ਕਲਸ਼ਬ੍ਦਮਹਾਹਂਸਂ ਮਾਖ੍ਯਾਨਪਰਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਕਥਾਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਸਲਿਲਂ ਕਾਰ੍ष੍ਣ ਵੇਦਮਹਾਹ੍ਰਦਮ੍॥੧.
ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੱਡੇ ਹੰਸ ਹਨ, ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੰਵਲ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਤਦਿਦਂ ਭਾਰਤਾਖ੍ਯਾਨਂ ਬਹ੍ਵਿਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਜ੍ਞਾਤੁਕਾਮੋऽਹਂ ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਾਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ॥੧.
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਰਥ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸੁਣਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਨੁषਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਪਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਜਗਤ੍ਸੂਤਿ-ਸ੍ਥਿਤਿ-ਸਂਯਮਕਾਰਣਮ੍॥੧.
ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਕਿਉਂ ਲਿਆ? ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ, ਟਿਕਣ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ?
ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮੇਕਾ ਸਾ ਦ੍ਰੁਪਦਾਤ੍ਮਜਾ । ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਮਹੀषੀ ਕृष੍ਣਾ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਨਃ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮਹਾਨ੍॥੧.
ਤੇ ਡਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਰਾਣੀ ਕਿਉਂ ਬਣੀ, ਜਦ ਉਹ ਪੰਜ ਹਨ? ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਭੇषਜਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾ ਬਲਦੇਵੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚਕ੍ਰੇ ਹਲਾਯੁਧਃ॥੧.
ਮਹਾਬਲੀ ਬਲਦੇਵ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਹਲ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ?
ਕਥਞ੍ਚ ਦ੍ਰੌਪਦੇਯਾਸ੍ਤੇऽਕृਤਦਾਰਾ ਮਹਾਰਥਾਃ । ਪਾਣ੍ਡੁਨਾਥਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵਧਮਾਪੁਰਨਾਥਵਤ੍॥੧.
ਡਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਤੇ ਵਿਆਹ ਰਹਿਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਰੱਖਵਾਲੇ ਬਿਨਾਂ ਮਰ ਗਏ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼ੋ ਮਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ । ਭਵਨ੍ਤੋ ਮੂਢਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮਵਬੋਧਕਰਾਃ ਸਦਾ॥੧.
ਇਹ ਸਾਰਾ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੂੜ੍ਹ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮਾਹਮੁਨਿਃ । ਦਸ਼ਾष੍ਟਦੋषਰਹਿਤੋ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ॥੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਜੋ ਦਸ ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲੋऽਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਸਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਵਿਸ੍ਤਰੇ ਚਾਪਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੇ ਨੈष ਕਾਲਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ॥੧.
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੁਨੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਵੇ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਉਸ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਯੇ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਦ੍ਯ ਤਾਨਹਂ ਜੈਮਿਨੇ ਤਵ । ਤਥਾ ਚ ਨष੍ਟਸਨ੍ਦੇਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ॥੧.
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਬੋਲਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਜੈਮਿਨੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਛੀ ਤੇਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।
ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਬੋਧਸ਼੍ਚ ਸੁਪੁਤ੍ਤ੍ਰਃ ਸੁਮੁਖਸ੍ਤਥਾ । ਦ੍ਰੋਣਪੁਤ੍ਰਾਃ ਖਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਿਨ੍ਤਕਾਃ॥੧.
ਪਿੰਗਾਕਸ਼, ਵਿਬੋਧ, ਸੁਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਮੁਖਾ, ਇਹ ਡ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਯੇषਾਮਵ੍ਯਾਹਤਾ ਮਤਿਃ । ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਸ੍ਤਾਨੁਪਾਸ੍ਯ ਚ ਪृਚ੍ਛ ਚ॥੧.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਰ੍षਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ॥੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਸਮਝਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਜੈਮਿਨਿਰੁਵਾਚ ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਮਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਖਗਵਾਗਿਵ ਮਾਨੁषੀ । ਯਤ੍ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਪੁਰਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਰ੍ਲਭਮ੍॥੧.
ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨ੍ਯਾਂ ਯਦਿ ਭਵਸ੍ਤੇषਾਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕੁਤੋऽਭਵਤ੍ । ਕਥਞ੍ਚ ਦ੍ਰੋਣਤਨਯਾਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ॥੧.
ਜੇ ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ? ਅਤੇ ਡ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੰਛੀ ਕਿਵੇਂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਕਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੋਣਃ ਪ੍ਰਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਜਾਤਂ ਗੁਣਵਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍॥੧.
ਕੌਣ ਹੈ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡ੍ਰੋਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਗੁਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਨਨ੍ਦਨੇ ਪੁਰਾ । ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯਸਰਸਾਂ ਚੈਵ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ ਸਙ੍ਗਮੇ॥੧.
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਮਿਲੇ।
ਨਾਰਦੋ ਨਨ੍ਦਨੇऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀਗਣਮਧ੍ਯਗਮ੍ । ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਸੁਰਾਧਿਰਾਜਾਨਂ ਤਨ੍ਮੁਖਾਸਕ੍ਤਲੋਚਨਮ੍॥੧.
ਨਾਰਦ ਨੇ ਨੰਦਨ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਕਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਕੁੰਜੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ ਤੇਨਰ੍षਿਵਰਿष੍ਠੇਨ ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰਃ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ । ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸ੍ਵਕਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਦਦਾਵਾਸਨਮਾਦਰਾਤ੍॥੧.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਤੁਰੰਤ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਨ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਲਵृਤ੍ਰਘ੍ਨਮੁਤ੍ਥਿਤਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਙ੍ਗਨਾਃ । ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਰ੍षਿ ਵਿਨਯਾਵਨਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ॥੧.
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਠਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ, ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਤਾਭਿਰਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤਃ ਸੋऽਥ ਉਪਵਿष੍ਟੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੌ । ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਕृਤਸਮ੍ਭਾषਃ ਕਥਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮਨੋਰਮਾਃ॥੧.
ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਯੋਗ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸ਼ਕ੍ਰ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਕਥਾਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਦੇਹ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਨृਤ੍ਯਤਾਮਾਸਾਂ ਤਵ ਯਾਭਿਮਤੇਤਿ ਵੈ॥੧.
ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੱਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—'ਤੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਨਚਣ ਵਾਲੀ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'
ਰਮ੍ਭਾ ਵਾ ਕਰ੍ਕਸ਼ਾ ਵਾਥ ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਥ ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ । ਘृਤਾਚੀ ਮੇਨਕਾ ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਭਵਤੋ ਰੁਚਿਃ॥੧.
ਰੰਭਾ ਹੋਵੇ, ਕਰਕਸ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਜਾਂ ਤਿਲੋਤਮਾ, ਜਾਂ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਮੇਨਕਾ, ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਚੋ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਰਦਃ । ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਪ੍ਸਰਸਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਨਯਾਵਨਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ॥੧.
ਸ਼ਕਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯੁष੍ਮਾਕਮਿਹ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣਾਧਿਕਮ੍ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਯਾ ਤੁ ਸਾ ਨृਤ੍ਯਤੁ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ॥੧.
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵਿਚੋਂ, ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚੇ।
ਗੁਣਰੂਪਵਿਹੀਨਾਯਾਃ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਟ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ । ਚਾਰ੍ਵਧਿष੍ਠਾਨਵਨ੍ਨृਤ੍ਯਂ ਨृਤ੍ਯਮਨ੍ਯਦ੍ਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍॥੧.
ਜਿਹੜੀ ਗੁਣ ਅਤੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਕਦੇ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਨਚਣ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨੱਚਣਾ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸਮਕਾਲਂ ਚ ਏਕੈਕਾਸ੍ਤਾ ਨਤਾਸ੍ਤਤਃ । ਅਹਂ ਗੁਣਾਧਿਕਾ ਨ ਤ੍ਵਂ ਨ ਤ੍ਵਂ ਚਾਨ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍॥੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਤੂੰ,' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਧੀਕਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਤਾਸਾਂ ਸਂਭ੍ਰਮਮਾਲੋਕ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ । ਪृਚ੍ਛ੍ਯਤਾਂ ਮੁਨਿਰਿਤ੍ਯਾਹ ਵਕ੍ਤਾ ਯਾਂ ਵੋ ਗੁਣਾਧਿਕਾਮ੍॥੧.
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਪਾਕਾ-ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ; ਉਹ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਹੈ।'
ਸ਼ਕ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਦਾਨੁਯਾਤਾਭਿਃ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਾਭਿਃ ਸਨਾਰਦਃ । ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਯਤ੍ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜੈਮਿਨੇ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ॥੧.
ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਜੋ ਬੋਲਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੈਮਿਨੀ।
ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਥਂ ਯਾ ਵਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਤੇ ਬਲਾਤ੍ । ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਾਂ ਵੋ ਮਨ੍ਯੇ ਗੁਣਾਧਿਕਾਮ੍॥੧.
ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਮਹਾਨ ਸੰਤ ਦੁर्वਾਸਾ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਿਘਨ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।