ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮਧੀਤਂ ਵਾ ਦਾਨਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਖਿਲਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਭਜਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਵੈਫਲ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਮਕਾਰਣਮ੍॥੮.

ਚਾਹੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਦਾਨ-ਕਰਮ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸਤ੍ਯਮਤ੍ਯਨ੍ਤਮੁਦਿਤਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਧੀਮਤਾਮ੍ । ਤਾਰਣਾਯਾਨृਤਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਾਤਨਾਯਾਕृਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍॥੮.

ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਚ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸਚ, ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਹृਤ੍ਯ ਰਾਜਸੂਯਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਕृਤਿਰ੍ਨਾਮ ਚ੍ਯੁਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਸਤ੍ਯਵਚਨਾਤ੍ ਸਕृਤ੍॥੮.

ਸੱਤ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜਨ੍ ਜਾਤਮਪਤ੍ਯਂ ਮੇ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਹ । ਬਾष੍ਪਾਮ੍ਬੁਪ੍ਲੁਤਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ਤਾਮੁਵਾਚੇਦਂ ਮਹੀਪਤਿਃ॥੮.

ਰਾਜਾ ਜੀ, "ਮੇਰਾ ਪੂਤ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ," ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।

; ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਵਿਮੁਞ੍ਚ ਭਦ੍ਰੇ ਸਨ੍ਤਾਪਮਯਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਬਾਲਕਃ । ਉਚ੍ਯਤਾਂ ਵਕ੍ਤੁਕਾਮਾਸਿ ਯਦ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਗਜਗਾਮਿਨਿ॥੮.

ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਭਲੀਏ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ; ਬੱਚਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਬੋਲ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ।"

; ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਰਾਜਨ੍ ਜਾਤਮਪਤ੍ਯਂ ਮੇ ਸਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰਫਲਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਸ ਮਾਂ ਪ੍ਰਦਾਯ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਹਿ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍॥੮.

ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੁੱਤ ਹੀ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ।"

; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਯਯੌ ਮੋਹਂ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਚ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸ ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃ ਖਿਤਃ॥੮.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਮਹਦ੍ਦੁਃ ਖਮਿਦਂ ਭਦ੍ਰੇ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮੇਵਂ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਮਾਮ੍ । ਕਿਂ ਤਵ ਸ੍ਮਿਤਸਂਲਾਪਾ ਮਮ ਪਾਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮृਤਾਃ॥੮.

"ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਭਲੀਏ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਕੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਹੱਸਣ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈਂ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ?"

ਹਾ ਹਾ ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਮੇਤਤ੍ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਦੁਰ੍ਵਾਚ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਚਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮ੍ਯਹਂ ਕਥਮ੍॥੮.

"ਹਾਏ ਹਾਏ! ਤੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਆਖ ਸਕਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠਿਨ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?"

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਧਿਗ੍ਧਿਗਿਤ੍ਯਸਕृਦ੍ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਾਭਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ॥੮.

ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, "ਧਿਗ ਧਿਗ" ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਸ਼ਯਾਨਂ ਭੁਵਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ । ਉਵਾਚੇਦਂ ਸਕਰੁਣਂ ਰਾਜਪਤ੍ਨੀ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਾ॥੮.

ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਣੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।

; ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਹਾ ਮਹਾਰਜਾ ਕਸ੍ਯੇਦਮਪਧ੍ਯਾਨਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਿਪਤਿਤੋ ਭੂਮੌ ਰਾਙ੍ਕਵਾਸ੍ਤਰਣੋਚਿਤਃ॥੮.

ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹਾਏ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਅਕਸਮਾਤ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਜਸੀ ਵਿਛੋਣਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ?"

ਯੇਨ ਕੋਟ੍ਯਗ੍ਰਗੋਵਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਪਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸ ਏष ਪृਥਿਵੀਨਾਥੋ ਭੂਮੌ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਮੇ ਪਤਿਃ॥੮.

"ਜਿਸ ਕੋਲ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਨ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਹੁਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਹਾ ਕष੍ਟਂ ਕਿਂ ਤਵਾਨੇਨ ਕृਤਂ ਦੇਵ ! ਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਯਦਿਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯੋऽਯਂ ਨੀਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਵਾਪਨੀਂ ਦਸ਼ਾਮ੍॥੮.

"ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਦੇਵ! ਮਹਾਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਉਪਿੰਦ੍ਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਇੰਝ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।"

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਪਿ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ ਨਿਪਪਾਤ ਹ । ਭਰ੍ਤृਦੁਃ ਖਮਹਾਭਾਰੇਣਾਸਹ੍ਯੇਨ ਨਿਪੀਡਿਤਾ॥੮.

ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਸਹਿਣੀ ਦੁੱਖ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।

ਤੌ ਤਥਾ ਪਤਿਤੌ ਭੂਮਾਵਨਾਥੌ ਪਿਤਰੌ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਃ॥੮.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬੇਸਹਾਰੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੱਚਾ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।

ਤਾਤ ਤਾਤ ! ਦਦਸ੍ਵਾਨ੍ਨਮਮ੍ਬਾਮ੍ਬ ! ਭੋਜਨਂ ਦਦ । ਕ੍ਸ਼ੁਨ੍ਮੇ ਬਲਵਤੀ ਜਾਤਾ ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰਂ ਸ਼ੁष੍ਯਤੇ ਤਥਾ॥੮.

"ਪਿਤਾ ਜੀ, ਪਿਤਾ ਜੀ! ਮੈਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇਓ! ਮਾਂ ਜੀ, ਮਾਂ ਜੀ! ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਦੇਓ! ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ।"

; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪਤਿਤਂ ਭੁਵਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮ੍॥੮.

ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੂੜ੍ਹ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ—

ਸ ਵਾਰਿਣਾ ਸਮਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤਿष੍ਠ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਾਂ ਦਦਸ੍ਵੇष੍ਟਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍॥੮.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਉਠ, ਉਠ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਦਾਨ ਦੇ।"

ऋਣਂ ਧਾਰਯਤੋ ਦੁਃ ਖਮਹਨ੍ਯਹਨਿ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ । ਆਪ੍ਯਾਯ੍ਯਮਾਨਃ ਸ ਤਦਾ ਹਿਮਸ਼ੀਤੇਨ ਵਾਰਿਣਾ॥੮.

"ਜੋ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਾਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।"

ਅਵਾਪ੍ਯ ਚੇਤਨਾਂ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਪੁਨਰ੍ਮੋਹਂ ਸਮਾਪੇਦੇ ਸ ਚ ਕ੍ਰੋਧਂ ਯਯੌ ਮੁਨਿਃ॥੮.

ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਮੁੜ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਿਸੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਸ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਦੀਯਤਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸਾ ਮੇ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ॥੮.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦੱਖਣੀ ਦੇ।'

ਸਤ੍ਯੇਨਾਰ੍ਕਃ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਸਤ੍ਯੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੇਦਿਨੀ । ਸਤ੍ਯਂ ਚੋਕ੍ਤਂ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ॥੮.

ਸਚ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਚ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਸਚ ਹੈ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਵੀ ਸਚ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਤੁਲਯਾ ਧृਤਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਧਿ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ॥੮.

ਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਤੇ ਸਚ ਨੂੰ ਤੋਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਚ ਹਜ਼ਾਰ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਅਥਵਾ ਕਿਂ ਮਮੈਤੇਨ ਸਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣਮ੍ । ਅਨਾਰ੍ਤ੍ਯੇ ਪਾਪਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇ ਕ੍ਰੂਰੇ ਚਾਨृਤਵਾਦਿਨਿ॥੮.

ਪਰ ਇਹ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਫਾਇਦਾ? ਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਗਰੀਬ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵਯਿ ਰਾਜ੍ਞਿ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਸਦ੍ਭਾਵਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਯਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਰਾਜਨ੍ ਨ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਭਵਾਨ੍ ਯਦਿ॥੮.

ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ: ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦੱਖਣੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਂ—

ਅਸ੍ਤਾਚਲਂ ਪ੍ਰਯਾਤੇਰ੍ऽਕੇ ਸ਼ਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਤਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਯਯੌ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚਾਸੀਦ੍ਭਯਾਤੁਰਃ॥੮.

ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕਾਨ੍ਦਿਗ੍ਭੂਤੋऽਧਮੋ ਨਿਃ ਸ੍ਵੋ ਨृਸ਼ਂਸਧਨਿਨਾਰ੍ਦਿਤਃ । ਭਾਰ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਾਹੇਦਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਚਨਂ ਮਮ॥੮.

ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆ, ਨਿਕੰਮਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਕਠੋਰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।'

ਮਾ ਸ਼ਾਪਾਨਲਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਃ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮੁਪਯਾਸ੍ਯਸਿ । ਸ ਤਥਾ ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ॥੮.

'ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਨਾ ਕਰ ਲੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਕਸਾਏ ਜਾਣ ਤੇ—