ਨਰੋऽਵਲੋਕਿਤਸ੍ਤੇਨ ਤਦ੍੍ਗੁਣੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜ । ਵੀਣਾਵੇਣੁਮृਦਙ੍ਗਾਨਾਮਾਤੋਦ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ ।। 68.
ਉਹ ਖਜਾਨਾ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਜਿਵੇਂ ਵੀਂਨਾ, ਬਾਂਸਰੀ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਆਦਿ ਵਾਦਯਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ।
ਕਰੋਤਿ ਗਾਯਤਾਂ ਵਤਿਂ੍ਤ ਨृਤ੍ਯਤਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਵਨ੍ਦਿਨਾਮਥ ਸੂਤਾਨਾਂ ਵਿਟਾਨਾਂ ਲਾਸ੍ਯਾਪਾਠਿਨਾਮ੍ ।। 68.
ਉਹ ਗਾਇਕਾਂ ਲਈ ਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵੰਦੀਆਂ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਜ਼ਾਕੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ੀ ਨਾਚ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ।
ਦਦਾਤ੍ਯਹਰ੍ਨਿਸ਼ਂ ਭੋਗਾਨ੍ ਭੁਙ੍੍ਕ੍ਤੇ ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮਂ ਦ੍ਵਿਜ । ਕੁਲਟਾਸੁਰਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਭਵਤ੍ਯਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਿਧੈਃ ।। 68.
ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਦ ਵੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਲਟਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਙ੍ਗਮੇਕਞ੍ਚ ਯਂ ਨਿਧਿਰ੍ਭਜਤੇ ਨਰਮ੍ । ਰਜਸ੍ਤਮੋਮਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋ ਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਮਹਾਨਿਧਿਃ ।। 68.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭਾ-ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖਜਾਨਾ ਚੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਵਾਲਾ ਨੰਦੋ ਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਜਾਨਾ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪੈਤਿ ਸ੍ਤਮ੍ਭਮਧਿਕਂ ਨਰਸ੍ਤੇਨਾਵਲੋਕਿਤਃ । ਸਮਸ੍ਤਧਾਤੁਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਧਾਨ੍ਯਾਦਿਕਸ੍ਯ ਚ ।। 68.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਜਾਨਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਘਮੰਡ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਤੂ, ਰਤਨ, ਚੰਗੇ ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਗ੍ਰਹਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇष ਤਥੈਵ ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯਮ੍ । ਆਧਾਰਃ ਸ੍ਵਜਨਾਨਾਞ੍ਚ ਆਗਤਾਭ੍ਯਾਗਤਸ੍ਯ ਚ ।। 68.
ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖਰੀਦ-ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਤੇ ਨਾਪਮਾਨੋਕਿਂ੍ਤ ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਮਪਿ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮਹਤੀਂ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਯਚ੍ਛਤਿ ।। 68.
ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਜੋੜਦਾ ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਂ ਯਮਿਚ੍ਛਤਿ ਵੈ ਕਾਮਂ ਮृਦੁਤ੍ਵਮੁਪਯਾਤਿ ਚ । ਬਹ੍ਵ੍ਯੋ ਭਾਯ੍ਰ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸੂਤਿਮਤ੍ਯੋऽਤਿਸ਼ੋਭਨਾਃ ।। 68.
ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਮਦਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਤਯੇ ਸਪ੍ਤ ਚ ਨਰਾਨ੍ਨਿਧਿਰ੍ਨਨ੍ਦੋऽਨੁਵਰ੍ਤਤੇ । ਪ੍ਰਵਦ੍ਰ੍ਧਮਾਨੋऽਥ ਨਰਮष੍ਟਭਾਗੇਨ ਸਤ੍ਤਮ ।। 68.
ਆਨੰਦ ਲਈ ਨੰਦੋ ਖਜਾਨਾ ਸੱਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਤਾਂ ਇੱਕ-ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁष੍ਟ੍ਵਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਬਨ੍ਧੂਨਾਮੇਵ ਭਰਣਂ ਯੇ ਚ ਦੂਰਾਦੁਪਾਗਤਾਃ ।। 68.
ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਕਰੋਤਿ ਵੈ ਨਨ੍ਦਃ ਪਰਲੋਕੇ ਨ ਚਾਦृਤਃ । ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨ ਚ ਸ੍ਨੇਹਃ ਸਹਵਾਸਿषੁ ਜਾਯਤੇ ।। 68.
ਨੰਦੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ।
ਪੂਰ੍ਵਮਿਤ੍ਰੇषੁ ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਨ੍ਯੈਃ ਕਰੋਤਿ ਚ । ਤਥੈਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਜਸੀ ਯੋ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਮਹਾਨਿਧਿਃ ।। 68.
ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਜੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ ਜੋ ਵੱਡਾ ਖਜਾਨਾ ਸਤਵ ਤੇ ਰਜਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਨੀਲਸਂਜ੍ਞਸ੍ਤਤ੍ਸਙ੍ਗੀ ਨਰਸ੍ਤਚ੍ਛੀਲਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰ-ਕਾਰ੍ਪਾਸ-ਧਾਨ੍ਯਾਦਿ-ਫਲ-ਪੁष੍ਪਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ ।। 68.
ਉਹ ਖਜਾਨਾ ਨੀਲਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਪੜੇ, ਕਪਾਸ, ਅਨਾਜ, ਫਲ-ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਾਵਿਦ੍ਰੁਮਸ਼ਙ੍ਖਾਨਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਤ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਤਥਾ ਮੁਨੇ । ਕਾष੍ਠਾਦੀਨਾਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇष ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਜ੍ਜਲਸਮ੍ਭਵਮ੍ ।। 68.
ਉਹ ਮੋਤੀ, ਮੋਹਰ, ਸਾਂਪ, ਚਿੱਪ ਆਦਿ, ਰਿਸ਼ੀ, ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਰਮਤੇ ਮਨਃ । ਤਡਾਗਾਨ੍ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯੋऽਥ ਤਥਾऽऽਰਾਮਾਨ੍ ਕਰੋਤਿ ਚ ।। 68.
ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵਿਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਉਹ ਤਲਾਬ, ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧਞ੍ਚ ਸਰਿਤਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਤਥਾਰੋਪਯਤੇ ਨਰਃ । ਅਨੁਲੇਪਨਪੁष੍ਪਾਦਿਭੋਗਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਭਿਜਾਯਤੇ ।। 68.
ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਤਰ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਪੌਰੁषਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਧਿਰ੍ਨੋਲੋ ਨਾਮੈष ਜਾਯਤੇ । ਰਜਸ੍ਤਮੋਮਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਃ ਸ਼ਙ੍ਖਸਂਜ੍ਞੋ ਹਿ ਯੋ ਨਿਧਿਃ ।। 68.
ਇੱਕ ਨੋਲਾ ਨਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਰਜਸ-ਤਮਸ ਵਾਲਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਤੇਨਾਪਿ ਨੀਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ! ਤਦ੍੍ਗੁਣਿਤ੍ਵਂ ਨਿਧੀ•ਾਰਃ । ਏਕਸ੍ਯੈਵ ਭਵਤ੍ਯੇष ਨਰਂ ਨਾਨ੍ਯਮੁਪੈਤਿ ਚ ।। 68.
ਉਹ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਖੋ ਨਿਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਕ੍ਰੌष੍ਟੁਕੇ ! ਸ਼੍ਰृਣੁ । ਏਕ ਏਵਾਤ੍ਮਨਾ ਮਿष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਭੁਙ੍੍ਕ੍ਤੇ ਤਥਾਮ੍ਬਰਮ੍ ।। 68.
ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਸੰਖ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਕ੍ਰੌਸ਼ਟੁਕੀ, ਉਸ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਸੁਣ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਕਪੜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਨ੍ਨਭੁਕ੍੍ ਪਰਿਜਨੋ ਨ ਚ ਸ਼ੋਭਨਵਸ੍ਤ੍ਰਧृਕ੍ । ਨ ਦਦਾਤਿ ਸੁਹ੍ਮਦ੍੍ਭਾਯ੍ਰ੍ਯਾਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੁषਾਦਿषੁ ।। 68.44 ਸ੍ਵਪੋषਣਪਰਃ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਨਰੋ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਨਿਧਯਃ ਖ੍ਯਾਤਾ ਨਰਾਣਾਮਰ੍ਥਦੇਵਤਾਃ ।। 68.
ਉਸਦੇ ਨੌਕਰ ਮਾੜਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ, ਵੁਹੂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਸੰਖ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਸ਼੍ਰਾਵਲੋਕਨਾਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਭਾਵਫਲਦਾਯਿਨਃ । ਯਥਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਤੁ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਵਿਲੋਕਨਾਤ੍ 68.
ਜੋ ਦੌਲਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਖਾਸੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਦੌਲਤ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਦੇਖਣ ਤੇ ਉਹੀ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ੭੨ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸ੍ਵਨਗਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦ੍ਵਿਜਂ ਨृਪਃ । ਸਮੇਤਂ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਚੈਵ ਸ਼ੀਲਵਤ੍ਯਾ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੭੨.
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਰਾਜਵਰ੍ਯ ! ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਸ੍ਮਿ ਯਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਨੇਹ ਭਵਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾਮਾਨਯਤਾ ਮਮ ॥ ੭੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਆਏ ਹੋ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਕृਤਾਰ੍ਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ! ਨਿਜਧਰ੍ਮਾਨੁਪਾਲਨਾਤ੍ । ਵਯਂ ਸਙ੍ਕਟਿਨੋ ਵਿਪ੍ਰ ! ਯੇषਾਂ ਪਤ੍ਨੀ ਨ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ॥ ੭੨.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ! ਸਾ ਹਿ ਵਿਪਿਨੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ਼੍ਵਨਾਪਦੈਰ੍ਯਦਿ । ਅਲਨ੍ਤਯਾ ਕਿਮਨ੍ਯਸ੍ਯਾ ਨ ਪਾਣਿਰ੍ਗृਹ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ । ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਵਸ਼ਮਾਗਮ੍ਯ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ॥ ੭੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲਈ? ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਨ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮੇ ਦਯਿਤਾ ਸ਼੍ਵਾਪਦੈਃ ਸਾ ਹਿ ਜੀਵਤਿ । ਅਵਿਦੂषਿਤਚਾਰਿਤ੍ਰਾ ਕਥਮੇਤਤ੍ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੭੨.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਖਾਈ ਗਈ, ਉਹ ਜੀਵਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਲਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾ ਨ ਚੈਵ ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਿਣੀ । ਤਦਪਤ੍ਨੀਕਤਾਜਨ੍ਮ ਕਿਂ ਪਾਪਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ॥ ੭੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਜੀਵਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਅਭਿਚਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਤੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ?
ਰਾਜੋਵਾਚ ਆਨੀਤਾਪਿ ਹਿ ਸਾ ਵਿਪ੍ਰ ! ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾ ਸਦੈਵ ਮੇ । ਦੁਃ ਖਾਯ ਨ ਸੁਖਾਯਾਲਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਨ ਵੈ ਮਯਿ । ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਯਤ੍ਨਂ ਮੇ ਯਥਾ ਸਾ ਵਸ਼ਗਾਮਿਨੀ ॥ ੭੨.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਖ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਤਵ ਸਂਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯਾ ਵਰੇष੍ਟਿਰੁਪਕਾਰਿਣੀ । ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਿਤ੍ਰਕਾਮੈਰ੍ਯਾ ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾਂ ਕਰੋਮਿ ਤਾਮ੍ ॥ ੭੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
ਅਪ੍ਰੀਤਯੋਃ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰੋ ਸਾ ਹਿ ਸਂਜਨਨੀ ਪਰਮ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾਪਤ੍ਯੋਰ੍ਮਨੁष੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ! ਤਾਨ੍ਤਵੇष੍ਟਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੭੨.
ਉਹ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਮ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤਾਂਤਵੇਸ਼ਟੀ ਰਸਮ ਕਰਾਂਗਾ।