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇ ਕ੍ਰੂਰੇ ਚਾਨृਤਵਾਦਿਨਿ॥੮.

ਪਰ ਇਹ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਫਾਇਦਾ? ਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਗਰੀਬ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵਯਿ ਰਾਜ੍ਞਿ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਸਦ੍ਭਾਵਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਯਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਰਾਜਨ੍ ਨ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਭਵਾਨ੍ ਯਦਿ॥੮.

ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ: ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦੱਖਣੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਂ—

ਅਸ੍ਤਾਚਲਂ ਪ੍ਰਯਾਤੇਰ੍ऽਕੇ ਸ਼ਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਤਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਯਯੌ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚਾਸੀਦ੍ਭਯਾਤੁਰਃ॥੮.

ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕਾਨ੍ਦਿਗ੍ਭੂਤੋऽਧਮੋ ਨਿਃ ਸ੍ਵੋ ਨृਸ਼ਂਸਧਨਿਨਾਰ੍ਦਿਤਃ । ਭਾਰ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਾਹੇਦਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਚਨਂ ਮਮ॥੮.

ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆ, ਨਿਕੰਮਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਕਠੋਰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।'

ਮਾ ਸ਼ਾਪਾਨਲਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਃ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮੁਪਯਾਸ੍ਯਸਿ । ਸ ਤਥਾ ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ॥੮.

'ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਨਾ ਕਰ ਲੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਕਸਾਏ ਜਾਣ ਤੇ—

ਪ੍ਰਾਹ ਭਦ੍ਰੇ ਕਰੋਮ੍ਯੇष ਵਿਕ੍ਰਯਂ ਤਵ ਨਿਰ੍ਘृਣਃ । ਨृਸ਼ਂਸੈਰਪਿ ਯਦ੍ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਭਲੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਬੇਦਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੰਮ ਕਠੋਰ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।'

ਯਦਿ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਵਾਣੀ ਵਕ੍ਤੁਮੀਦृਕ੍ ਸੁਦੁਰ੍ਵਚਃ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਾਗਰਮਾਤੁਰਃ । ਬਾष੍ਪਾਪਿਹਿਤਕਣ੍ਠਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਤੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍॥੮.

'ਜੇ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਕਠੋਰ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਸਕਾਂ...' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

; ਰਾਜੋਵਾਚ ਭੋ ਭੋ ਨਾਗਰਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਵਚਨਂ ਮਮ । ਕਿਂ ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਥ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੋ ਨृਸ਼ਂਸੋऽਹਮਮਾਨੁषਃ॥੮.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਓ, ਓ! ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕੋ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਦਿਲ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹਾਂ।'

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵਾਤਿਕਠਿਨਸ੍ਤਤਃ ਪਾਪਤਰੋऽਪਿ ਵਾ । ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਂ ਦਯਿਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯੋ ਨ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯਹਮ੍॥੮.

'ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਰਗਾ, ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।'

ਯਦਿ ਵਃ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਣੇष੍ਟਯਾ ਮਮ । ਸ ਬ੍ਰੀਵੀਤੁ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਯਾਵਤ੍ ਸਨ੍ਧਾਰਯਾਮ੍ਯਹਮ੍॥੮.

'ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਆਖੋ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇਹ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।'

; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਅਥ ਵृਦ੍ਧੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਗਤ੍ਯਾਹ ਨਰਾਧਿਪਮ੍ । ਸਮਰ੍ਪਯਸ੍ਵ ਮੇ ਦਾਸੀਮਹਂ ਕ੍ਰੇਤਾ ਧਨਪ੍ਰਦਃ॥੮.

ਫਿਰ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਾਸੀ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦੇ; ਮੈਂ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਦਾਮ ਦੇਵਾਂਗਾ।'

ਅਸ੍ਤਿ ਮੇ ਵਿਤ੍ਤਮਸ੍ਤੋਕਂ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਗृਹਕਰ੍ਮ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਕਰ੍ਤੁਮਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ॥੮.

'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਧਨ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨਾਜੁਕ ਹੈ; ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।'

ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਤਾ-ਵਯੋ-ਰੂਪ-ਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਤਵ ਯੋषਿਤਃ । ਅਨੁਰੂਪਮਿਦਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਗृਹਾਣਾਰ੍ਪਯ ਮੇऽਬਲਾਮ੍॥੮.

'ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸਮਰਥਾ, ਉਮਰ, ਸੋਹਣਾਪਣ ਤੇ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਧਨ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਬਲਾ ਦੇ ਦੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਵ੍ਯਦੀਰ੍ਯਤ ਮਨੋ ਦੁਃ ਖਾਨ੍ਨ ਚੈਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਬ੍ਰਵੀਤ੍॥੮.

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਆਖ ਸਕਿਆ।

ਤਤਃ ਸ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨृਪਤੇਰ੍ਵਲ੍ਕਲਾਨ੍ਤੇ ਦृਢਂ ਧਨਮ੍ । ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕੇਸ਼ੇष੍ਵਥਾਦਾਯ ਨृਪਪਤ੍ਨੀਮਕਰ੍षਯਤ੍॥੮.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੈਸਾ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।