ਹਾਨਾਥ ਕਿਂ ਜਹਾਸ੍ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਾਰ੍ਤਿਪਰਿਪੀਡਿਤਾਨ੍ । ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਪੌਰਾਨੁਗ੍ਰਹਕृਤ੍ ਤਥਾ॥੭.
ਹਾ ਨਾਥ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਤੇ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹੋ, ਰਾਜਨ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਯਾਸ੍ਮਾਨਪਿ ਰਾਜਰ੍षੇ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ । ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਿष੍ਠ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭਵਤੋ ਮੁਖਪਙ੍ਕਜਮ੍॥੭.
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਜੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲ। ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਕੰਵਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਸਕੀਏ।
ਪਿਬਾਮੋ ਨੇਤ੍ਰਭ੍ਰਮਰੈਃ ਕਦਾ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਪੁਨਃ । ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ਯ ਪੁਰੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪृष੍ਠੇ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ॥੭.
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਕਦੋਂ ਵੇਖਾਂਗੇ? ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਨੁਯਾਤਿ ਭਾਰ੍ਯੇਯਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਬਾਲਕਂ ਸੁਤਮ੍ । ਯਸ੍ਯ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ਯ ਯਾਨ੍ਤਯਗ੍ਰੇ ਕੁਞ੍ਜਚਰਸ੍ਥਿਤਾਃ॥੭.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਜਦ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਰਸਤੇ 'ਚ ਖੜੇ।
ਸ ਏष ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਦ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਹਾ ਰਾਜਨ੍ ਸੁਕੁਮਾਰਂ ਤੇ ਸੁਭ੍ਰੁ ਸੁਤ੍ਵਚਮੁਨ੍ਨਸਮ੍॥੭.
ਇਹ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਹੁਣ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹਾ ਰਾਜਨ, ਤੇਰਾ ਨਰਮ ਚਿਹਰਾ, ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਥਿ ਪਾਂਸ਼ੁਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਮੁਖਂ ਕੀਦृਗ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਮਨੁਪਾਲਯ॥੭.
ਰਸਤੇ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ? ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਓ।
ਆਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਂ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਕਿਂ ਦਾਰੈਃ ਕਿਂ ਸੁਤੈਰ੍ਨਾਥ ਧਨੈਰ੍ਧਾਨ੍ਯੈਰਥਾਪਿ ਵਾ॥੭.
ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ। ਦਾਰਾ, ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਜਾਂ ਅਨਾਜ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਾਥ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਛਾਯਾਭੂਤਾ ਵਯਂ ਤਵ । ਹਾਨਾਥ ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ ਹਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ ਕਿਂ ਜਹਾਸਿ ਨਃ॥੭.
ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਛਾਂ ਬਣ ਗਏ ਹਾਂ। ਹਾ ਨਾਥ, ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਾ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਵਯਂ ਤਤ੍ ਸੁਖਂ ਯਤ੍ਰ ਵੈ ਭਵਾਨ੍ । ਨਗਰਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਯਤ੍ਰ ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਯਤ੍ਰ ਨੋ ਨृਪਃ॥੭.
ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਉਥੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਹਾਂ; ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋ। ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਥੇ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸੁੱਖ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪੌਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ । ਅਤਿष੍ਠਤ੍ ਸ ਤਦਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਤੇषਾਮੇਵਾਨੁਕਮ੍ਪਯਾ॥੭.
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਪਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੌਰਵਾਕ੍ਯਾਕੁਲੀਕृਤਮ੍ । ਰੋषਮਰ੍षਵਿਵृਤ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍॥੭.
ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ।
ਧਿਕ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਦੁष੍ਟਸਮਾਚਾਰਮਨृਤਂ ਜਿਹ੍ਮਭਾषਣਮ੍ । ਮਮ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਯਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਸਿ॥੭.
ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਵਕਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰੁषਂ ਤੇਨ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਸਵੇਪਥੁਃ । ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨੇਵਂ ਯਯੌ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਕਰ੍षਨ੍ ਦਯਿਤਾਂ ਕਰੇ॥੭.
ਉਸ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਤਿੱਖੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਕੰਬਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਜਲਦੀ ਚਲ ਪਿਆ।
ਕਰ੍षਤਸ੍ਤਾਂ ਤਤੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੁਕੁਮਾਰੀਂ ਸ਼੍ਰਮਾਤੁਰਾਮ੍ । ਸਹਸਾ ਦਣ੍ਡਕਾष੍ਠੇਨ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਕੌਸ਼ਿਕਃ॥੭.
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਤਾਡਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਗਚ੍ਛਾਮੀਤ੍ਯਾਹ ਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤੋ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਦਾਹਰਤ੍॥੭.
ਜਦ ਮਹਾਰਾਜ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਇਹੀ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ।
ਅਥ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਤਦਾ ਦੇਵਾਃ ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਕृਪਾਲਵਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਸੁਪਾਪੋऽਯਂ ਲੋਕਾਨ੍ ਕਾਨ੍ ਸਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ॥੭.
ਫਿਰ ਪੰਜ ਦਇਆਲੂ ਦੇਵਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ?'
ਯੇਨਾਯਾਂ ਯਜ੍ਵਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਾਦਵਰੋਪਿਤਃ । ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪੂਤਂ ਸੁਤਂ ਸੋਮਂ ਮਹਾਧ੍ਵਰੇ । ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਯਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਾਮੋ ਮੁਦਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੁਰਃ ਸਰਮ੍॥੭.
ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ—ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੇ?
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੌਸ਼ਿਕੋऽਤਿਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਾਨ੍ ਮਨੁष੍ਯਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੇ ਯੂਯਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਥ॥੭.
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਪਾਵੋਗੇ।'
ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਨਰੇਵ ਮਹਾਮੁਨਿਃ. ਮਾਨੁषਤ੍ਵੇऽਪਿ ਭਵਤਾਂ ਭਵਿਤ੍ਰੀ ਨੈਵ ਸਨ੍ਤਤਿਃ॥੭.
ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਹਾਡੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਨ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਿਤਾ ਨ ਚ ਮਤ੍ਸਰਃ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਥ ਸੁਰਾਃ ਪੁਨਃ॥੭.
ਤੁਸੀਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰੋਗੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖੋਗੇ; ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਦੇਵਤੇ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ।
ਤਤੋऽਵਤੇਰੁਰਂਸ਼ੈਃ ਸ੍ਵੈਰ੍ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਕੁਰੁਵੇਸ਼੍ਮਨਿ । ਦ੍ਰੌਪਦੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਵੈ ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨਾਃ॥੭.
ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਪਞ੍ਚ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾ ਮਹਾਰਥਾਃ । ਨ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇਃ॥੭.
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਕਥਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਗੀਤਂ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ॥੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਆਧਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਜੈਮਿਨਿਰੁਵਾਚ ਭਵਦ੍ਭਿਰਿਦਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਥਾਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਮਹਤ੍ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਕਥਾਂ ਪ੍ਰਤਿ॥੮.
ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਉਤਰ ਲੜੀਵਾਰ ਸੁਣਾਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੀ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਚਾਹ ਹੈ।
ਅਹੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸੁਖਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਾਦृਗੇਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ॥੮.
ਹਾਏ! ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰਿਆ। ਕੀ ਆਖਰ ਉਹਨੂੰ ਸੁੱਖ ਮਿਲਿਆ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮੋ?
; ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਸ਼ਨੈਃ । ਸ਼ੈਵ੍ਯਯਾਨੁਗਤੋ ਦੁਃ ਖੀ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਬਲਾਪੁਤ੍ਰਯਾ॥੮.
; ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਉਸਦੀ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੈਵਿਆ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਸੁਧਾਪਾਲੋ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਨੈषਾ ਮਨੁष੍ਯਭੋਗ੍ਯੇਤਿ ਸ਼ੂਲਪਾਣੇਃ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ॥੮.
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਜਗਾਮ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਃ ਸਹ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਨੁਕੂਲਯਾ । ਪੁਰੀਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਦਦृਸ਼ੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍॥੮.
ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਭਗਤਵਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਚਲਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਨਯਾਵਨਤੋऽਭਵਤ੍ । ਪ੍ਰਾਹ ਚੈਵਾਞ੍ਜਲਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍॥੮.
ਉਹਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਿਆ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਇਮੇ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਯਮਿਯਂ ਪਤ੍ਨੀ ਮੁਨੇ ! ਮਮ । ਯੇਨ ਤੇ ਕृਤ੍ਯਮਸ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਦ੍ਗृਹਾਣਾਰ੍ਘ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍॥੮.
ਮੁਨੇ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹਨ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਲੋ।