ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਬੋਧਞ੍ਚ ਜਗਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਨੀਯਤਾਮਚ੍ਯੁਤੋ ਲਘੁ । ਬੋਧਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤੁਮੇਤੌ ਮਹਾਸੁਰੌ॥੮੧.

ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਗਾ ਦੇ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਹ ਦੋ ਵੱਡੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ।

ऋषਿਰੁਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਤਾਮਸੀ ਤਤ੍ਰ ਵੇਧਸਾ । ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਬੋਧਨਾਰ੍ਥਾਯ ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਮਧੁਕੈਟਭੌ॥੮੧.

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤੀ ਹੋਈ, ਤਾਮਸੀ ਦੇਵੀ ਉੱਥੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ, ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ।

ਨੇਤ੍ਰਾਸ੍ਯਨਾਸਿਕਾ-ਬਾਹੁ-ਹृਦਯੇਭ੍ਯਸ੍ਤਥੋਰਸਃ । ਨਿਰ੍ਗਮ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤਸ੍ਥੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ॥੮੧.

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਹ, ਨੱਕ, ਬਾਂਹਾਂ, ਦਿਲ ਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥਸ੍ਤਯਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਏਕਾਰ੍ਣਵੇऽਹਿਸ਼ਯਨਾਤ੍ਤਤਃ ਸ ਦਦृਸ਼ੇ ਚ ਤੌ॥੮੧.

ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਨਾਰਦਨ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਸੇਜ ਤੋਂ ਉਠੇ, ਤੇ ਉਹ ਦੋ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਮਧੁਕੈਟਭੌ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਾਵਤਿਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੌ । ਕ੍ਰੋਧਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਵਤ੍ਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਜਨਿਤੋਦ੍ਯਮੌ॥੮੧.

ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭਾ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਏ।

ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਯੁਧੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ । ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਾਹੁਪ੍ਰਹਰਣੋ ਵਿਭੁਃ॥੮੧.

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਉਠੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ।

ਤਾਵਪ੍ਯਤਿਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਮਹਾਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤੌ । ਉਕ੍ਤਵਨ੍ਤੌ ਵਰੋऽਸ੍ਮਤ੍ਤੋ ਵ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ ਕੇਸ਼ਵਮ੍॥੮੧.

ਉਹ ਦੋ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਸਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁਲੇ ਹੋਏ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।'

ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਭਵਨੇਤਾਮਦ੍ਯ ਮੇ ਤੁष੍ਟੌ ਮਮ ਵਧ੍ਯਾਵੁਭਾਵਪਿ । ਕਿਮਨ੍ਯੇਨ ਵਰੇਣਾਤ੍ਰ ਏਤਾਵਦ੍ਧਿ ਵृਤਂ ਮਮ॥੮੧.

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਹੋ—ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਓ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।'

ऋषਿਰੁਵਾਚ ਵਞ੍ਚਿਤਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਮਾਪੋਮਯਂ ਜਗਤ੍ । ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਗਦਿਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ॥੮੧.

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਉਹ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਪੂਰਾ ਜਗਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਆਵਾਂ ਜਹਿ ਨ ਯਤ੍ਰੋਰ੍ਵੋ ਸਲਿਲੇਨ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ । ਪ੍ਰੀਤੌ ਸ੍ਵਸ੍ਤਵ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮृਤ੍ਯੁਰਾਵਯੋਃ॥੮੧.

ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਮਾਰੋ ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਈਏ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਹੈਂ, ਮੌਤ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ।

ऋषਿਰੁਵਾਚ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸ਼ਙ੍ਖ-ਚਕ੍ਰ-ਗਦਾਭृਤਾ । ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੇਣ ਵੈ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਜਘਨੇ ਸ਼ਿਰਸੀ ਤਯੋਃ॥੮੧.

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।" ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕਮਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਏਵਮੇषਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਪ੍ਰਭਾਵਮਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਭੂਯਃ ਸ਼ृਣੁ ਵਦਾਮਿ ਤੇ॥੮੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਕੱਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।