ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਤਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਪਾਪੀ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੌਆ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਕੂਸ਼ਾ ਵੰਸ਼ੀ, ਨੇ ਵੀ ਵਾਪਸੀ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਵੀ ਬਗਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ—ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ—ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ ਪਸ਼ੂ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੂਜੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਅਸੀਮ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸੀ। ਬਗਲਾ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਕੌਆ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ। ਕੌਆ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਬਗਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ, ਕੌਏ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਗਈ। ਇਸ ਕੰਬਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਇਕ ਪਾਸੇ ਝੁਕ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਜੀਵ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੰਬਣ ਨਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਜੀਵ-ਜਗਤ ਡਰ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਉਲਟ ਗਈ। ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀ: "ਹਾਏ, ਬੱਚਾ! ਹਾਏ, ਪਿਆਰੇ! ਬੱਚੇ, ਭੱਜੋ, ਮੈਂ ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ! ਹਾਏ, ਪਿਆਰੇ! ਪਿਆਰੇ! ਇਹ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਤੁਰਕੇ ਭੱਜੋ!" ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਇੰਨਾ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਤੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਤਬ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰਮਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਲੜਾਈ ਛੱਡੋ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਣ ਦਿਓ।" ਹਾਲਾਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਦੋਵੇਂ—ਅਜਨਮ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੋਇਆ—ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਤਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਰ-ਭਾਵ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਖਿਆ: "ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਤੁਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।" "ਰੁਕ ਜਾਓ, ਪਿਆਰੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਉੱਤਮ ਕੌਸ਼ਿਕ; ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਲੜਾਈ ਚਾਹੀ।" "ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੈ; ਤੁਹਾਡਾ ਝਗੜਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਤੇ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਮ, ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼, ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਰੋਕ ਬਣ ਗਏ ਹੋ; ਇਹ ਛੱਡੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹਾਨ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਾਜ ਆਈ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਕੇ, ਗਲੇ ਲੱਗ ਗਏ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਆਡਿਬਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇ— ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਯਮਕਿੰਕਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਕੋਈ ਦੋਵਾਰਾ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਤਿਤ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਧਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਤਿਤ ਯਜਨ ਕਰਤਾ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਦੋਵਾਰਾ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਧਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨਾ ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਬੂਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਛੂਆ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਭੋਗ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ, ਮਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੰਗੂਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜਮਾਪਤ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ, ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੈਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੱਛੀ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਨਾਜ—ਗੇਹੂੰ, ਤਿਲ, ਮਾਸ, ਮਸੂਰ, ਘੋੜ-ਚਣ, ਰਾਈ ਜਾਂ ਚਣ—ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਜਾਂ ਮਟਰ, ਚਾਵਲ, ਮੂੰਗ, ਗੇਹੂੰ, ਦਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਜਾਨ ਜੀਵ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਚੂਹਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਭੇੜੀਆ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ: ਕੁੱਤਾ, ਗਿੱਧ, ਬਗਲਾ, ਗ੍ਰਿਫ਼, ਸੱਪ ਜਾਂ ਕੌਆ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਨਰਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਜੇ ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਰ-ਕੋਇਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਸੂਰ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਯਜਨ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁੜੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਭੋਜਨ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਏ ਬਿਨਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ— ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਵੀ, ਕੌਆ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਸਮਾਨ ਭਰਾ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।