ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਯਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਉਹ ਵੀਂਨਾ, ਬਾਂਸਰੀ, ਅਤੇ ਡੰਗਰ ਵਰਗੇ ਵਾਦਯਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਾਇਕ, ਰਥਵਾਹ, ਮਸਖਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਨ੍ਰਿਤਕਾਰੀ ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਦ ਵੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਸਿਤਾ ਅਤੇ ਨਚਣ-ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਗਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜਕ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨੰਦਾ ਨਾਮਕ ਦੂਜਾ ਮਹਾਨ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਜੋ ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧਾਤੂ, ਰਤਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਧਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਪਮਾਨ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਦੂਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੰਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸੱਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਲਾਸ ਲਈ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨੰਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਇਸ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਜੋ ਸਤਵ ਅਤੇ ਰਜਸ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨੀਲਾ ਨਾਮਕ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਪੜੇ, ਰੂਈ, ਅਨਾਜ, ਫਲ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਤੀ, ਮੂੰਗਾ, ਸ਼ੰਖ, ਮੋਤੀ-ਪਟ, ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਉਹ ਤਾਲਾਬ, ਜਲਾਸ਼ਯ ਅਤੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ ਲਈ ਬਾਂਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉੰਗੁਨ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨੋਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਤਕ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ, ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਸ਼ੰਖ ਨਾਮਕ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸ਼ੰਖ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਘੱਟ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਦੇ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ, ਪੂਤਣੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਵਸਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਉਹ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਧਨ-ਦਾਤਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਫਲ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੇਖਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਧਰਮ-ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਮੁੜ ਆ ਗਈ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਪਾਲਨ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲਈ? ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਖਾਈ ਗਈ; ਉਹ ਜੀਵਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਚਰਨ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ—ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਜੀਵਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਿਭਚਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾ ਬਣਾਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੁਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਿ-ਪੂਰਕ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਾਂਤਵੇਸ਼ਟੀ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਉਹ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਲਈ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਜਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਓ; ਉਸ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਲਓ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰੋ।" ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਸੱਚੇ ਰਾਤ-ਚਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਰਾਣੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਪਿਆਰੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਇਹ ਕਿਉਂ ਆਖਦੀ ਹੈ?