ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ: ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ, "ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।" ਉਥੇ, 'ਵਪੂ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਅਪਸਰਾ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਬੋਲ ਪਈ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਸਾਧੂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।" "ਅੱਜ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦੇ ਤੀਰ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਸ ਸਾਧੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਝੁਕਾ ਲਵਾਂਗੀ।" "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਵੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੀਲਾ-ਗਲ ਵਾਲਾ ਮਹਾਦੇਵ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਪੂ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਸਾਧੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ, ਮੁਰਗੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਾਂਗ, ਵਪੂ ਨੇ, ਕੁਝ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਗੀਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਧੂ, ਹੈਰਾਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਸਾਧੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵਿਖੇਰਣ ਆਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਭਰ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਤਪ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, "ਤੂੰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ, ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੀ ਕਠਿਨ ਤਪਸਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਆਈ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗੀ, ਮੂਰਖਾ, ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ।" "ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਲ ਛੱਡਕੇ, ਪੰਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵੇਂਗੀ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਥੱਲੀ ਅਪਸਰਾ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਪਰ ਇਸ ਕਠਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਤੇ ਮੁੜ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਂਗੀ; ਪਰ ਤੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਵੀਂ।" ਇਹ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਧੂ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਪੂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਚੰਨ-ਨਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਠੰਢਾ-ਗਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਉੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਚਮਕਦੀ ਸੀ; ਉਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾ ਅਕਾਲ ਆਈ, ਨਾ ਰੋਗ, ਨਾ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ, ਨਾ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਧਨ, ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਮਾਣ ਨਾ ਸੀ; ਤੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਕੁੜੀ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਮਹਾ-ਬਾਹੂ ਰਾਜਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਨ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਸੁਣਦਾ, "ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!" ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ! ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਐਸਾ ਅਧਰਮ ਤੇ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਉਹ ਚੀਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਿਲਿਆ—ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਵਸਤੂ—ਜੋ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। "ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਪ ਤੇ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।" "ਜਦ ਉਹ ਧੀਰਜ, ਚੁੱਪ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ (ਕੁੜੀਆਂ) ਡਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" "ਤਾਕਤਵਰ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ; ਇਹ ਡਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਜਾਂ ਇਹ ਰਾਜਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਡਰੋ ਨਾ' ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਜੋ ਚਾਹਾਂਗਾ, ਉਹ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਵਸਤੂ ਰਾਜਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। "ਇਹ ਕੌਣ ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕਪੜੇ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਮੈਂ, ਮਾਲਕ, ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ?" "ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਧੂ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ, ਗਿਆਨ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਤੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ। ਜਦ ਸਾਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਅਧਰਮੀ ਹੈ," ਤੇ ਉਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬੋਲਿਆ। "ਪੂਜਨਯ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਾਹਰ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਹੋਵੋ।" "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ।" ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਣਾ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਮੈਂ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੋਈ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵੋ।" ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆਈ, ਜਿਵੇਂ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।" "ਕਹੋ, ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ। ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ।" "ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੋਨਾ ਹੋਵੇ, ਰਤਨ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਸਰੀਰ, ਜਿੰਦ, ਰਾਜ, ਸ਼ਹਿਰ, ਧਨ—ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨ ਲਈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ-ਯਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿਓ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਉਹ ਯਜਨ-ਭੇਟ ਜਰੂਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਚੁਣੋ, ਹੇ ਦੁਜ-ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਭੇਟ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤਪ, ਅਪਸਰਾ ਦੀ ਖੇਡ, ਸਾਧੂ ਦੀ ਸ਼ਾਪ, ਤੇ ਰਾਜਾ-ਸਾਧੂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਧਰਮ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ, ਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।