ମାର୍କଣ୍ଡେଯପୁରାଣମ୍

ଦାତଵ୍ଯଂ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞେନ ମହୀକ୍ଷିତା । ଚାପଂ ଚୋଦ୍ଯମ୍ଯ ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରତଃ॥୭.

ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବା ଓ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ, ଏବଂ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଧନୁ ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ଦାତଵ୍ଯଂ କସ୍ଯ କେ ରକ୍ଷ୍ଯାଃ କୈର୍ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ଚ ତେ ନୃପ । କ୍ଷିପ୍ରମେତତ୍ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଯଦ୍ଯଧର୍ମଭଯଂ ତଵ॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: କାହାକୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ? କାହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର? କିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ? ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ଅଧର୍ମକୁ ଭୟ କରୁଛ, ଏହି ସବୁ କଥା ଶୀଘ୍ର କହ।

; ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଵିପ୍ରମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଯେ ଚାନ୍ଯେ କୃଶଵୃତ୍ତଯଃ । ରକ୍ଷ୍ଯା ଭୀତାଃ ସଦା ଯୁଦ୍ଧଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପରିପନ୍ଥିଭିଃ॥୭.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖୀ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେମାନେ ଭୟଭୀତ, ସେମାନେ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ଦରକାର। ଚୋର ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ବିପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ଯଦି ରାଜା ଭଵାନ୍ ସମ୍ଯଗ୍ରାଜଧର୍ମମଵେକ୍ଷତେ । ନିର୍ଵେଷ୍ଟୁକାମୋ ଵିପ୍ରୋଽହଂ ଦୀଯତାମିଷ୍ଟଦକ୍ଷିଣା॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ଏକ ସଠିକ୍ ରାଜଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିବା ରାଜା ଅଟୁଟ ରହ, ଏବଂ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ତେବେ ମୋତେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଅ।

; ପକ୍ଷିଣ ଊଚୁଃ ଏତଦ୍ରାଜା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା । ପୁନର୍ଜାତମିଵାତ୍ମାନଂ ମେନେ ପ୍ରାହ ଚ କୌଶିକମ୍॥୭.

ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ: ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ନିଜକୁ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ କୌଶିକଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ।

ଉଚ୍ଯତାଂ ଭଗଵନ୍ ଯତ୍ତେ ଦାତଵ୍ଯମଵିଶଙ୍କିତମ୍ । ଦତ୍ତମିତ୍ଯେଵ ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଯଦ୍ଯପି ସ୍ଯାତ୍ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍॥୭.

ଭଗବନ୍ତୁ, ଆପଣ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ କହନ୍ତୁ। ଯାହା ଚାହିଲେ ତାହା ଦେଇଦେଲି ବୋଲି ଧାରଣା କରନ୍ତୁ, ଯଦିଓ ସେହି ଜିନିଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହେଉ।

ହିରଣ୍ଯଂ ଵା ସୁଵର୍ଣଂ ଵା ପୁତ୍ରଃ ପତ୍ନୀ କଲେଵରମ୍ । ପ୍ରାଣା ରାଜ୍ଯଂ ପୁରଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଯଦଭିପ୍ରେତମାତ୍ମନଃ॥୭.

ସୁନା, ରତ୍ନ, ପୁଅ, ଜଣେ ପତ୍ନୀ, ଶରୀର, ପ୍ରାଣ, ରାଜ୍ୟ, ସହର, ଧନ—ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଯାହା ଆଛି, ଯାହା ଆପଣ ଚାହାନ୍ତି।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ରାଜନ୍ ପ୍ରତିଗୃହୀତୋଽଯଂ ଯସ୍ତେ ଦତ୍ତଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହଃ । ପ୍ରଯଚ୍ଛ ପ୍ରଥମଂ ତାଵଦ୍ ଦକ୍ଷିଣାଂ ରାଜସୂଯିକୀମ୍॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ରାଜା, ତୁମେ ଯେଉଁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲ, ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ପ୍ରଥମେ ମୋତେ ରାଜସୂୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଅ।

; ରାଜୋଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତାମପି ଦାସ୍ଯାମି ଦକ୍ଷିଣାଂ ଭଵତୋ ହ୍ଯହମ୍ । ଵ୍ରିଯତାଂ ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲ ଯସ୍ତଵେଷ୍ଟଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହଃ॥୭.

ରାଜା କହିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହି ଦକ୍ଷିଣା ଦେବି। ଦୟାକରି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ତାହା ଚୟନ କରନ୍ତୁ।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ସସାଗରାଂ ଧରାମେତାଂ ସଭୂଭୃଦ୍ଗ୍ରାମପତ୍ତନାମ୍ । ରାଜ୍ଯଂ ଚ ସକଲଂ ଵୀର ରଥାଶ୍ଵ-ଗଜସଙ୍କୁଲମ୍॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ସମୁଦ୍ରସହିତ ପୃଥିବୀ, ତାହାର ରାଜାମାନେ, ଗ୍ରାମ ଓ ସହର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ—ଏହି ସବୁ।

କୋଷ୍ଠାଗାରଂ ଚ କୋଷଂ ଚ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଵିଦ୍ଯତେ ତଵ । ଵିନା ଭାର୍ଯାଂ ଚ ପୁତ୍ରଂ ଚ ଶରୀରଂ ଚ ତଵାନଘ॥୭.

ଭଣ୍ଡାର ଓ ଧନାଗାର, ଏବଂ ତୁମର ଅନ୍ୟ ଯେଉଁସବୁ ଜିନିଷ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମର ପତ୍ନୀ, ପୁଅ ଓ ଶରୀର ବ୍ୟତୀତ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।

ଧର୍ମଂ ଚ ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞ ଯୋ ଯାନ୍ତମନୁଗଚ୍ଛତି । ବହୁନା ଵା କିମୁକ୍ତେନ ସର୍ଵମେତତ୍ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍॥୭.

ଏବଂ ଧର୍ମ, ହେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଯାହା ଯାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ଅଧିକ କଥା କାହିଁକି? ଏହି ସବୁ ଦେଇଦିଅ।

; ପକ୍ଷିଣ ଊଚୁଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନୈଵ ମନସା ସୋଽଵିକାରମୁଖୋ ନୃପଃ । ତସ୍ଯର୍ଷେର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥେତ୍ଯାହ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ॥୭.

ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ: ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଏବଂ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ମୁହଁରେ ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହାତ ଜୋଡି 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଯଦି ମେ ଦତ୍ତଂ ରାଜ୍ଯମୁର୍ଵୋ ବଲଂ ଧନମ୍ । ପ୍ରଭୁତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେ ରାଜ୍ଯସ୍ଥେ ତାପସେ ମଯି॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ସମସ୍ତ କିଛି—ରାଜ୍ୟ, ଭୂମି, ଶକ୍ତି, ଧନ—ଦେଇଛ, ତେବେ ରାଜା ଋଷି, ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ତାପସ ଅଧିକାରୀ ହେଲେ କିଏ ଚଳାଏ?

; ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଯସ୍ମିନ୍ନପି ମଯା କାଲେ ବ୍ରାହ୍ମନ୍ ଦତ୍ତା ଵସୁନ୍ଧରା । ତସ୍ମିନ୍ନପି ଭଵାନ୍ ସ୍ଵାମୀ କିମୁତାଦ୍ଯ ମହୀପତିଃ॥୭.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ମୁଁ ଯେତେବେଳେ କିଛି ଭୂମି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ତାହାର ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ; ତେବେ ଏବେ ତ ଅଧିକ ଅଧିକାରୀ ହେବେ, ରାଜା।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ଯଦି ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତା ମମ ସର୍ଵା ଵସୁନ୍ଧରା । ଯତ୍ର ମେ ଵିଷଯେ ସ୍ଵାମ୍ଯଂ ତସ୍ମାନ୍ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତୁମର୍ହସି॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମୋତେ ଦେଇଛ, ରାଜା, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ଅଧିକାର ଅଛି, ସେଠାରୁ ତୁମେ ବାହାରିଯିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୋଣୀସୂତ୍ରାଦିସକଲଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ଭୂଷଣସଂଗ୍ରହମ୍ । ତରୁଵଲ୍କଲମାବଧ୍ଯ ସହ ପତ୍ନ୍ଯା ସୁତେନ ଚ॥୭.

ଶ୍ରୋଣୀ ସୂତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗହଣା ଛାଡ଼ି, ସେ ତାଳପତ୍ର ଚେରା ପିନ୍ଧିଲେ, ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅ ସହିତ।

; ପକ୍ଷିଣ ଊଚୁଃ ତଥେତି ଚୋକ୍ତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଚ ରାଜା ଗନ୍ତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ । ସ୍ଵପତ୍ନ୍ଯା ଶୈଵ୍ଯଯା ସାର୍ଧଂ ବାଲକେନାତ୍ମଜେନ ଚ॥୭.

ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ: 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି ଏବଂ କରି, ରାଜା ନିଜ ପତ୍ନୀ ଶୈବ୍ୟା ଓ ଛୋଟ ପୁଅ ସହିତ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଵ୍ରଜତଃ ସ ତତୋ ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ପନ୍ଥାନଂ ପ୍ରାହ ତଂ ନୃପମ୍ । କ୍ଵ ଯାସ୍ଯସୀତ୍ଯଦତ୍ତ୍ଵା ମେ ଦକ୍ଷିଣାଂ ରାଜସୂଯିକୀମ୍॥୭.

ସେ ଯିବା ସମୟରେ, କେହି ତାଙ୍କର ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ କହିଲେ: ରାଜସୂୟ ଦକ୍ଷିଣା ମୋତେ ଦେଇନଥିବାବେଳେ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ?

; ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଭଗଵନ୍ ରାଜ୍ଯମେତତ୍ ତେ ଦତ୍ତଂ ନିହତକଣ୍ଟକମ୍ । ଅଵଶିଷ୍ଟମିଦଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନଦ୍ଯ ଦେହତ୍ରଯଂ ମମ॥୭.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — ଭଗବନ୍, ଏହି ରାଜ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଛି, ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି। ଏବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ଏହି ତିନିଟି ଦେହ ଛାଡ଼ି କିଛି ବାକି ନାହିଁ।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ତଥାପି ଖଲୁ ଦାତଵ୍ଯା ତ୍ଵଯା ମେ ଯଜ୍ଞଦକ୍ଷିଣା । ଵିଶେଷତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ହନ୍ତ୍ଯଦତ୍ତଂ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତମ୍॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ — ତଥାପି, ତୁମେ ମୋତେ ଯଜ୍ଞ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବାକୁ ହିଁ ପଡ଼ିବ। ବିଶେଷ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଦି ଦକ୍ଷିଣା ନ ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଛି।

ଯାଵତ୍ ତୋଷୋ ରାଜସୂଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତଭଵେନ୍ନୃପ । ତାଵଦେଵ ତୁ ଦାତଵ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣା ରାଜସୂଯିକୀ॥୭.

ରାଜା, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜସୂୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି।

ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍ଯ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ଚାତତାଯିଭିଃ । ରକ୍ଷିତଵ୍ଯାସ୍ତଥା ଚାର୍ତାସ୍ତ୍ଵଯୈଵ ପ୍ରାକ୍ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତମ୍॥୭.

ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛ, ତେଣୁ ଦେବାକୁ ହିଁ ପଡ଼ିବ; ଶତ୍ରୁମାନେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଃଖିତମାନେ ଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲ।

; ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଭଗଵନ୍ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ନାସ୍ତି ଦାସ୍ଯେ କାଲକ୍ରମେଣ ତେ । ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ସଦ୍ଭାଵମନୁଚିନ୍ତ୍ଯ ଚ॥୭.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — ଭଗବନ୍, ଏବେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି ନାହିଁ; ସମୟ ଆସିଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି। ମୋର ନିଷ୍ଠା ବିଚାର କରି, ଦୟା କରନ୍ତୁ, ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ କିମ୍ପ୍ରମାଣୋ ମଯା କାଲଃ ପ୍ରତୀକ୍ଷ୍ଯସ୍ତେ ଜନାଧିପ । ଶୀଘ୍ରମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଶାପାଗ୍ନିରନ୍ଯଥା ତ୍ଵାଂ ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତି॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ — ମୁଁ କେତେ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା କରିବି, ରାଜା? ଶୀଘ୍ର କହ, ନାହିଁଲେ ମୋର ଶାପର ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ଦହିଦେବ।

; ହରିଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ମାସେନ ତଵ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ପ୍ରଦାସ୍ଯେ ଦକ୍ଷିଣାଧନମ୍ । ସାମ୍ପ୍ରତଂ ନାସ୍ତି ମେ ଵିତ୍ତମନୁଜ୍ଞାଂ ଦାତୁମର୍ହସି॥୭.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଦେବି। ଏବେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଧନ ନାହିଁ; ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।

; ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଵଧର୍ମମନୁପାଲଯ । ଶିଵଶ୍ଚ ତେଽଧ୍ଵା ଭଵତୁ ମା ସନ୍ତୁ ପରିପନ୍ଥିନଃ॥୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ — ଯାଅ, ଯାଅ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କର। ତୁମର ପଥ ଶୁଭ ହେଉ, କୌଣସି ବାଧା ନ ଆସୁ।

; ପକ୍ଷିଣ ଊଚୁଃ ଅନୁଜ୍ଞାତଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛେତି ଜଗାମ ଵସୁଧାଧିପଃ । ପଦ୍ଭ୍ଯାମନୁଚିତା ଗନ୍ତୁମନ୍ଵଗଚ୍ଛତ ତଂ ପ୍ରିଯା॥୭.

ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ — ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ, ଭୂମିର ରାଜା ଚାଲିଗଲେ; ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଅପରିଚିତ ଭାବେ ପାଉଁ ଚାଲି ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

ତଂ ସଭାର୍ଯଂ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ନିର୍ଯାନ୍ତଂ ସସୁତଂ ପୁରାତ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ପୌରା ରାଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵାନୁଯାଯିନଃ॥୭.

ସେ ରାଜା, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ପୁଅ ସହିତ ସହର ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପୌରବାସୀ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ କନ୍ଦିଲେ।