ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਬਾਨ੍ਧਵੇषੁ ਚਿਰਂ ਵਾਸੋ ਨਾਰੀਣਾਂ ਨ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਃ । ਮਨੋਰਥੋ ਬਾਨ੍ਧਵਾਨਾਂ ਨਾਰ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤृਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ॥ ੭੭.

'ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਾ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ।'

ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥੇਨ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਸਙ੍ਗਤਾ । ਪਿਤृਗੇਹੇ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਵਸ੍ਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਪੁਤ੍ਰਿਕੇ ॥ ੭੭.

'ਤੂੰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਤ।'

ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਭਰ੍ਤृਗृਹਂ ਗਚ੍ਛ ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਪੂਜਿਤਾਸਿ ਮੇ । ਪੁਨਰਾਗਮਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਸ਼ੁਭੇ ਮਮ ॥ ੭੭.

'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ; ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਮੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਮੁੜ ਆਉਣੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਸੁਭਾਗੀ।'

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਤਦਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਾ ਮੁਨੇ । ਸਂਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਜਗਾਮਾਥੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ ਕੁਰੂਨ੍ ॥ ੭੭.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਖੀ ਗਈ, ਉਹ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ' ਆਖ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਕੁਰੂਆਂ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।

ਸੂਰ੍ਯਤਾਪਮਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਤੇਜਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਿਭ੍ਯਤੀ । ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਡਵਾਰੂਪਧਾਰਿਣੀ ॥ ੭੭.

ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਥੇ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਸਂਜ੍ਞੇਯਮਿਤਿ ਮਨ੍ਵਾਨੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਮਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਜਨਯਾਮਾਸ ਤਨਯੌ ਕਨ੍ਯਾਞ੍ਚੈਕਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍ ॥ ੭੭.

ਸੰਜਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।

ਛਾਯਾਸਂਜ੍ਞਾ ਤ੍ਵਪਤ੍ਯੇषੁ ਯਥਾ ਸ੍ਵੇष੍ਵਤਿਵਤ੍ਸਲਾ । ਤਥਾ ਨ ਸਂਜ੍ਞਾਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਯੋਸ਼੍ਚਾਨ੍ਵਵਰ੍ਤਤ ॥ ੭੭.

ਛਾਂ-ਸੰਜਨਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਜਨਾ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਐਸਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਲਾਲਨਾਦ੍ਯੁਪਭੋਗੇषੁ ਵਿਸ਼ੇषਮਨੁਵਾਸਰਮ੍ । ਮਨੁਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਵਾਨਸ੍ਯ ਯਮਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਨ ਚਕ੍ਸ਼ਮੇ ॥ ੭੭.

ਲਾਡ-ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਥ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਫਰਕ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਮਨੂ ਨੇ ਸਬਰ ਕਰਕੇ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਪਰ ਯਮ ਨੇ ਇਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਤਾਡਨਾਯ ਚ ਵੈ ਕੋਪਾਤ੍ਪਾਦਸ੍ਤੇਨ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਤਾ ਨ ਤੁ ਦੇਹੇ ਨਿਪਾਤਿਤਃ ॥ ੭੭.

ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਯਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਪੈਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਨੇ ਸਬਰ ਕਰਕੇ, ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੈਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਂ ਕੋਪਾਚ੍ਛਾਯਾਸਂਜ੍ਞਾ ਯਮਂ ਦ੍ਵਿਜ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਮਾਣੌष੍ਠੀ ਵਿਚਲਤ੍ਪਾਣਿਪਲ੍ਲਵਾ ॥ ੭੭.

ਫਿਰ ਛਾਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਹਲਕਾ ਕੰਪਦੇ ਹੋਠ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਯਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਪਿਤੁਃ ਪਤ੍ਨੀਮਮਰ੍ਯਾਦਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤਰ੍ਜਯਸੇ ਪਦਾ । ਭੁਵਿ ਤਸ੍ਮਾਦਯਂ ਪਦਾਸ੍ਤਵਾਦ੍ਯੈਵ ਪਤਿष੍ਯਤਿ ॥ ੭੭.

ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਮਰਯਾਦਾ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਪੈਰ ਨਾਲ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਯਮਃ ਸ਼ਾਪਂ ਮਾਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਭਯਾਤੁਰਃ । ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤਪੁਰਃ ਸਰਮ੍ ॥ ੭੭.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਯਮ ਡਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਗੇ ਬੋਲਿਆ।

ਯਮ ਉਵਾਚ ਤਾਤੈਤਨ੍ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਨ ਦृष੍ਟਮਿਤਿ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਮਾਤਾ ਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸ਼ਾਪਂ ਪੁਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ॥ ੭੭.

ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਜੀਬ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ— ਮਾਂ, ਮਮਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇ।

ਯਥਾ ਮਨੁਰ੍ਮਮਾਚष੍ਟੇ ਨੇਯਂ ਮਤਾ ਤਥਾ ਮਮ । ਵਿਗੁਣੇष੍ਵਪਿ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਨ ਮਾਤਾ ਵਿਗੁਣਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੭੭.

ਜਿਵੇਂ ਮਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵੀ ਇਹੀ ਮਤ ਹੈ: ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕਮੀ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਕਦੇ ਕਮੀ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਯਮਸ੍ਯੈਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਿਮਿਰਾਪਹਃ । ਛਾਯਾਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸਮਾਹੂਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕ੍ਵ ਗਤੇਤਿ ਸਾ ॥ ੭੭.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਮ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਛਾਇਆ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਸੀ।

ਸਾ ਚਾਹ ਤਨਯਾ ਤ੍ਵष੍ਟੁਰਹਂ ਸਂਜ੍ਞਾ ਵਿਭਾਵਸੋ । ਪਤ੍ਨੀ ਤਵ ਤ੍ਵਯਾਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਜਨਿਤਾਨਿ ਮੇ ॥ ੭੭.

ਉਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਸੰਜਨਾ ਹਾਂ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੀ ਧੀ, ਵਿਭਾਵਸੁ ਦੀ ਪਤਨੀ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਮੇਰੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ਸਾ ਤੁ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪृਚ੍ਛਤੋ ਯਦਾ । ਨਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਭਾਸ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ॥ ੭੭.

ਜਦ ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਨਾ ਦੱਸ ਸਕੀ; ਫਿਰ, ਭਾਸਵਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਸਾ ਕਥਯਾਮਾਸ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਵਿਦਿਤਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਜਗਾਮ ਤ੍ਵष੍ਟੁਰਾਲਯਮ੍ ॥ ੭੭.

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝ ਕੇ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।

ਤਤਃ ਸ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪੂਜਿਤਮ੍ । ਭਾਸ੍ਵਨ੍ਤਂ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਜਗੇਹਮੁਪਾਗਤਮ੍ ॥ ੭੭.

ਉਥੇ, ਤ੍ਰੈਲੋਕੀ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਭਾਸਵਾਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਇਆ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਤਸ੍ਮੈ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼੍ਵਕृਤ੍ । ਆਗਤੈਵੇਹ ਮੇ ਵੇਸ਼੍ਮ ਭਵਤਃ ਪ੍ਰੇषਿਤੇਤਿ ਵੈ ॥ ੭੭.

ਜਦ ਸੰਜਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਰਚਨਹਾਰ, ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਈ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਭੇਜਣ ਨਾਲ।'

ਦਿਵਾਕਰਃ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥੋ ਵਡਵਾਰੂਪਧਾਰਿਣੀਮ੍ । ਤਪਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤੀਂ ਦਦृਸ਼ੇ ਉਤ੍ਤਰੇषੁ ਕੁਰੁष੍ਵਥ ॥ ੭੭.

ਸੂਰਜ, ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੀ ਸੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਸੌਮ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ਼ੁਭਾਕਾਰੋ ਮਮ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵੇਦਿਤਿ । ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਞ੍ਚ ਤਪਸੋ ਬੁਬੁਧੇऽਸ੍ਯਾ ਦਿਵਾਕਰਃ ॥ ੭੭.

ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਸਮਝ ਲਿਆ: 'ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਸੁਮੁਖ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।'

ਸ਼ਾਤਨਂ ਤੇਜਸੋ ਮੇऽਦ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ । ਤਞ੍ਚਾਹ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਂ ਸਂਜ੍ਞਾਯਾਃ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਵਿਜ ॥ ੭੭.

ਭਾਸਕਰ ਨੇ, ਸੰਜਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਘਟਾਈ ਜਾਵੇ।'

ਸਂਵਤ੍ਸਰਭ੍ਰਮੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਕਰਵੇਸ੍ਤਤਃ । ਤੇਜਸਃ ਸ਼ਾਤਨਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਦੈਵਤੈਃ ॥ ੭੭.

ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋਤ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ।

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਸਾਵਰ੍ਣਿਃ ਸੂਰ੍ਯਤਨਯੋ ਯੋ ਮਨੁਃ ਕਥ੍ਯਤੇऽष੍ਟਮਃ । ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਤਦੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ ਗਦਤੋ ਮਮ॥੮੧.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ, ਸਾਵਰਨੀ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਠਵਾਂ ਮਨੂ, ਉਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਮਹਾਮਾਯਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯਥਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਧਿਪਃ । ਸ ਬਭੂਵ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਾਵਰ੍ਣਿਸ੍ਤਨਯੋ ਰਵੇਃ॥੮੧.

ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਵਰਨੀ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਮਨਵੰਤਰਾ ਦਾ ਅਧੀਨ ਬਣਿਆ।

ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚੈਤ੍ਰਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਸੁਰਥੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾਭੂਤ੍ ਸਮਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਣ੍ਡਲੇ॥੮੧.

ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਚਿਤ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੁਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯ ਪਾਲਯਤਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵੌਰਸਾਨ੍ । ਬਭੂਵੁਃ ਸ਼ਤ੍ਰਵੋ ਭੂਪਾਃ ਕੋਲਾਵਿਧ੍ਵਂਸਿਨਸ੍ਤਥਾ॥੮੧.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੇ ਹੋਏ।

ਤਸ੍ਯ ਤੈਰਭਵਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਮਤਿਪ੍ਰਬਲਦਣ੍ਡਿਨਃ । ਨ੍ਯੂਨੈਰਪਿ ਸ ਤੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧੇ ਕੋਲਾਵਿਧ੍ਵਂਸਿਭਿਰ੍ਜਿਤਃ॥੮੧.

ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੰਸ਼ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।