ମାର୍କଣ୍ଡେଯପୁରାଣମ୍

ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଭଗଵାନ୍ ହସ୍ତସିଦ୍ଧିଞ୍ଚ କର୍ମଜାମ୍ । ତତଃ ପ୍ରଭୃତ୍ଯଥୌଷଧ୍ଯଃ କୃଷ୍ଟପଚ୍ଯାସ୍ତୁ ଜଜ୍ଞିରେ॥୪୯.

ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ହସ୍ତଦ୍ୱାରା କାମ କରିବା ଉପାୟ ଦେଲେ; ଏହା ପରେ ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡିକ ଚାଷ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ସଂସିଦ୍ଧାଯାନ୍ତୁ ଵାର୍ତାଯାଂ ତତସ୍ତାସାଂ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭୁଃ । ମର୍ଯାଦାଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଯଥାଗୁଣମ୍॥୪୯.

ଚାଷ ସଫଳ ହେଲା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ ଏହି ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡିକ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଓ ଯଥାଗୁଣ ମର୍ୟାଦା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।

ଵର୍ଣାନାମାଶ୍ରମାଣାଞ୍ଚ ଧର୍ମାନ୍ ଧର୍ମଭୃତାଂଵର । ଲୋକାନାଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ସମ୍ଯଗ୍ଧର୍ମାର୍ଥପାଲିନାମ୍॥୪୯.

ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମ, ଏହି ଲୋକର ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ସ୍ମୃତଂ ସ୍ଥାନଂ କ୍ରିଯାଵତାମ୍ । ସ୍ଥାନମୈନ୍ଦ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପଲାଯିନାମ୍॥୪୯.

କ୍ରିୟାରେ ନିମଗ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପ୍ରଜାପତିର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଇ ନଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଇନ୍ଦ୍ରର।

ଵୈଶ୍ଯାନାଂ ମାରୁତଂ ସ୍ଥାନଂ ସ୍ଵଧର୍ମମନୁଵର୍ତତାମ୍ । ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରଜାତୀନାଂ ପରିଚର୍ଯାନୁଵର୍ତତାମ୍॥୪୯.

ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୟଙ୍କର ସ୍ଥାନ ମାରୁତ; ସେବାରେ ନିମଗ୍ନ ଶୂଦ୍ର ଜାତିର ସ୍ଥାନ ଗାନ୍ଧର୍ବ।

ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣାମୃଷୀଣାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ । ସ୍ମୃତଂ ତେଷାନ୍ତୁ ଯତ୍ ସ୍ଥାନଂ ତଦେଵ ଗୁରୁଵାସିନାମ୍॥୪୯.

ଅଷ୍ଟାଶୀ ହଜାର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେତା ଋଷିଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏହି ସ୍ଥାନ ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ବସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଟି।

ସପ୍ତର୍ଷୋଣାନ୍ତୁ ଯତ୍ ସ୍ଥାନଂ ସ୍ମୃତଂ ତଦ୍ଵୈ ଵନୌକସାମ୍ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଗୃହସ୍ଥାନାଂ ନ୍ଯାସିନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କ୍ଷଯମ୍ । ଯୋଗିନାମମୃତଂ ସ୍ଥାନମିତି ଵୈ ସ୍ଥାନକଲ୍ପନା॥୪୯.

ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏହି ସ୍ଥାନ ଅଟି ବନବାସୀଙ୍କ; ପ୍ରଜାପତିର ସ୍ଥାନ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ, ବ୍ରହ୍ମର ନିବାସ ନ୍ୟାସୀଙ୍କ, ଅମୃତ ସ୍ଥାନ ଯୋଗୀଙ୍କ—ଏହିପରି ସ୍ଥାନଗୁଡିକର ବ୍ୟବସ୍ଥା।

46(43) ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ କ୍ରୌଷ୍ଟୁକିରୁଵାଚ ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵଣ୍ଡସମ୍ଭୂତିର୍ଯଥାଵତ୍ କଥିତା ମମ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଜନ୍ମ ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ମହାତ୍ମନଃ॥୪୬.

କ୍ରୌଷ୍ଟୁକି କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ଆପଣ ମୋତେ ଡିଂଡାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି।

ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭୃଗୁକୁଲୋଦ୍ଭଵ । ଯଦାନ ସୃଷ୍ଟିର୍ଭୂତାନାମସ୍ତି କିନ୍ନୁ ନ ଚାସ୍ତି ଵା । କାଲେ ଵୈ ପ୍ରଲଯସ୍ଯାନ୍ତେ ସର୍ଵସ୍ମିନ୍ନୁପସଂହୃତେ॥୪୬.

ଭୃଗୁକୁଳର ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହି ବିଷୟ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ: ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଲୟ ହେବା ପରେ, ଭୂତମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ଅଛି କି ନାହିଁ?

ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ଉଵାଚ ଯଦା ତୁ ପ୍ରକୃତୌ ଯାତି ଲଯଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍ । ତଦୋଚ୍ଯତେ ପ୍ରାକୃତୋଽଯଂ ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିଃ ପ୍ରତିସଞ୍ଚରଃ॥୪୬.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରକୃତିରେ ଲୟ ହେଉଛି, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଳୟ ଭାବରେ କହନ୍ତି।

ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯଵସ୍ଥିତେଵ୍ଯକ୍ତେ ଵିକାରେ ପ୍ରତିସଂହୃତେ । ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈଵ ସାଧର୍ମ୍ଯେଣାଵତିଷ୍ଠତଃ॥୪୬.

ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକାଶିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ତାହାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଲୟ ହେଉଛି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଏକାଠି ନିଜ ଗୁଣରେ ବସିଥାନ୍ତି।

ତଦା ତମଶ୍ଚ ସତ୍ତ୍ଵଞ୍ଚ ସମତ୍ଵେନ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ । ଅନୁଦ୍ରିକ୍ତାଵନୂନୌ ଚ ତତ୍ପ୍ରୋତୌ ଚ ପରସ୍ପରମ୍॥୪୬.

ସେ ସମୟରେ ତମସ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ସମତାରେ ଅଟି, କିଛି ଅଧିକ ନାହିଁ, କିଛି କମ ନାହିଁ; ଦୁଇଟି ଏକାଠି ଗୁଞ୍ଜି ରହିଛି।

ତିଲେଷୁ ଵା ଯଥା ତୈଲଂ ଘୃତଂ ପଯସି ଵା ସ୍ଥିତମ୍ । ତଥା ତମସି ସତ୍ତ୍ଵେ ଚ ରଜୋଽପ୍ଯନୁସୃତଂ ସ୍ଥିତମ୍॥୪୬.

ଯେପରି ତିଳରେ ତେଲ ଓ ଦୁଧରେ ଘି ଥାଏ, ସେପରି ତମସ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ରଜସ ମଧ୍ୟ ଏକାଠି ରହିଥାଏ।

ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯାଵଦାଯୁଷୋ ଦ୍ଵିପରାର୍ଧିକମ୍ । ତାଵଦ୍ଦିନଂ ପରେଶସ୍ଯ ତତ୍ସମା ସଂଯମେ ନିଶା॥୪୬.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦୁଇ ପରାର୍ଧ ଆୟୁଷ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି ଚାଲିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଏକ ଦିନ ଅଟି; ଏହି ସମାନ ସମୟ ପ୍ରଳୟରେ ତାଙ୍କର ରାତି ଅଟି।

ଅହର୍ମୁଖେ ପ୍ରବୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ଜଗଦାଦିରନାଦିମାନ୍ । ସର୍ଵହେତୁରଚିନ୍ତ୍ଯାତ୍ମା ପରଃ କୋଽପ୍ଯପରକ୍ରିଯଃ॥୪୬.

ଅହରାରମ୍ଭରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଦି ଓ ଆଦିହୀନ ଉତ୍ସ ଜାଗିଉଠି, ସେ ସମସ୍ତର କାରଣ, ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନୁହେଁ।

ପ୍ରକୃତିଂ ପୁରୁଷଞ୍ଚୈଵ ପ୍ରାଵିଶ୍ଯାଶୁ ଜଗତ୍ପତିଃ । କ୍ଷୋଭଯାମାସ ଯୋଗେନ ପରେଣ ପରମେଶ୍ଵରଃ॥୪୬.

ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଭିତରକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କରି, ଉଚ୍ଚତମ ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୁହିଁକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ; ସେ ପରମେଶ୍ୱର ଅଟୁଟ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ଯଥା ମଦୋ ନଵସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯଥା ଵା ମାଧଵାନିଲଃ । ଅନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ କ୍ଷୋଭାଯ ତଥାସୌ ଯୋଗମୂର୍ତିମାନ୍॥୪୬.

ଯେପରି ନୂତନ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ମନରେ ମଦ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଅଶାନ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, କିମ୍ବା ବସନ୍ତ ପବନ ଆସି ଚଞ୍ଚଳତା ଆଣେ, ସେପରି ସେ ଯୋଗର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ।

ପ୍ରଧାନେ କ୍ଷୋଭ୍ଯମାନେ ତୁ ସ ଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ । ସମୁତ୍ପନ୍ନୋଽଣ୍ଡକୋଷସ୍ଥୋ ଯଥା ତେ କଥିତଂ ମଯା॥୪୬.

ଏହିପରି ପ୍ରଧାନ ତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ତେଜିତ ହେବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନାମକ ଦେବତା, ଯେଉଁଠିକି ମୁଁ ତୁମକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ସେଇ କୋସ ମଧ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।

ସ ଏଵ କ୍ଷୋଭକଃ ପୂର୍ଵଂ ସ କ୍ଷୋଭ୍ଯଃ ପ୍ରକୃତେଃ ପତିଃ । ସ ସଙ୍କୋଚଵିକାଶାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଧାନତ୍ଵେଽପି ଚ ସ୍ଥିତଃ॥୪୬.

ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତେଜନା କରିଥିଲେ, ସେଇ ପ୍ରକୃତିର ନାଥ ଭାବେ, ସଂକୋଚ ଓ ବିସ୍ତାର ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥାରେ, ପ୍ରଧାନ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାନ୍ତି।

ଅତ୍ପନ୍ନଃ ସ ଜଗଦ୍ଯୋନିରଗୁଣୋଽପି ରଜୋଗୁଣମ୍ । ଭୁଞ୍ଜନ୍ ପ୍ରଵର୍ତତେ ସର୍ଗେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ ସମୁପାଶ୍ରିତଃ॥୪୬.

ଯଦ୍ୟପି ସେ ଗୁଣରହିତ, ତଥାପି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ସ ହୋଇ, ରଜୋଗୁଣ ଧାରଣ କରି, ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵେ ସ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତଃ ସତ୍ତ୍ଵାତିରେକଵାନ୍ । ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵମେତ୍ଯ ଧର୍ମେଣ କୁରୁତେ ପରିପାଲନମ୍॥୪୬.

ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରି, ପରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଅଧିକ ହେବା ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି, ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ତତସ୍ତମୋଗୁଣୋଦ୍ରିକ୍ତୋ ରୁଦ୍ରତ୍ଵେ ଚାଖିଲଂ ଜଗତ୍ । ଉପସଂହୃତ୍ଯ ଵୈ ଶେତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ତ୍ରିଗୁଣୋଽଗୁଣଃ॥୪୬.

ତାପରେ ତମୋଗୁଣ ବେଶି ହେଲେ, ସେ ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସଂହାର କରି, ତିନି ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣାତୀତ ଭାବେ ତିନି ଲୋକରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି।

ଯଥା ପ୍ରାଗ୍ଵ୍ଯାପକଃ କ୍ଷେତ୍ରୀ ପାଲକୋ ଲାଵକସ୍ତଥା । ଯଥା ସ ସଂଜ୍ଞାମାଯାତି ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶକାରିଣୀମ୍॥୪୬.

ଯେପରି ଏକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା, ରକ୍ଷା କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଶେଷ କରୁଥିବା ଲୋକ ତାଙ୍କର ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଚିହ୍ନିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଈଶ୍ୱର ଭାବରେ ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵେ ସୃଜତେ ଲୋକାନ୍ ରୁଦ୍ରତ୍ଵେ ସଂହରତ୍ଯପି । ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵେ ଚାପ୍ଯୁଦାସୀନସ୍ତିସ୍ତ୍ରୋଽଵସ୍ଥାଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ॥୪୬.

ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସେ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ସଂହାର କରନ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ନିର୍ଲିପ୍ତ ରହନ୍ତି—ଏହି ତିନିଟି ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଅବସ୍ଥା।

ରଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ତମୋ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗତ୍ପତିଃ । ଏତ ଏଵ ତ୍ରଯୋ ଦେଵା ଏତ ଏଵ ତ୍ରଯୋ ଗୁଣାଃ॥୪୬.

ରଜୋଗୁଣ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା, ତମୋଗୁଣ ହେଉଛି ରୁଦ୍ର, ସତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥ; ଏହି ତିନି ଦେବତା ଓ ଏହି ତିନି ଗୁଣ।

ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମିଥୁନା ହ୍ଯେତେ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯାଶ୍ରଯିଣସ୍ତଥା । କ୍ଷଣଂ ଵିଯୋଗୋ ନହ୍ଯେଷାଂ ନ ତ୍ଯଜନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍॥୪୬.

ଏମାନେ ପରସ୍ପର ସଂଯୁକ୍ତ ଓ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅଲଗା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ପରସ୍ପରକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।

ଏଵଂ ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ୍ପୂର୍ଵୋ ଦେଵଦେଵଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ । ରଜୋଗୁଣଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟ୍ଟତ୍ଵେ ସ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ॥୪୬.

ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚାରିମୁହଁ ଧାରଣ କରି, ରଜୋଗୁଣ ଆଶ୍ରୟ କରି ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ଦେଵାଦିରନାଦିରୁପଚାରତଃ । ଭୂପଦ୍ମକର୍ଣିକାସଂସ୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ରେ ସମଜାଯତ॥୪୬.

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଯଦ୍ୟପି ଉପମାରୂପେ ଆଦିହୀନ, କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀରୁ ଉଦ୍ଭିଦ ହୋଇଥିବା ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକା ଉପରେ ବସି, ଆରମ୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ତସ୍ଯ ଵର୍ଷଶତଂ ତ୍ଵେକଂ ପରମାଯୁର୍ମହାତ୍ମନଃ । ବ୍ରହ୍ମ୍ଯେଣୈଵ ହି ମାନେନ ତସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯାଂ ନିବୋଧ ମେ॥୪୬.

ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ, ହେ ମହାତ୍ମା, ଏକ ଶତ ବର୍ଷ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ଗଣନା କିପରି ହୁଏ, ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।