ਤਤੋऽਵਤੇਰੁਰਂਸ਼ੈਃ ਸ੍ਵੈਰ੍ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਕੁਰੁਵੇਸ਼੍ਮਨਿ । ਦ੍ਰੌਪਦੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਵੈ ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨਾਃ॥੭.
ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਪਞ੍ਚ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾ ਮਹਾਰਥਾਃ । ਨ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇਃ॥੭.
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਕਥਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਗੀਤਂ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ॥੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਆਧਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਜੈਮਿਨਿਰੁਵਾਚ ਭਵਦ੍ਭਿਰਿਦਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਥਾਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਮਹਤ੍ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਕਥਾਂ ਪ੍ਰਤਿ॥੮.
ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਉਤਰ ਲੜੀਵਾਰ ਸੁਣਾਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੀ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਚਾਹ ਹੈ।
ਅਹੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸੁਖਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਾਦृਗੇਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ॥੮.
ਹਾਏ! ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰਿਆ। ਕੀ ਆਖਰ ਉਹਨੂੰ ਸੁੱਖ ਮਿਲਿਆ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮੋ?
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਸ਼ਨੈਃ । ਸ਼ੈਵ੍ਯਯਾਨੁਗਤੋ ਦੁਃ ਖੀ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਬਲਾਪੁਤ੍ਰਯਾ॥੮.
; ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਉਸਦੀ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੈਵਿਆ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਸੁਧਾਪਾਲੋ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਨੈषਾ ਮਨੁष੍ਯਭੋਗ੍ਯੇਤਿ ਸ਼ੂਲਪਾਣੇਃ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ॥੮.
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਜਗਾਮ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਃ ਸਹ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਨੁਕੂਲਯਾ । ਪੁਰੀਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਦਦृਸ਼ੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍॥੮.
ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਭਗਤਵਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਚਲਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਨਯਾਵਨਤੋऽਭਵਤ੍ । ਪ੍ਰਾਹ ਚੈਵਾਞ੍ਜਲਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍॥੮.
ਉਹਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਿਆ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਇਮੇ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਯਮਿਯਂ ਪਤ੍ਨੀ ਮੁਨੇ ! ਮਮ । ਯੇਨ ਤੇ ਕृਤ੍ਯਮਸ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਦ੍ਗृਹਾਣਾਰ੍ਘ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍॥੮.
ਮੁਨੇ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹਨ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਲੋ।
ਯਦ੍ਵਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤਦਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ॥੮.
ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।
; ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਪੂਰ੍ਣਃ ਸ ਮਾਸੋ ਰਾਜਰ੍षੇ ਦੀਯਤਾਂ ਮਮ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ । ਰਾਜਸੂਯਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਵਚੋ ਯਦਿ॥੮.
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ, ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਦੱਖਣਾ ਦਿਓ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਲਈ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਚਨ ਯਾਦ ਹੋਵੇ।
; ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਨ੍ਨਦ੍ਯੈਵ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੋ ਮਾਸੋऽਮ੍ਲਾਨਤਪੋਧਨ । ਤਿष੍ਠਤ੍ਯੇਤਦ੍ ਦਨਾਰ੍ਧਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਮਾਚਿਰਮ੍॥੮.
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕੋ, ਮੈਂ ਬਾਕੀ ਦਾਨ ਜਲਦੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
; ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਏਵਮਸ੍ਤੁ ਮਹਾਰਾਜ ਆਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਨਃ । ਸ਼ਾਪਂ ਤਵ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨ ਚੇਦਦ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਸਿ॥੮.
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਠੀਕ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚਾਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਤਦਾ । ਕਥਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਾ॥੮.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਅਦੇ ਵਾਲੀ ਦੱਖਣਾ ਕਿਵੇਂ ਦਿਆਂ?'
ਕੁਤਃ ਪੁष੍ਟਾਨਿ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਤੋਰ੍ऽਥਃ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਮਮ । ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ ਪ੍ਰਦੁष੍ਟੋ ਮੇ ਨਾਹਂ ਯਾਯਾਮਧਃ ਕਥਮ੍॥੮.
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾਂ ਦੋਸਤ ਹਨ, ਨਾਂ ਧਨ। ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਕਿਮੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਵਿਮੁਞ੍ਚਾਮਿ ਕਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਯਾਮ੍ਯਕਿਞ੍ਚਨਃ । ਯਦਿ ਨਾਸ਼ਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਅਪ੍ਰਦਾਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍॥੮.
ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦਿਆਂ? ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ? ਜੇ ਵਾਅਦਾ ਨਾ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਮਰ ਗਿਆ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਹृਤ੍ਕृਮਿਃ ਪਾਪੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮ੍ਯਧਮਾਧਮਃ । ਅਥਵਾ ਪ੍ਰੇष੍ਯਤਾਂ ਯਾਸ੍ਯੇ ਵਰਮੇਵਾਤ੍ਮਵਿਕ੍ਰਯਃ॥੮.
ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ, ਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਵੇਚ ਦਿਓ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ।
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਰਾਜਾਨਂ ਵ੍ਯਾਕੁਲਂ ਦੀਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਮਧੋਮੁਖਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦਾ ਪਤ੍ਨੀ ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ॥੮.
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਉਦਾਸ ਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਈ।
ਤ੍ਯਜ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਮਹਾਰਜਾ ਸ੍ਵਸਤ੍ਯਮਨੁਪਾਲਯ । ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਵਦ੍ ਵਰ੍ਜਨੀਯੋ ਨਰਃ ਸਤ੍ਯਬਹਿष੍ਕृਤਃ॥੮.
ਮਹਾਰਾਜ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਚ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਚ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ, ਉਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਰਗਾ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਂ ਧਰ੍ਮਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਤੁ । ਯਾਦृਸ਼ਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ੍ਵਸਤ੍ਯਪਰਿਪਾਲਨਮ੍॥੮.
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮਧੀਤਂ ਵਾ ਦਾਨਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਖਿਲਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਭਜਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਵੈਫਲ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਮਕਾਰਣਮ੍॥੮.
ਚਾਹੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਦਾਨ-ਕਰਮ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਤ੍ਯਮਤ੍ਯਨ੍ਤਮੁਦਿਤਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਧੀਮਤਾਮ੍ । ਤਾਰਣਾਯਾਨृਤਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਾਤਨਾਯਾਕृਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍॥੮.
ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਚ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸਚ, ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਹृਤ੍ਯ ਰਾਜਸੂਯਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਕृਤਿਰ੍ਨਾਮ ਚ੍ਯੁਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਸਤ੍ਯਵਚਨਾਤ੍ ਸਕृਤ੍॥੮.
ਸੱਤ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਨ੍ ਜਾਤਮਪਤ੍ਯਂ ਮੇ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਹ । ਬਾष੍ਪਾਮ੍ਬੁਪ੍ਲੁਤਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ਤਾਮੁਵਾਚੇਦਂ ਮਹੀਪਤਿਃ॥੮.
ਰਾਜਾ ਜੀ, "ਮੇਰਾ ਪੂਤ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ," ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
; ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਵਿਮੁਞ੍ਚ ਭਦ੍ਰੇ ਸਨ੍ਤਾਪਮਯਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਬਾਲਕਃ । ਉਚ੍ਯਤਾਂ ਵਕ੍ਤੁਕਾਮਾਸਿ ਯਦ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਗਜਗਾਮਿਨਿ॥੮.
ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਭਲੀਏ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ; ਬੱਚਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਬੋਲ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ।"
; ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਰਾਜਨ੍ ਜਾਤਮਪਤ੍ਯਂ ਮੇ ਸਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰਫਲਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਸ ਮਾਂ ਪ੍ਰਦਾਯ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਹਿ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍॥੮.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੁੱਤ ਹੀ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ।"
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਯਯੌ ਮੋਹਂ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਚ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸ ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃ ਖਿਤਃ॥੮.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਹਦ੍ਦੁਃ ਖਮਿਦਂ ਭਦ੍ਰੇ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮੇਵਂ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਮਾਮ੍ । ਕਿਂ ਤਵ ਸ੍ਮਿਤਸਂਲਾਪਾ ਮਮ ਪਾਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮृਤਾਃ॥੮.
"ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਭਲੀਏ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਕੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਹੱਸਣ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈਂ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ?"
ਹਾ ਹਾ ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਮੇਤਤ੍ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਦੁਰ੍ਵਾਚ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਚਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮ੍ਯਹਂ ਕਥਮ੍॥੮.
"ਹਾਏ ਹਾਏ! ਤੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਆਖ ਸਕਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠਿਨ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?"