ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਓ ਕੌਸ਼ਿਕਾ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗਤੀ ਦਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਗਏ ਹੋ। ਇਸ ਤਿਆਗ ਦਿਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ।" ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖੀ ਗਈ, ਦੋਵੇਂ ਲੱਜਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਕੇ ਗਲੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਲ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਲ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਦਿਬਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਯੁੱਧ ਕਥਾ ਅਤੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਕਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਫਿਰ, ਪੰਦਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜੇ ਕੋਈ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਪਤਿਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਧੇ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਪਤਿਤ ਯਾਜਕ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀੜੇ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮਿਆ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਵਸਤੂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਉਪਹਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਧੇ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨਾ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਉਪਹਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਬੂਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਛੂਏ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਤਾਂ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਮਰ ਕੇ ਬਾਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਈ ਵਸਤੂ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੇ ਉਹ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੁਟ ਕੇ ਦੈਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਫਸਲ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰਜੀਵ ਜੀਵ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਭੂਰਾ ਚੂਹਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਭੇੜੀਆ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਵਿਨਯ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਤਾ, ਫਿਰ ਗਿੱਧ, ਕਾਂ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਬਗੁਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਦੋਸਤ, ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਵਿਨਯ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੂਕਿਲ ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੂਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਮ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਰੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁੜੀ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਪਰਸਾਦ ਬਿਨਾ ਦੇਵ, ਪਿਤਰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਏ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ-ਸਮਾਨ ਭਰਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਰਲੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਤਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਕੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰ, ਕੀੜਾ, ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਚੰਡਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੇ, ਕੀੜਾ, ਕੀੜੀ, ਪਤੰਗਾ ਜਾਂ ਬਿਛੂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮੱਛੀ, ਕਾਂ ਜਾਂ ਕਛੂਆ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਛੂਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਬਿਨਾ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਧਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਔਰਤ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਘਾਤਕ ਹੈ, ਉਹ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੋਜਨ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਖੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਰਕ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਪੱਕਾ ਚਾਵਲ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿੱਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੂਹਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਘੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੇਵਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੰਛੀ ਦਾ ਮਾਸ ਚੋਰੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਹੜਾ ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਮਾਸ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਮਾਸ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਓਸਪਰੇ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਨਮਕ ਜਾਂ ਦਹੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੇਤਲਾ ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਦੁੱਧ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਸ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਮਧੁ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਡੰਕ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਕੌੜੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚਿਊਂਟੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਦਾਲ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਘਰ ਦੀ ਛਪਕਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਮਦਿਰਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਿਤਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਲੋਹਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕਾਂਸੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰਾ ਪੰਛੀ ਬਨਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਥਾਲੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਬੂਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਪੱਤੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੱਕੜ ਚੀਰਨ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਪਸ ਉਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਤ-ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਗੁਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੁਸਲਿਨ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੋਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਬਕਰੀ ਦਾ ਉਨ ਜਾਂ ਲਿਨਨ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਲੱਤ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਕਪਾਹ ਦਾ ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੁਰਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਛਾਲ ਦਾ ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਗੁਲਾ। ਰੰਗਦਾਰ ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੋਰ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ ਪੱਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੀਵਜੀਵਕ ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੇਵਲਾ; ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਫਲ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਪੁੰਸਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਲੱਕੜ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੱਕੜ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ। ਫੁੱਲ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਰੀਬ; ਵਾਹਨ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੰਮਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਸਬਜ਼ੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰਾ ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਜਮੀਨ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕਾਂ 'ਚ ਪੈ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਾਹ, ਬੂਟਾ, ਬੇਲ, ਲੱਤ, ਛਾਲ, ਤੇ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸਦਾ ਪਾਪ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀੜਾ, ਕੀੜੀ, ਪਤੰਗਾ, ਪੰਛੀ, ਜਲਚਰ, ਪਸ਼ੂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਜੰਮ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚੰਡਾਲ ਜਾਂ ਪੁੱਕਸਾ ਵਰਗੇ ਅਛੂਤ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਣ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਿੱਖ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਜਰੂਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।