ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ੭੨ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸ੍ਵਨਗਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦ੍ਵਿਜਂ ਨृਪਃ । ਸਮੇਤਂ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਚੈਵ ਸ਼ੀਲਵਤ੍ਯਾ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੭੨.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਰਾਜਵਰ੍ਯ ! ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਸ੍ਮਿ ਯਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਨੇਹ ਭਵਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾਮਾਨਯਤਾ ਮਮ ॥ ੭੨.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਆਏ ਹੋ।

ਰਾਜੋਵਾਚ ਕृਤਾਰ੍ਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ! ਨਿਜਧਰ੍ਮਾਨੁਪਾਲਨਾਤ੍ । ਵਯਂ ਸਙ੍ਕਟਿਨੋ ਵਿਪ੍ਰ ! ਯੇषਾਂ ਪਤ੍ਨੀ ਨ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ॥ ੭੨.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ! ਸਾ ਹਿ ਵਿਪਿਨੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ਼੍ਵਨਾਪਦੈਰ੍ਯਦਿ । ਅਲਨ੍ਤਯਾ ਕਿਮਨ੍ਯਸ੍ਯਾ ਨ ਪਾਣਿਰ੍ਗृਹ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ । ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਵਸ਼ਮਾਗਮ੍ਯ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ॥ ੭੨.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲਈ? ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਰਾਜੋਵਾਚ ਨ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮੇ ਦਯਿਤਾ ਸ਼੍ਵਾਪਦੈਃ ਸਾ ਹਿ ਜੀਵਤਿ । ਅਵਿਦੂषਿਤਚਾਰਿਤ੍ਰਾ ਕਥਮੇਤਤ੍ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੭੨.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਖਾਈ ਗਈ, ਉਹ ਜੀਵਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਲਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾ ਨ ਚੈਵ ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਿਣੀ । ਤਦਪਤ੍ਨੀਕਤਾਜਨ੍ਮ ਕਿਂ ਪਾਪਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ॥ ੭੨.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਜੀਵਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਅਭਿਚਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਤੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ?

ਰਾਜੋਵਾਚ ਆਨੀਤਾਪਿ ਹਿ ਸਾ ਵਿਪ੍ਰ ! ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾ ਸਦੈਵ ਮੇ । ਦੁਃ ਖਾਯ ਨ ਸੁਖਾਯਾਲਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਨ ਵੈ ਮਯਿ । ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਯਤ੍ਨਂ ਮੇ ਯਥਾ ਸਾ ਵਸ਼ਗਾਮਿਨੀ ॥ ੭੨.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਖ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਤਵ ਸਂਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯਾ ਵਰੇष੍ਟਿਰੁਪਕਾਰਿਣੀ । ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਿਤ੍ਰਕਾਮੈਰ੍ਯਾ ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾਂ ਕਰੋਮਿ ਤਾਮ੍ ॥ ੭੨.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।

ਅਪ੍ਰੀਤਯੋਃ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰੋ ਸਾ ਹਿ ਸਂਜਨਨੀ ਪਰਮ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾਪਤ੍ਯੋਰ੍ਮਨੁष੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ! ਤਾਨ੍ਤਵੇष੍ਟਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੭੨.

ਉਹ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਮ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤਾਂਤਵੇਸ਼ਟੀ ਰਸਮ ਕਰਾਂਗਾ।

ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਾ ਸੁਭ੍ਰੂਸ੍ਤਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਹੀਪਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਦਾਨੋਯਤਾਂ ਸਾ ਤੇ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮੁਪੈष੍ਯਤਿ ॥ ੭੨.

ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਥੋਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਈ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੀਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ।

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨਸ਼ੇषਾਨਵਨੀਪਤਿਃ । ਆਨਿਨਾਯ ਚਕਾਰੇष੍ਟਿਂ ਸ ਚ ਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੭੨.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਲਿਆਏ, ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਸਮ ਕੀਤੀ।

ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਃ ਸ ਤੁ ਤਦਾ ਚਕਾਰੇष੍ਟਿਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਭਾਰ੍ਯਾਸਮ੍ਪਾਦਨਾਯ ਵੈ ॥ ੭੨.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਲਈ, ਉਹ ਰਸਮ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੀਤੀ।

ਯਦਾਰੋਪਿਤਮੈਤ੍ਰੀਨ੍ਤਾਮਮਨ੍ਯਤ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਸ੍ਵਭਰ੍ਤਰਿ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਨਰਾਧਿਪਮ੍ ॥ ੭੨.

ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਆਨੀਯਤਾਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ! ਯਾ ਤਵੇष੍ਟਾਤ੍ਮਨੋऽਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਂਸ੍ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਜ ਯਜ੍ਞਾਂਸ੍ਤਥਾਦृਤਃ ॥ ੭੨.

ਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਸਮ ਨੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਉ। ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਓ ਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰੋ।

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਭੂਪਾਲੋ ਵਿਸ੍ਮਿਤਸ੍ਤਦਾ । ਸਸ੍ਮਾਰ ਤਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ ॥ ੭੨.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਸੱਚੇ ਰਾਤ ਦੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਮृਤਸ੍ਤੇਨ ਤਦਾ ਸਦ੍ਯਃ ਸਮੁਪੇਤ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪਮ੍ । ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਸੋऽਪ੍ਯਾਹ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇ ॥ ੭੨.

ਉਹ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਮুনি ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"

ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਨਿਵੇਦਿਤੇ । ਗਤ੍ਵਾ ਪਾਤਾਲਮਾਦਾਯ ਰਾਜਪਤ੍ਨੀਮੁਪਾਯਯੌ ॥ ੭੨.

ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਆਨੀਤਾ ਚਾਤਿਹਾਰ੍ਦੇਨ ਸਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਦਾ ਪਤਿਮ੍ । ਉਵਾਚ ਚ ਪ੍ਰਸੀਦੇਤਿ ਭੂਯੋਭੂਯੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾ ॥ ੭੨.

ਉਹ ਰਾਣੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਿਆਈ ਗਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।"

ਤਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਰਭਸਾ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯਾਹ ਮਾਨਿਨੀਮ੍ । ਪ੍ਰਿਯੇ ! ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਏਵਾਹਂ ਭੂਯੋऽਪ੍ਯੇਵਂ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਕਿਮ੍ ॥ ੭੨.

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਣਵੀਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੀ! ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਜੀ ਹਾਂ, ਫੇਰ ਕਿਉਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋ?"

ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਯਦਿ ਪ੍ਰਿਸਾਦਪ੍ਰਵਣਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ! ਮਯਿ ਤੇ ਮਨਃ । ਤਦੇਤਦਭਿਯਾਚੇ ਤ੍ਵਾਂ ਤਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਮਮਾਰ੍ਹਣਮ੍ ॥ ੭੨.

ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਰਾਜੇ! ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਜੋ ਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।"

ਰਾਜੋਵਾਚ ਨਿਃ ਸ਼ਙ੍ਕਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਤ੍ਤੋ ਯਦ੍ਭਵਾਤ੍ਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਤਦਲਭ੍ਯਂ ਨ ਤੇ ਭੀਰੁ ! ਤਵਾਯਤ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ॥ ੭੨.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਜੋ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਦੱਸ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਅਣਪਹੁੰਚੀ ਨਹੀਂ, ਡਰਪੋਕ! ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਹਾਂ।"

ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਮਦਰ੍ਥਂ ਤੇਨ ਨਾਗੇਨ ਸੁਤਾ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਸਖੀ ਮਮ । ਮੂਕਾ ਭਵਿष੍ਯਸੀਤ੍ਯਾਹ ਸਾ ਚ ਮੂਕਤ੍ਵਮਾਗਤਾ ॥ ੭੨.

ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਗ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਗੂੰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗੂੰਗੀ ਹੋ ਗਈ।"

ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਮਮ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਚੇਦ੍ਭਵਾਨ੍ । ਵਾਗ੍ਵਿਘਾਤਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਤਃ ਕਿਂ ਨ ਕृਤਂ ਮਮ ॥ ੭੨.

"ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?"

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਮਾਹਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਯਾ । ਤਨ੍ਮੂਕਤਾਪਨੋਦਾਯ ਸ ਚ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ॥ ੭੨.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਸ ਗੂੰਗਾਪਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?' ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ।"

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਭੂਪ ! ਸਾਰਸ੍ਵਤੀਮਿष੍ਟਿਂ ਕਰੋਮਿ ਵਚਨਾਤ੍ਤਵ । ਪਤ੍ਨੀ ਤਵੇਯਮਾਨृਣ੍ਯਂ ਯਾਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਾਤ੍ ॥ ੭੨.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਾ! ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਮੈਂ ਸਾਰਸਵਤੀ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕ ਜਾਵੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮੁੜ ਆ ਜਾਵੇ।"

ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਇष੍ਟਿਂ ਸਾਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਦਰ੍ਥਂ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਾਰਸ੍ਵਤਾਨਿ ਸੂਕ੍ਤਾਨਿ ਜਜਾਪ ਚ ਸਮਾਹਿਤਃ ॥ ੭੨.

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਸਾਰਸਵਤੀ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹੇ।"

ਤਤਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਵਾਕ੍ਯਾਨ੍ਤਾਂ ਗਰ੍ਗਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਸਾਤਲੇ । ਉਪਕਾਰਃ ਸਖੀਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਕृਤੋऽਯਮਤਿਦੁष੍ਕਰਃ ॥ ੭੨.

ਫਿਰ ਗਰਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮੁੜ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਉਪਕਾਰ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਇਤ੍ਥਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਨ੍ਦਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਤਿਃ ਪੁਰਮ੍ । ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸ੍ਵਸਖੀਮੁਰਗਾਤ੍ਮਜਾ ॥ ੭੨.

ਬੋਲੀ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੰਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਰਾਣੀ, ਆਪਣੀ ਸਖੀ, ਨਾਗ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ।

ਤਞ੍ਚ ਸਂਸ੍ਤੂਯ ਭੂਪਾਲਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਨਾਗੀ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਾ ॥ ੭੨.

ਉਹ ਨਾਗਣੀ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜਗਾ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।