ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧାତ୍ରେ ଵିଧାତ୍ରେ ବଲିଂ ଦ୍ଵାରେ ଗୃହସ୍ଯ ତୁ । ଅର୍ଯମ୍ଣେଽଥ ବହିର୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୃହେଭ୍ଯଶ୍ଚ ସମନ୍ତତଃ ॥ ୨୯.
ଘର ଦ୍ୱାରରେ ଧାତୃ ଓ ବିଧାତୃଙ୍କୁ ବଳି ଦେବା, ବାହାରେ ଅର୍ୟମାନଙ୍କୁ ଓ ଘର ଚାରିପାଖରେ ଗୃହଦେବତାଙ୍କୁ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ନକ୍ତଞ୍ଚରେଭ୍ଯୋ ଭୂତେଭ୍ଯୋ ବଲିମାକାଶତୋ ହରେତ୍ । ପିତୄଣାଂ ନିର୍ଵପେଚ୍ଚୈଵ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖସ୍ଥିତଃ ॥ ୨୯.
ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଭୂତମାନେ ପାଇଁ ଖୋଲା ଆକାଶରେ ବଳି ରଖିବା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ଗୃହସ୍ଥସ୍ତତ୍ପରୋ ଭୂତ୍ଵା ସୁସମାହିତମାନସଃ । ତତସ୍ତୋଯମୁପାଦାଯ ତେଷ୍ଵେଵାଚମନାଯ ଵୈ ॥ ୨୯.
ଗୃହସ୍ଥ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନ ଲଗାଇ ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ପରେ ସେମାନଙ୍କର ଆଚମନ ପାଇଁ ପାଣି ନେବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥାନେଷୁ ନିକ୍ଷିପେତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତାସ୍ତା ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦେଵତାଃ । ଏଵଂ ଗୃହବଲିଂ କୃତ୍ଵା ଗୃହେ ହୃହପତିଃ ଶୁଚିଃ ॥ ୨୯.
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନରେ ଉଚିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବଳି ରଖିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଗୃହବଳି କରି ଗୃହସ୍ଥ ଶୁଦ୍ଧ ରହନ୍ତି।
ଆପ୍ଯାଯନାଯ ଭୂତାନାଂ କୁର୍ଯାଦୁତ୍ସର୍ଗମାଦରାତ୍ । ଶ୍ଵଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶ୍ଵପଚେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵଯୋଭ୍ଯଶ୍ଚାଵପେଦ୍ଭୁଵି ॥ ୨୯.
ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ପୋଷଣ ନିମିତ୍ତେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ବଳି ଦେବା ଓ କୁକୁର, ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଖାଦ୍ୟ ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ହି ନାମୈତତ୍ସାଯଂ ପ୍ରାତରୁଦାହୃତମ୍ । ଆଚମ୍ଯ ଚ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଦ୍ଵାରାଵଲୋକନମ୍ ॥ ୨୯.
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 'ୱୈଶ୍ୱଦେବ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ କରାଯାଏ। ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାର ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ମୁହୂର୍ତସ୍ଯାଷ୍ଟମଂ ଭାଗମୁଦୀକ୍ଷ୍ଯୋଽପ୍ଯତିଥିର୍ଭଵେତ୍ । ଅତିଥିଂ ତତ୍ର ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତମନ୍ନାଦ୍ଯେନୋଦକେନ ଚ ॥ ୨୯.
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ଅଷ୍ଟମ ଭାଗ ଦେଖିବା ଉଚିତ; ଯଦି କୌଣସି ଅତିଥି ଆସନ୍ତି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ଯଥାଶକ୍ତି ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିସ୍ତଥା । ନ ମିତ୍ରମତିଥିଂ କୁର୍ଯାନ୍ନୈକଗ୍ରାମନିଵାସିନମ୍ ॥ ୨୯.
ଯେତେକି ସମ୍ଭବ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅତିଥିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଏକେ ଗାଁର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କଦାପି ଅତିଥି ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅଜ୍ଞାତକୁଲନାମାନଂ ତତ୍କାଲସମୁପସ୍ଥିତମ୍ । ବୁଭୁକ୍ଷୁମାଗତଂ ଶ୍ରାନ୍ତଂ ଯାଚମାନମକିଞ୍ଚନମ୍ ॥ ୨୯.
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ବଂଶ ବା ନାମ ଅଜଣା, ସେ ସମୟରେ ଆସିଥିବା, ଭୋକା, କ୍ଲାନ୍ତ, ମାଗୁଥିବା ଏବଂ କିଛି ନଥିବା ଲୋକ—
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପ୍ରାହୁରତିଥିଂ ସ ପୂଜ୍ଯଃ ଶକ୍ତିତୋ ବୁଧୈଃ । ନ ପୃଚ୍ଛେଦ୍ଗୋତ୍ରଚରଣଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଞ୍ଚାପି ପଣ୍ଡିତଃ ॥ ୨୯.
ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେଉଁଠି ଯେତେପରି ଶକ୍ତି ଥାଏ, ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ବଂଶ, ଗୋତ୍ର ବା ପାଠ ନେଇ ପଚାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୋଭନାଶୋଭନାକାରଂ ତଂ ମନ୍ଯେତ ପ୍ରଜାପତିମ୍ । ଅନିତ୍ଯଂ ହି ସ୍ଥିତୋ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦତିଥିରୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨୯.
ସେ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ବା ଖରାପ ଯେପରି ହେଉ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତି ବୋଲି ମନେ କରିବା ଉଚିତ। କାରଣ, ଅତିଥି ନାମ ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥାୟୀ ଥିବା ପାଇଁ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୃପ୍ତେ ନୃଯଜ୍ଞୋତ୍ଥାଦୃଣାନ୍ମୁଚ୍ଯେଦ୍ଗୃହାଶ୍ରମୀ । ତସ୍ମାଦଦତ୍ତ୍ଵା ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ୍ଵଯଂ କିଲ୍ଵିଷଭୁଙ୍ନରଃ ॥ ୨୯.
ଯେତେବେଳେ ଅତିଥି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଗୃହସ୍ଥ ମାନବ ଯଜ୍ଞର ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦେଇନାହିଁ ଖାଏ, ସେ ନିଜେ ପାପ ଭୋଗ କରେ।
ସ ପାପଂ କେଵଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପୁରୀଷଞ୍ଚାନ୍ଯଜନ୍ମନି । ଅତିଥିର୍ଯସ୍ଯ ଭଗ୍ନାଶୋ ଗୃହାତ୍ପ୍ରତିନିଵର୍ତତେ ॥ ୨୯.
ଯଦି ଅତିଥି ଆଶା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଘରୁ ଫେରିଯାନ୍ତି, ତେବେ ଗୃହସ୍ଥ ପାପ ଭୋଗ କରେ, ପରଜନ୍ମରେ ମଳ ଭୋଗ କରିବ।
ସ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦୁଷ୍କୃତଂ ତସ୍ମୈ ପୁଣ୍ଯମାଦାଯ ଗଚ୍ଛତି । ଅପ୍ଯମ୍ବୁଶାକଦାନେନ ଯଦ୍ଵାପ୍ଯଶ୍ନାତି ସ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୨୯.
ଅତିଥିକୁ ଜଳ ବା ଶାକ ଦେଲେ, ଯେତେ ନିଷ୍ଠାରେ ଦିଏ, ସେ ପୁଣ୍ୟ ଅତିଥି ନେଇଯାଏ, ଗୃହସ୍ଥ ପାଖରେ ପାପ ରହିଯାଏ।
ପୂଜଯେତ୍ତୁ ନରଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ତେନୈଵାତିଥିମାଦରାତ୍ । କୁର୍ଯାଚ୍ଚାହରହଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧମନ୍ନାଦ୍ଯେନୋଦକେନ ଚ ॥ ୨୯.
ସେଉଁଠି ଯେତେପରି ଶକ୍ତି ଥାଏ, ମନୁଷ୍ୟ ଅତିଥିକୁ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାବେ ଦିନେ ଦିନେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିପ୍ରାଂଶ୍ଚ ଭୋଜଯେଦ୍ଵିପ୍ରମେଵ ଵା । ଅନ୍ନସ୍ଯାଗ୍ରଂ ତଦୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯୋପପାଦଯେତ୍ ॥ ୨୯.
ପିତୃମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଅତିକମରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମଧ୍ୟ। ଖାଦ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭିକ୍ଷାଞ୍ଚ ଯାଚତାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପରିଵ୍ରାଡ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍ । ଗ୍ରାସପ୍ରମାଣା ଭିକ୍ଷା ସ୍ଯାଦଗ୍ରଂ ଗ୍ରାସଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ॥ ୨୯.
ଯେଉଁମାନେ ଭିକ୍ଷା ମାଗନ୍ତି, ପରିବ୍ରାଜକ ବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ। ଭିକ୍ଷାର ମାପ ହେଉଛି ଚାରି ମୁଠି, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ରଂ ଚତୁର୍ଗୁଣଂ ପ୍ରାହୁର୍ହନ୍ତକାରଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଭୋଜନଂ ହନ୍ତକାରଂ ଵା ଅଗ୍ରଂ ଭିକ୍ଷାମଥାପି ଵା ॥ ୨୯.
ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଚାରିଗୁଣା ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଯେଉଁଠି ଭୋଜନ ବା ଭିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଯଥାଵିଭଵମାତ୍ମନଃ । ପୂଜଯିତ୍ଵାତିଥୀନିଷ୍ଟାନ୍ ଜ୍ଞାତୀନ୍ ବନ୍ଧୂଂସ୍ତଥାର୍ଥିନଃ ॥ ୨୯.
ଅତିଥି, ଗୃହଦେବତା, ଜଣା-ଅଜଣା, ବନ୍ଧୁ ବା ମାଗୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଦେଇନାହିଁ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେଇନାହିଁ, ତେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵିକଲାନ୍ ବାଲଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ଭୋଜଯେଚ୍ଚାତୁରାଂସ୍ତଥା । ଵାଞ୍ଛତେ କ୍ଷୁତ୍ପରୀତାତ୍ମା ଯଚ୍ଚାନ୍ଯୋଽନ୍ନମକିଞ୍ଚନଃ ॥ ୨୯.
ଅସହାୟ, ପିଲା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଚତୁର୍ ଲୋକମାନେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭୋକରେ ଅତିଷ୍ଠିତ ଏବଂ କିଛି ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଚାହିଲେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
କୁଟୁମ୍ବିନା ଭୋଜନୀଯଃ ସମର୍ଥେ ଵିଭଵେ ସତି । ଶ୍ରୀମନ୍ତଂ ଜ୍ଞାତିମାସାଦ୍ଯ ଯୋ ଜ୍ଞାତିରଵସୀଦତି ॥ ୨୯.
ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥ ସମର୍ଥ ଓ ଧନୀ, ସେ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ଧନୀ ବନ୍ଧୁ ଯଦି ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଦେଖେ, ତେବେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବା ଉଚିତ।
ସୀଦତା ଯଦ୍କୃତଂ ତେନ ତତ୍ପାପଂ ସ ସମଶ୍ନୁତେ । ସାଯଂ ଚୈଵ ଵିଧିଃ କାର୍ଯଃ ସୂର୍ଯୋଢଂ ତତ୍ର ଚାତିଥିମ୍ ॥ ୨୯.
ଯେଉଁ ବନ୍ଧୁ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର କୃତ ପାପ ଧନୀ ବନ୍ଧୁ ସମାନଭାବେ ଭୋଗ କରେ। ସାଂଜରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅତିଥିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯୀତ ଯଥାଶକ୍ତି ଶଯନାସନଭୋଜନୈଃ । ଏଵମୁଦ୍ଦଵହତସ୍ତାତ ! ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଂ ଭାରମାହିତମ୍ ॥ ୨୯.
ଯେପରି ଶକ୍ତି ଥାଏ, ଶୟନ, ଆସନ ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ଅତିଥିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାବେ, ପ୍ରିୟ, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଭାର ସଠିକ୍ ଭାବେ ବହନ କରାଯାଏ।
ସ୍କନ୍ଧେ ଵିଧାତା ଦେଵାଶ୍ଚ ପିତରଶ୍ଚ ମହର୍ଷଯଃ । ଶ୍ରେଯୋଽଭିଵର୍ଷିଣଃ ସର୍ଵେ ତଥୈଵାତିଥିବାନ୍ଧଵାଃ ॥ ୨୯.
ତାଙ୍କର କାନ୍ଧ ଉପରେ ବିଧାତା, ଦେବତା, ପିତୃମାନେ, ମହାଋଷିମାନେ, ଏବଂ ଅତିଥି ବନ୍ଧୁମାନେ—ସମସ୍ତେ ଭଲ ଦେଇଥିବା ଲୋକ—ଭରସା କରନ୍ତି।
ପଶୁପକ୍ଷିଗଣାସ୍ତୃପ୍ତା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ସୂକ୍ଷ୍ମକୀଟକାଃ । ଗାଥାଶ୍ଚାତ୍ର ମହାଭାଗ ! ସ୍ଵଯମତ୍ରିରଗାଯତ ॥ ୨୯.
ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଛୋଟ କୀଟପତଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ, ମହାଭାଗ, ଅତ୍ରି ଋଷି ନିଜେ ଗୀତିକା ରଚନା କରିଥିଲେ।
ତା ଶୃଣୁଷ୍ଵ ମହାଭାଗ ! ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମସଂସ୍ଥିତାଃ । ଦେଵାନ୍ ପିତୄଂଶ୍ଚାତିଥୀଂଶ୍ଚ ତଦ୍ଵତ୍ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ବାନ୍ଧଵାନ୍ ॥ ୨୯.
ସେଇ ଗୀତିକାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ, ମହାଭାଗ! ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତା, ପିତୃ, ଅତିଥି ଓ ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କରି—
ଜାମଯଶ୍ଚ ଗୁରୁଞ୍ଚୈଵ ଗୃହସ୍ଥୋ ଵିଭଵେ ସତି । ଶ୍ଵଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶ୍ଵପଚେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵଯୋଭ୍ଯଶ୍ଚାଵପେଦ୍ଭୁଵି ॥ ୨୯.
ଯଦି ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଖରେ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥାଏ, ସେ ନିଜ ଘରେ ଥିବା ଜଣେ ଗୁରୁ, ଜଣେ ଜାନୀ, ଜଣେ ପତ୍ନୀ, କୁକୁର, ଚୁତିଆ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ହି ନାମୈତତ୍କୁର୍ଯାତ୍ସାଯଂ ତଥା ଦିନେ । ମାଂସମନ୍ନଂ ତଥା ଶାକଂ ଗୃହେ ଯଚ୍ଚୋପସାଧିତମ୍ । ନ ଚ ତତ୍ସ୍ଵଯମଶ୍ନୀଯାଦ୍ଵିଧିଵଦ୍ଯନ୍ନ ନିର୍ଵପେତ୍ ॥ ୨୯.
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଦିନେ ଯାହାକୁ 'ୱୈଶ୍ଵଦେବ' ବୋଲାଯାଏ, ସେହି କ୍ରମରେ ମାଂସ, ଭାତ, ଶାଗ ଓ ଘରେ ଯେଉଁଠି ତିଆରି ହୋଇଛି ସେସବୁ ଦେବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନିବେଦନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିଜେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
; କ୍ରୌଷ୍ଟୁକିରୁଵାଚ ଅର୍ଵାକ୍ସ୍ତ୍ରୋତସ୍ତୁ କଥିତୋ ଭଵତା ଯସ୍ତୁ ମାନୁଷଃ । ବ୍ରହ୍ମନ୍ ! ଵିସ୍ତରତୋ ବ୍ରୂହି ବ୍ରହ୍ମା ସମସୃଜଦ୍ଯଥା॥୪୯.
କୌଷ୍ଠୁକି କହିଲେ: ଆପଣ ଯେଉଁ ମାନବ ସୃଷ୍ଟିର କଥା ପରେ କହିଥିଲେ, ଏବେ ମୋତେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହନ୍ତୁ, ବ୍ରହ୍ମା କିପରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଯଥା ଚ ଵର୍ଣାନସୃଜଦ୍ଯଦ୍ ଗୁଣାଶ୍ଚ ମହାମତେ । ଯଚ୍ଚ ଯେଷାଂ ସ୍ମୃତଂ କର୍ମ ଵିପ୍ରାଦୀନାଂ ଵଦସ୍ଵ ତତ୍॥୪୯.
ସେ ବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଜାତିମାନେ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣ କ'ଣ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏହି ସବୁ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।