ମାର୍କଣ୍ଡେଯପୁରାଣମ୍

ଶୁଭାଶୁଭଞ୍ଚ ଶକୁନିଃ କୁମାରୋଽନ୍ଯୋ ବ୍ରଵୀତି ଵୈ । ତତ୍ରାପି ଦୁଷ୍ଟେ ଵ୍ଯାକ୍ଷେପଃ ପ୍ରାରମ୍ଭତ୍ଯାଗ ଏଵ ଚ॥୫୧.

ଶକୁନି ନାମକ ଅନ୍ୟ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ କହିଥାଏ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ଅଶୁଭ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ କାମ ଆରମ୍ଭରେ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ।

ଶୁଭେ ଦ୍ରୁତତରଂ କାର୍ଯମିତି ପ୍ରାହ ପ୍ରଜାପତିଃ । ଗଣ୍ଡାନ୍ତେଷୁ ସ୍ଥିତଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ମୁହୂର୍ତାର୍ଧଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ॥୫୧.

ଯଦି ଶୁଭ ହୁଏ, ପ୍ରଜାପତି କହନ୍ତି—କାମ ଶୀଘ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ପୁଅ ଗଣ୍ଡର ସୀମାରେ ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଥାଏ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ସର୍ଵାରମ୍ଭାନ୍ କୁମାରୋଽତ୍ତି ଶସ୍ତାତାଞ୍ଚାନସୂଯତାମ୍ । ଵିପ୍ରୋକ୍ତ୍ଯା ଦେଵତାସ୍ତୁତ୍ଯା ମୂଲୋତ୍ଖାତେନ ଚ ଦ୍ଵିଜ॥୫୧.

ଏହି ପୁଅ ସମସ୍ତ କାମକୁ ଭକ୍ଷଣ କରେ ଏବଂ ତାହାର ନାଶ ଆଣେ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଠ, ଦେବତାଙ୍କ ନିର୍ମାଳ୍ୟ ଗାନ କିମ୍ବା ମୂଳରୁ ଉପଡ଼ିଦେବା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଏ।

ଗୋମୂତ୍ରସର୍ଷପସ୍ତ୍ରାନୈସ୍ତଦୃକ୍ଷଗ୍ରହପୂଜନୈଃ । ପୁନଶ୍ଚ ଧର୍ମୋପନିଷତ୍କରଣୈଃ ଶାସ୍ତ୍ରଦର୍ଶନୈଃ॥୫୧.

ଗାଈର ମୁତ୍ର, ସରଷପ ଓ ଦୁର୍ବା ଘାସ ଦ୍ୱାରା, ସେହିପରି ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପୂଜା କରି, ପୁନି ଧର୍ମ ଉପନିଷଦ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରି—

ଅନଜ୍ଞଯା ଜନ୍ମନଶ୍ଚ ପ୍ରଶମଂ ଯାତି ଗଣ୍ଡଵାନ୍ । ଗର୍ଭେ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ତଥାନ୍ଯସ୍ତୁ ଫଲନାଶୀ ସୁଦାରୁଣଃ॥୫୧.

ଯେଉଁମାନେ ଗଣ୍ଡ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ସେମାନେ ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଅଜ୍ଞାନରେ ରହିଲେ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏହିପରି, ଜନନୀର ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୋଗ ଫଳକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

ତସ୍ଯ ରକ୍ଷା ସଦା କାର୍ଯା ନିତ୍ଯଂ ଶୌଚନିଷେଵଣାତ୍ । ପ୍ରସିଦ୍ଧମନ୍ତ୍ରଲିଖନାଚ୍ଛସ୍ତମାଲ୍ଯାଦିଧାରଣାତ୍॥୫୧.

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ସୁରକ୍ଷା ଦରକାର, ନିତ୍ୟ ଶୌଚ ପାଳନ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା ଓ ଶୁଭ ମାଳା ଓ ଏହାଦିକ ଧାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା।

ଵିଶୁଦ୍ଧଗେହାଵସଥାଦନାଯାସାଚ୍ଚ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ । ତଥୈଵ ସସ୍ଯହା ଚାନ୍ଯଃ ସସ୍ଯର୍ଧିମୁପହନ୍ତି ଯଃ॥୫୧.

ଶୁଦ୍ଧ ଘରରେ ରହିବା, କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଏଡ଼ାଇବା, ଓ ଦ୍ୱିଜ, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଅଛି, ଯାହା ଫସଲକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଓ ଉତ୍ପାଦନ କମାଇ ଦିଏ।

ତସ୍ଯାପି ରକ୍ଷାଂ କୁର୍ଵୋତ ଜୀର୍ଣୋପାନଦ୍ଵିଧାରଣାତ୍ । ତଥାପସଵ୍ଯଗମନାଚ୍ଛାଣ୍ଡାଲସ୍ଯ ପ୍ରଵେଶନାତ୍॥୫୧.

ସେଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍—ପୁରୁଣା ଚପ୍ପଲ ପିନ୍ଧିବା, ବାମଦିଗରେ ଚଲିବା, ଓ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରା।

ବହିର୍ବଲିପ୍ରଦାନାଚ୍ଚ ସୋମାମ୍ବୁପରିକୀର୍ତନାତ୍ । ପରଦାରପହଦ୍ରଵ୍ଯହରଣାଦିଷୁ ମାନଵାନ୍॥୫୧.

ଘର ବାହାରେ ବଳି ଦେବା, ସୋମ ଓ ପାଣିର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା, ଓ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ବା ସମ୍ପତ୍ତି ହରଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ—

ନିଯୋଜଯତି ଚୈଵାନ୍ଯାନ୍ କନ୍ଯା ସା ଚ ନିଯୋଜିକା । ତସ୍ଯାଃ ପଵିତ୍ରପଠନାତ୍ କ୍ରୋଧଲୋଭାଦିଵର୍ଜନାତ୍॥୫୧.

ସେ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରେ, ଏବଂ ସେ ଝିଅଟି ହେଉଛି ନିଯୁକ୍ତିକାରୀ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରିବା ଓ କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ଏହାଦିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଦ୍ୱାରା—

ନିଯୋଜଯତି ମାମିଷ୍ଟଵିରୋଧାଚ୍ଚ ଵିଵର୍ଜନମ୍ । ଆକ୍ରୁଷ୍ଟୋଽନ୍ଯେନ ମନ୍ଯେତ ତାଡିତୋ ଵା ନିଯୋଜିକା॥୫୧.

ସେ ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରେ, ଚାହିଦା ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଦ୍ୱାରା; ଯଦି ଅନ୍ୟେ କୌଣସି ଅପମାନ କିମ୍ବା ଆଘାତ କରନ୍ତି, ତେବେ ନିଯୁକ୍ତିକାରୀ—

ନିଯୋଜଯତ୍ଯେନମିତି ନ ଗଚ୍ଛେତ୍ତଦ୍ଵଶଂ ବୁଧଃ । ପରଦାରାଦିସଂସର୍ଗେ ଚିତ୍ତମାତ୍ମାନମେଵ ଚ॥୫୧.

ସେ ତାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରେ—ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ତାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେ ନ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ୍; ପରସ୍ତ୍ରୀ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ, ମନ ଓ ଆତ୍ମା—

ନିଯୋଜଯତ୍ଯତ୍ର ସା ମାମିତି ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍ । ଵିରୋଧଂ କୁରୁତେ ଚାନ୍ଯା ଦମ୍ପତ୍ଯୋଃ ପ୍ରୀଯମାଣଯୋଃ॥୫୧.

ଏଠି ସେ ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛି—ଏହିପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମହିଳା ଦମ୍ପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରେ—

ବନ୍ଧୂନାଂ ସୁହୃଦାଂ ପିତ୍ରୋଃ ପୁତ୍ରୈଃ ସାଵର୍ଣିକୈଶ୍ଚ ଯା । ଵିରୋଧିନୀ ସା ତଦ୍ରକ୍ଷାଂ କୁର୍ଵୋତ ବଲିକର୍ମଣା॥୫୧.

ଯିଏ ବନ୍ଧୁ, ସହଯୋଗୀ, ପିତାମାତା, ପୁଅ ଓ ସମାନ ଜାତିରେ ବିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରେ—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଳି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍।

ତଥାତିଵାଦସହନାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରାଚାରନିଷେଵଣାତ୍ । ଧାନ୍ଯଂ ଖଲାଦ୍ ଗୃହାଦ୍ ଗୋଭ୍ଯଃ ପଯଃ ସର୍ପିସ୍ତଥାପରା॥୫୧.

ଏହିପରି, କଠିନ କଥା ସହିବା, ଶାସ୍ତ୍ର ଆଚାର ଅନୁସରଣ କରିବା, ଖଳିଆଘର, ଘର, ଗାଈଠାରୁ ଧାନ୍ୟ, ଗାଈଠାରୁ ଦୁଧ, ଘିଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ—

ସମୃଦ୍ଧିମୃଦ୍ଧିମଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯାଦପହିନ୍ତି ଚ କନ୍ଯକା । ସା ସ୍ଵଯଂହାରିକେତ୍ଯୁକ୍ତା ସଦାନ୍ତର୍ଧାନତତ୍ପରା॥୫୧.

ସେ ଝିଅଟି ସମୃଦ୍ଧ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଧନ ନେଇଯାଏ; ସେ ନିଜେ ଚୋର ଭାବେ ପରିଚିତ, ସଦା ଲୁଚିବାରେ ଲାଗିଥାଏ।

ମହାନସାଦର୍ଧସିଦ୍ଧମନ୍ନାଗାରସ୍ଥିତଂ ତଥା । ପରିଵିଶ୍ଯମାଣଞ୍ଚ ସଦା ସାର୍ଧଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଚ ଭୁଞ୍ଜତା॥୫୧.

ରସୋଇଘରରୁ, ଅର୍ଧସିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟରୁ, ଗୋଦାମରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟରୁ, ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଖାଇଯାଉଛି, ସେ ସଦା ଖାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଖାଏ।

ଉଚ୍ଛେଷଣଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ହରତ୍ଯନ୍ନଞ୍ଚ ଦୁର୍ହରା । କର୍ମାନ୍ତାଗାରଶାଲାଭ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧର୍ଧି ହରତି ଦ୍ଵିଜ॥୫୧.

ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଖାଦ୍ୟ ସେ ନେଇଯାଏ; କାମଘର ଓ ଗୋଦାମରୁ ସେ ସଫଳ ସମୃଦ୍ଧି ନେଇଯାଏ, ଦ୍ୱିଜ।

ଗୋସ୍ତ୍ରୀସ୍ତନେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପଯଃ କ୍ଷୀରହାରୀ ସଦୈଵ ସା । ଦଧ୍ନୋ ଘୃତଂ ତିଲାତ୍ତୈଲଂ ସୁରାଗାରାତ୍ତଥା ସୁରାମ୍॥୫୧.

ଗାଈ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଛାତିରୁ ଦୁଧ ସେ ସଦା ଚୋରାଏ; ଦହିରୁ ଘିଅ, ତିଳରୁ ତେଲ, ମଦଘରରୁ ମଦ ନେଇଯାଏ।

ରାଗଂ କୁସୁମ୍ଭକାଦୀନାଂ କାର୍ପାସାତ୍ ସୂତ୍ରମେଵ ଚ । ସା ସ୍ଵଯଂହାରିକା ନାମ ହରତ୍ଯଵିରତଂ ଦ୍ଵିଜ॥୫୧.

କୁସୁମ୍ଭ ଓ ଏହାଦି ରଙ୍ଗ, କପାସରୁ ସୂତା ସେ ନେଇଯାଏ; ସେ ନିଜେ ଚୋର ଭାବେ ପରିଚିତ, ଦ୍ୱିଜ, ଏବଂ ସେ ଅବିରତ ଚୋରାଏ।

କୁର୍ଯାଚ୍ଛିଖଣ୍ଡିନୋର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ କୁତ୍ରିମାଂ ସ୍ତ୍ରିଯମ୍ । ରକ୍ଷାଶ୍ଚୈଵ ଗୃହେ ଲେଖ୍ଯା ଵର୍ଜ୍ଯାଚୋ ଚ୍ଛିଷ୍ଟତା ତଥା॥୫୧.

ମୟୂର ପାଇଁ ଯେପରି ଜୋଡ଼ି ମହିଳା ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍; ଘରରେ ସୁରକ୍ଷା ଲେଖିବା ଓ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟତା ଏଡ଼ାଇବା ମଧ୍ୟ ଦରକାର।

ହୋମାଗ୍ନିଦେଵତାଧୂପଭସ୍ମନା ଚ ପରିଷ୍କ୍ରିଯା । କାର୍ଯା କ୍ଷୀରାଦିଭାଣ୍ଡାନାମେଵଂ ତଦ୍ରକ୍ଷଣଂ ସ୍ମୃତମ୍॥୫୧.

ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିର ଭସ୍ମ, ଧୂପ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଦୁଧ ଓ ଏହା ପରି ଯେଉଁ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଉପାୟରେ ସେମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା କଥା କହାଯାଇଛି।

ଉଦ୍ଵେଗଂ ଜନଯତ୍ଯନ୍ଯା ଏକସ୍ଥାନନିଵାସିନଃ । ପୁରୁଷସ୍ଯ ତୁ ଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଭ୍ରାମଣୀ ସା ତୁ କନ୍ଯକା॥୫୧.

ଏକ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଏକାଠି ରହେ, ସେ ଅସ୍ଥିରତା ଓ ଚିନ୍ତା ଦେଇଥାଏ; ଯିଏ ପୁରୁଷଙ୍କ ମନକୁ ଭ୍ରମଣ କରାଏ, ସେଠାରେ ସେ କୁଁଆରିକୁ 'ଭ୍ରାମଣୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ତସ୍ଯାଥ ରକ୍ଷାଂ କୁର୍ଵୋତ ଵିକ୍ଷିପ୍ତୈଃ ସିତସର୍ଷପୈଃ । ଆସନେ ଶଯନେ ଚୋର୍ଵ୍ଯାଂ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ସ ତୁ ମାନଵଃ॥୫୧.

ସେଠି ସେଇ ମହିଳା ପାଇଁ ରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତେ ଧଳା ସରଷେ ଛିଟିଯାଉଛି, ଯେଉଁ ଆସନ, ଶଯ୍ୟା ଓ ଭୂମିରେ ସେ ଲୋକ ରହେ, ସେଠି ଏହା କରିବା ଉଚିତ।

ଚିନ୍ତଯେଚ୍ଚ ନରଃ ପାପା ମାମେଷା ଦୁଷ୍ଟଚେତନା । ଭ୍ରାମଯତ୍ଯସକୃଜ୍ଜପ୍ଯଂ ଭୁଵଃ ସୂକ୍ତଂ ସମାଧିନା॥୫୧.

ପୁରୁଷ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ—'ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନବଳିଆ ମୋତେ ଅନିଷ୍ଟ କରୁଛି'—ଏବଂ ଏହାର ଉପାୟରେ ଧ୍ୟାନ ସହିତ 'ଭୁଃ ସୂକ୍ତ' ପୁନିପୁନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପୁଷ୍ପଂ ହରତ୍ଯନ୍ଯା ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ସା ତୁ କନ୍ଯକା । ତଥାପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ସା ଜ୍ଞେଯା ଦୌଃ ସହା ଋତହାରିକା॥୫୧.

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ପୁଷ୍ପ ନେଇଯାଏ; ଯିଏ ଏହିପରି କରେ, ସେ ହେଉଛି ଋତୁ ଚକ୍ର ଚୁରାଇ ନେବା କୁଁଆରି, ଏହିପରି ଚଳିତା ହେଉଥିବାକୁ 'ଋତୁହାରିକା' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।

କୁର୍ଵୋତ ତୀର୍ଥଦେଵୌକଶ୍ଚୈତ୍ଯପର୍ଵତସାନୁଷୁ । ନଦୀସଙ୍ଗମଖାତେଷୁ ସ୍ତ୍ରପନଂ ତତ୍ପ୍ରଶାନ୍ଯତେ॥୫୧.

ତୀର୍ଥ, ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହ, ଚୈତ୍ୟ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର, ନଦୀ ସଂଯୋଗ ଓ କୁଆଁରେ ଛିଟା ଦେବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମହିଳାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ କୃତତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ପର୍ଵସୂଷସି ଚ ଦ୍ଵିଜ । ଚିକିତ୍ସାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଵୈ ଵୈଦ୍ଯଃ ସଂପ୍ରଯୁକ୍ତୈର୍ଵରୌଷଧୈଃ॥୫୧.

ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିଥିବା, ଯଥାସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସା ଜ୍ଞାନୀ ଚିକିତ୍ସକ, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଔଷଧ ଏକାସাথে ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ମୃତିଞ୍ଚାପହରତ୍ଯନ୍ଯା ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସା ସ୍ମୃତିହାରିକା । ଵିଵିକ୍ତଦେଶସେଵିତ୍ଵାତ୍ତସ୍ଯାଶ୍ଚୋପଶମୋ ଭଵେତ୍॥୫୧.

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ସ୍ମୃତି ନେଇଯାଏ; ସେ 'ସ୍ମୃତିହାରିକା' କୁଁଆରି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।