ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ—ਕਈ ਝੁਕੀਆਂ, ਕਈ ਉੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਛੱਤਾਂ ਲਈ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਟਾਹਣੀਆਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਫਟਰਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਜਦ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਸੋਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕੰਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਹੋਰ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਫੇਲ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੀਂਹ ਪਈ। ਮੀਂਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਨੀਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਨਦੀਆਂ, ਨਾਲੇ ਅਤੇ ਚੈਨਲ ਬਣ ਗਏ; ਉਹ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਵਧ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ, ਚੌਦਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਜੰਮ ਪਏ—ਕਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ, ਕਈ ਜੰਗਲੀ, ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਹਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂ ਬੀਜ ਪਾਏ ਉਗ ਆਏ। ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੂਟੇ ਜੰਮ ਪਏ, ਪਰ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਪੌਦੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਉਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਲੋਕ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਤੇ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਦੀਆਂ, ਖੇਤ, ਪਹਾੜ, ਰੁੱਖ, ਬੂਟੇ ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੜਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਗਲਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲੁਕ ਗਈਆਂ; ਬਹੁਤੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਲੁਕ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ-ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਫਿਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਫਿਰ, ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੁਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵਿਛੋਲੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਨਿਕਲਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਅਨਾਜ ਜੰਮ ਪਏ; ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਬੀਜ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਸਤਰਾਂ ਸਮੂਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਗਹੂੰ, ਬਾਜਰਾ, ਤਿਲ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਉਦਾਰਾ, ਕੋਰਾਡੁਸ਼ਾ, ਚਿਨਾਕਾ, ਮਸ਼, ਮੁਦਗ, ਮਸੂਰ, ਨਿਸ਼ਪਾਵ, ਕੁਲਥ, ਅਧਕ, ਚਣੇ। ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਹਨ। ਉਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਦਾਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ—ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ—ਇਹ ਹਨ: ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਗਹੂੰ, ਬਾਜਰਾ, ਤਿਲ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਕੁਲਥ, ਸ਼ਯਾਮਕ, ਨਿਵਾਰਾ, ਯੱਤਿਲਾ, ਗਵੇਧੁਕ, ਕੁਰਵਿੰਦ, ਮਰਕਟਕ, ਅਤੇ ਵੇਣੂਯਵ। ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਉਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਇਹ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਮੁੜ ਉਗਣੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਵੈ-ਭੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਬਖ਼ਸ਼ੀ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਜੋ ਬੀਜ ਕੇ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਕੇ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਜਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਬਣੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਣ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਮਰੁਤ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ; ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਗੰਧਰਵ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਨਿਰਮਲ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਅਰਣੀਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਹੈ; ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੰਨਿਆਸੀ ਲਈ, ਅਤੇ ਅਮਰ ਸਥਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਹੈ—ਇਹ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਖੱਟ ਵਜੋਂ ਪਏ ਹੋਏ ਪਲੰਗ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੀਵੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ—ਉਹ ਘਰ ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀ। ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਛਿੜਕ, ਵਾਜਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਆਇਨੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਤੇ ਘੀ, ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਘਰ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਵਾਸ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਕੰਟੇ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਮਸ਼ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ, ਪਤਨੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਚਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਹਨ—ਓ ਯਕਸ਼, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਮਰਦ, ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਗਾਂ, ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਤੇ ਲੱਕੜ ਹੈ—ਉਹ ਘਰ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਕਰੀ, ਦੋ ਭੇਡਾਂ, ਤਿੰਨ ਗਾਂ, ਪੰਜ ਭੈਸਾਂ, ਛੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸੱਤ ਹਾਥੀ ਹਨ—ਯਕਸ਼, ਉਹ ਘਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਕਲ, ਦਰਾਤੀਆਂ, ਟੋਕਰੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਰਤਨ ਇhere-ਉthere ਪਏ ਹਨ—ਉਹ ਥਾਂ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣ। ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਘਰ ਦੀਆਂ ਠੁਕੀਆਂ ਤੇ ਪਿਸਣ ਵਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਦਾ ਢੇਰ, ਅਤੇ ਚੁਗਲਖੋਰੀ—ਯਕਸ਼, ਇਹ ਤੇਰੇ ਹਿਤ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਕਿਆ ਜਾਂ ਕੱਚਾ ਅਨਾਜ ਲੰਘ ਕੇ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ—ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮੋ। ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਜਾਂ ਚਮਚ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਘਰ ਤੇਰਾ ਪੂਰਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣ। ਜਿੱਥੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਥੇ, ਯਕਸ਼, ਤੇਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਵੰਸ਼ਜਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਅਰਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ—ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ। ਜਿੱਥੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਜਾਂ ਕਮਲ-ਡੰਡਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਗਾਂ ਜਾਂ ਘਾਹ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਭੈਰਵ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਬਲਦ ਸਥਾਪਤ ਹਨ—ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਦਲਾਅ, ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਗਾਥਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।