ମାର୍କଣ୍ଡେଯପୁରାଣମ୍

ଅଷ୍ଟମୀ ଦ୍ଵେଷଣୀ ନାମ କନ୍ଯା ଲୋକଭଯାଵହା । ଯା କରୋତି ଜନଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ନରଂ ନାରୀମଥାପି ଵା॥୫୧.

ଅଷ୍ଟମୀ ହେଉଛି 'ଦ୍ୱେଷ ଆଣୁଥିବା' କୁଁଆରି, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀକୁ ଲୋକମାନେ ଘୃଣା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ।

ମଧୁକ୍ଷୀରଘୃତାକ୍ତାଂସ୍ତୁ ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ହୋମଯେତ୍ତିଲାନ୍ । କୁର୍ଵୋତ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦାଞ୍ଚ ତଥେଷ୍ଟିନ୍ତତ୍ ପ୍ରଶାନ୍ଯତେ॥୫୧.

ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମଧୁ, ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ଲଗାଇଥିବା ତିଳ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ସହିତ ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ଏତେଷାନ୍ତୁ କୁମାରାଣାଂ କନ୍ଯାନାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଅଷ୍ଟତ୍ରିଂଶଦପତ୍ଯାନି ତେଷାଂ ନାମାନି ମେ ଶୃଣୁ॥୫୧.

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି କୁଁଆରି ଓ କୁମାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଠତିନିଅଟି ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

ଦନ୍ତାକୃଷ୍ଟେରଭୂତ୍ କନ୍ଯା ଵିଜଲ୍ପା କଲହା ତଥା । ଅଵଜ୍ଞାନୃତଦୁଷ୍ଟୋକ୍ତିର୍ଵିଜଲ୍ପା ତତ୍ପ୍ରଶାନ୍ତଯେ॥୫୧.

ଦନ୍ତାକୃଷ୍ଟିଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ କୁଁଆରି ବିଜଲ୍ପା, ଏବଂ କଳହା; ଅବମାନ, ମିଥ୍ୟା କଥା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ବାଣୀ—ଏହାର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବିଜଲ୍ପାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧିଷ୍ଟ କରାଯାଏ।

ତାମେଵ ଚିନ୍ତଯେତ୍ ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରଯତଶ୍ଚ ଗୃହୀ ଭଵେତ୍ । କଲହା କଲହଂ ଗେହେ କରୋତ୍ଯଵିରତଂ ନୃଣାମ୍॥୫୧.

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବେ ଏବଂ ଘରେ ସଚେତନ ରହିବେ; କଳହା ଲୋକମାନଙ୍କ ଘରେ ଅବିରତ କଳହ ଆଣିଥାଏ।

କୁଟୁମ୍ବନାଶହେତୁଃ ସା ତତ୍ପ୍ରଶାନ୍ତିଂ ନିଶାମଯ । ଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରାନ୍ମଧୁଘୃତକ୍ଷୀରାକ୍ତାନ୍ ବଲିକର୍ମଣି॥୫୧.

ସେ କୁଟୁମ୍ବ ନାଶର କାରଣ; ଏହାର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏବେ ଶୁଣ: ଦୂର୍ବା ତରକା, ମଧୁ, ଘିଅ ଓ ଦୁଧ ଲଗାଇ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ଵିକ୍ଷିପେଜ୍ଜୁହୁଯାଚ୍ଚୈଵାନଲଂ ମିତ୍ରଞ୍ଚ କୀର୍ତଯେତ୍ । ଭୂତାନାଂ ମାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ବାଲକାନାନ୍ତୁ ଶାନ୍ତଯେ॥୫୧.

ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛିଟି ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, ମିତ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ; ଭୂତମାତାମାନେ ସହିତ, ଏହା ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଆଣେ।

ଵିଦ୍ଯାନାଂ ତପସାଞ୍ଚୈଵ ସଂଯମସ୍ଯ ଯମସ୍ଯ ଚ । କୃଷ୍ଯାଂ ଵାଣିଜ୍ଯଲାଭେ ଚ ଶାନ୍ତିଂ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ମେ ସଦା॥୫୧.

ବିଦ୍ୟା, ତପସ୍ୟା, ସଂଯମ, ନିୟମ ଏବଂ କୃଷି ଓ ବ୍ୟବସାୟରେ ସଫଳତା ପାଇଁ ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।

ପୂଜିତାଶ୍ଚ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ସର୍ଵଶଃ । କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ଯାତୁଧାନାଶ୍ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଗଣସଂଜ୍ଞିତାଃ॥୫୧.

ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ପୂଜିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ଯାତୁଧାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଗଣ ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ।

ମହାଦେଵପ୍ରସାଦେନ ମହେଶ୍ଵରମତେନ ଚ । ସର୍ଵ ଏତେ ନୃଣାଂ ନିତ୍ଯଂ ତୁଷ୍ଟିମାଶୁ ଵ୍ରଜନ୍ତୁ ତେ॥୫୧.

ମହାଦେବଙ୍କର କୃପା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୋଷ ଦେଉ।

ତୁଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵଂ ନିରସ୍ଯନ୍ତୁ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଦୁରନୁଷ୍ଠିତମ୍ । ମହାପତାକଜଂ ସର୍ଵଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଵିଘ୍ନକାରଣମ୍॥୫୧.

ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ, ଭୁଲ କାର୍ଯ୍ୟ, ମହାପାପ ଓ ଯେଉଁଠି ବାଧା ହୁଏ, ସେସବୁକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।

ତେଷାମେଵ ପ୍ରସାଦେନ ଵିଘ୍ନା ନଶ୍ଯନ୍ତୁ ସର୍ଵଶଃ । ଉଦ୍ଵାହେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଵୃଦ୍ଧିକର୍ମଂସୁ ଚୈଵ ହି॥୫୧.

ସେମାନଙ୍କର କୃପାରେ, ବିବାହ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଉନ୍ନତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବାଧା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେଉ।

ପୁଣ୍ଯାନୁଷ୍ଠାନଯୋଗେଷୁ ଗୁରୁଦେଵାର୍ଚନେଷୁ ଚ । ଜପଯଜ୍ଞଵିଧାନେଷୁ ଯାତ୍ରାସୁ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ॥୫୧.

ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ଜପ ଓ ଯଜ୍ଞ କ୍ରମ, ଏବଂ ଚଉଦ ଧରଣର ଯାତ୍ରାରେ—

ଶରୀରାରୋଗ୍ଯଭୋଗ୍ଯେଷୁ ସୁଖଦାନଧନେଷୁ ଚ । ଵୃଦ୍ଧବାଲାତୁରେଷ୍ଵେଵ ଶାନ୍ତିଂ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ମେ ସଦା॥୫୧.

ଶରୀରର ସୁସ୍ଥତା ଓ ଭୋଗ, ସୁଖ ଓ ଧନ ଦେବାରେ, ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଓ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।

ସୋମାମ୍ବୁପୌ ତଥାମ୍ଭୋଧିଃ ସଵିତା ଚାନିଲାନଲୌ । ତଥୋକ୍ତେଃ କାଲଜିହ୍ଵୋଽଭୂତ୍ ପୁତ୍ରସ୍ତାଲନିକେତନଃ॥୫୧.

ସୋମ, ଜଳ, ସମୁଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ ଓ ଅଗ୍ନି—ଏଭଳି କୁହାଯାଏ—କାଳଜିହ୍ୱା ତାଳ ଗ୍ରାମରେ ବସୁଥିବା ପୁଅ ହେଲେ।

ସ ଯେଷାଂ ରସନାସଂସ୍ଥାସ୍ତାନସାଧୂନ୍ ଵିବାଧତେ । ପରିଵର୍ତସୁତୌ ଦ୍ଵୌ ତୁ ଵିରୂପଵିକୃତୌ ଦ୍ଵିଜ॥୫୧.

ସେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଶୁଦ୍ଧ, ସେମାନଙ୍କ ଜିଭରେ ବସି, ସେମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ; ଏବଂ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତ, ଦୁହେଁ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ବିକୃତ।

ତୌ ତୁ ଵୃକ୍ଷାଗ୍ରପରିଖାପ୍ରାକାରାମ୍ଭୋଧିସଂଶ୍ରଯୌ । ଗୁର୍ଵିଣ୍ଯାଃ ପରିଵର୍ତନ୍ତୌ କୁରୁତଃ ପାଦପାଣିଷୁ॥୫୧.

ସେମାନେ ଗଛର ଶିଖର, ଖାଲି, ପ୍ରାଚୀର ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ବସନ୍ତି; ଗୁର୍ବିଣୀଙ୍କ ଗଛର ଡାଳିରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲନ୍ତି।

କ୍ରୌଷ୍ଟୁକେ ପରିଵର୍ତଃସ୍ଯାତ୍ ଗର୍ଭସ୍ଯାନ୍ଯୋଦରାତ୍ତତଃ । ନ ଵୃକ୍ଷଂ ଚୈଵ ନୈଵାଦ୍ରିଂ ନ ପ୍ରାକାରଂ ମହୋଦଧିମ୍॥୫୧.

ପରିବର୍ତ୍ତ କ୍ରୌଷ୍ଟୁକ ପକ୍ଷୀରେ ମିଳେ, ଆଉ ଗର୍ଭ ଅନ୍ୟ ଗର୍ଭରୁ ଆସେ; କୌଣସି ଗଛ, ପାହାଡ଼, ପ୍ରାଚୀର କିମ୍ବା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର—

ପରିଖାଂ ଵା ସମାକ୍ରାମେଦବଲା ଗର୍ଭଧାରିଣୀ । ଅଙ୍ଗଧ୍ରୁକ୍ ତନଯଂ ଲେଭେ ପିଶୁନଂ ନାମ ନାମତଃ॥୫୧.

କିମ୍ବା ଖାଲି ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦୁର୍ବଳ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯିଏ ଅଙ୍ଗକୁ ଧରିଥିବା ପିଶୁନ ନାମର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ।

ସୋଽସ୍ଥିମଜ୍ଜାଗତଃ ପୁଂସାଂ ବଲମତ୍ତ୍ଯଜିତାତ୍ମନାମ୍ । ଶ୍ଯେନ-କାକ-କପୋତାଂଶ୍ଚ ଗୃଧ୍ରୋଲୂକୈଶ୍ଚ ଵୈ ସୁତାନ୍॥୫୧.

ସେ, ହାଡ଼ ଓ ମଜ୍ଜାରେ ଘୁସି, ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିନଥିବା ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଖାଇଯାଏ, ଏବଂ ଶ୍ୟେନ, କାଉ, ପରା, ଗୃଧ୍ର ଓ ଉଲୁକ ପକ୍ଷୀର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

ଅଵାପ ଶକୁନିଃ ପଞ୍ଚ ଜଗୃହୁସ୍ତାନ୍ ସୁରାସୁରାଃ । ଶ୍ଯେନଂ ଜଗ୍ରାହ ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ କାକଂ କାଲୋ ଗୃହୀତଵାନ୍॥୫୧.

ପଞ୍ଚଟିକୁ ଏକ ପକ୍ଷୀ ଧରିଲା; ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସେମାନେକୁ ନେଲେ: ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ୟେନକୁ ନେଲେ, କାଳ କାଉକୁ ଧରିଲେ,

ଉଲୂକଂ ନିରୃତିଶ୍ଚୈଵ ଜଗ୍ରାହାତିଭଯାଵହମ୍ । ଗୃଧ୍ରଂ ଵ୍ଯାଧିସ୍ତଦୀଶୋଽଥ କପୋତଂ ଚ ସ୍ଵଯଂ ଯମଃ॥୫୧.

ଉଲୁକୁ ନିରୃତି ଧରିଲେ, ଯିଏ ଭୟ ଆଣେ; ରୋଗ, ଯିଏ ଦୁଃଖର ମାଲିକ, ସେ ଗୃଧ୍ରକୁ ନେଲେ, ଏବଂ ଯମ ନିଜେ ପରାକୁ ନେଲେ।

ଏତେଷାମେଵ ଚୈଵୋକ୍ତା ଭୂତାଃ ପାପୋପପାଦନେ । ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ଯେନାଦଯୋ ଯସ୍ଯ ନିଲୀଯେଯୁଃ ଶିରସ୍ଯଥ॥୫୧.

ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବ ଅପରାଧର କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ଯଦି ଶ୍ୟେନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କାହାର ମୁଣ୍ଡରେ ବସନ୍ତି—

ତେନାତ୍ମରକ୍ଷଣାଯାଲଂ ଶାନ୍ତିଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଗେହେ ପ୍ରସୂତିରେତେଷାଂ ତଦ୍ଵନ୍ନୀଡନିଵେଶନମ୍॥୫୧.

ସେଥିପାଇଁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶାନ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଘରେ ନିଡ଼ କରିଲେ କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।

ନରସ୍ତଂ ଵର୍ଜଯେଦ୍ ଗେହଂ କପୋତାକ୍ରାନ୍ତମସ୍ତକମ୍ । ଶ୍ଯେନଃ କପୋତୋ ଗୃଧ୍ରଶ୍ଚ କାକୋଲୂକୌ ଗୃହେ ଦ୍ଵିଜ॥୫୧.

ଯେଉଁ ଘରର ଉପରେ ପରା ବସିଯାଏ, ସେଉଁଠି ଲୋକେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଶ୍ୟେନ, ପରା, ଗୃଧ୍ର, କାଉ କିମ୍ବା ଉଲୁକ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ—

ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ କଥଯେଦନ୍ତଂ ଵସତାଂ ତତ୍ର ଵେଶ୍ମନି । ଈଦୃକ୍ ପରିତ୍ଯଜେଦ୍ ଗେହଂ ଶାନ୍ତିଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ପଣ୍ଡିତଃ॥୫୧.

ଘରରେ ଯେଉଁମାନେ ବସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ଘଟଣା କହିଦେବା ଉଚିତ୍; ଏପରି ଘରକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଶାନ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ଵପ୍ନେଽପି ହି କପୋତସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ନ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ । ଷଡପତ୍ଯାନି କଥ୍ଯନ୍ତେ ଗଣ୍ଡପ୍ରାନ୍ତରତେସ୍ତଥା॥୫୧.

ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ପରାକୁ ଦେଖିବା ଶୁଭ ନୁହେଁ; ଛଅଟି ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଗାଳର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ମାନେ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ରଜସ୍ଯଵସ୍ଥାନଂ ତେଷାଂ କାଲାଂଶ୍ଚ ମେ ଶୃଣୁ । ଚତ୍ଵାର୍ଯହାନି ପୂର୍ଵାଣି ତଥୈଵାନ୍ଯତ୍ ତ୍ରଯୋଦଶ॥୫୧.

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ରଜସ୍ୱଳା ହୁଅନ୍ତି, ସେଥିର ଅବଧି ବିଷୟରେ ମୋ ଦେଖ, ପ୍ରଥମ ଚାରି ଦିନ ଏବଂ ପରେ ତେର ଦିନ ଅଛି ।

ଏକାଦଶ ତଥୈଵାନ୍ଯଦପତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଵୈ ଦିନେ । ଅନ୍ଯଦ୍ଦିନାଭିଗମନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାନେ ତଥାପରେ॥୫୧.

ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ଆଉ ଏଗାର ଦିନ ଗଣାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ସମ୍ମିଳନ ପାଇଁ, ଆଉ ଏକ ଦିନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ପାଇଁ ହୁଏ ।