ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਦੇ ਜੋੜੇ ਪੈਰ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੈਰ, ਜੋ ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਪਾਰ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਥਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੱਚਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮਾਨਵ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਵਿਯਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ‘ਜੈ’ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰੇਸਟ-ਜੂਐਲ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਵੇਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ: ਧਨ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਧਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਵਿਯਾਸ ਜੀ ਨੇ ਚਾਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਲਈ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਸਿਖਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਿਆ ਜੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਯਾਸ ਜੀ ਦੇ ਉੱਚੇ ਕੰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ, ਜੋ ਸਾਰਥਕ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਵਿਯਾਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਬਹਿਬੂਦ ਨਾਲ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਸੋਚ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਮੈਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜਲਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਯਾਸ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੁਰ ਸਿੰਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕਮਲ ਇਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੱਚੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੀਤਮ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਕਿਉਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਿਰਜਣ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਅਤੇ ਡਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਉਂ? ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਬਾਲਦੇਵ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੋਂ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ? ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਸਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਿਨਾਂ ਮਰਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਉਹ ਹੋ, ਜੋ ਭ੍ਰਮਿਤ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ, ਜੋ ਦੱਸ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ। ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਾਜ਼ਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਓ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧੂ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਲੰਬੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਜੋ ਬੋਲਣਗੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਓ ਜੈਮਿਨੀ; ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਛੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਪਿੰਗਕਸ਼, ਵਿਬੋਧ, ਸੁਪੁਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸੁਮੁਖ, ਜੋ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ — ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਸੱਚ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ 'ਤੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਉਸਨੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਓ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦ੍ਰੋਣ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਗੋਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨੰਦਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਨੰਦਨਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਿਰਥਰਾ ਦੇ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਠਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਠੀਕ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਓ।' ਚਾਹੇ ਰੰਭਾ, ਕਾਰਕਸ਼ਾ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਜਾਂ ਤਿਲੋਟਮਾ, ਜਾਂ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਮੇਨਕਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ। ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਦੋਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ, ਨਾਰਦ ਨੇ, ਸੋਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਸਨ, ਬੋਲਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਹੋ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚਣ ਦੇ ਲਈ ਆਉਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਗੁਣ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਨੱਚਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਠੀਕ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨੱਚਣਾ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਤੁਸੀਂ,' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਾਵਲਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਬਰਕਤ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੈ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਧੂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਬੋਲਿਆ; ਸੁਣੋ, ਓ ਜੈਮਿਨੀ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪਸਯਾ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਬਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।