ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਮੁਖ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੀ ਹੋ?" ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।" ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਹੇ ਸਤਚਾਰਿਤ੍ਰਾ! ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਸਦਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਦਾ ਸੱਚ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਤਪ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹੋ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਮ, ਜੋ ਮੋਹ ਤੇ ਦੁਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਤੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਲੋਕ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਪਰਤੂ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਸਭ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੱਧਾ ਫਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਯਜਨਾ, ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ; ਕੇਵਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਪਵਿਤ੍ਰਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਕਸ਼ ਹੈ।" "ਜਿਹੜਾ ਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਪਤੀ ਵਿਚ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਧਾ ਫਲ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਨਸੂਯਾ, ਜੋ ਅਤ੍ਰਿ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੈਂ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ, ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।'" "ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਪਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਪਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਤੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਤਰੀ ਸੁਖ ਪਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਤੀ ਹੀ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਈ ਹੈਂ, ਦੱਸ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?" ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਸੀ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਦਿਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਦਿਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰਕੇ, ਮੀਂਹ ਨਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਿਪਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ—ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੰਡਵਯਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰਾਪ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਦਰੇ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ: ‘ਸੂਰਜ ਨਾ ਚੜ੍ਹੇ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।’" ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਇਹ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਨਵਾ ਪਤੀ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਜਦ ਉਹ ਮੰਨ ਗਈ, ਤਾਂ ਤਪਸਵਿਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਰਘ੍ਯ ਦੇ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਵਸਵਾਨ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਕਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ! ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ—ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਤਪ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ? ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਚਰਿੱਤਰਵਾਨ, ਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਮਨ, ਬਚਨ ਤੇ ਕਰਮ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇ।" ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਠ ਕੇ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘਰ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰ ਬੱਚਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਫਿਰ ਦੇਵ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਦਿਵਿਆ ਸੰਗੀਤ ਵੱਜਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਨਸੂਯਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।" ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ! ਵਰ ਮੰਗ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।" ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਪਰਮਪਿਤਾ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਜੇ ਮੈਂ ਵਰ ਲੈਣ ਯੋਗ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣਣ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ—ਕਿਹਾ, "ਤੈਥੋਂ ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਦਾਲਸਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਾਵਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਤ ਵੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਰ ਫਿਰ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ! ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ!' ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।