ମାର୍କଣ୍ଡେଯପୁରାଣମ୍

; ପକ୍ଷିଣ ଊଚୁଃ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଚିତାଂ ରାଜା ଆରୋପ୍ଯ ତନଯଂ ସ୍ଵକମ୍ । ଭାର୍ଯଯା ସହିତଶ୍ଚାସୌ ବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲିପୁଟସ୍ତଦା॥୮.

ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ: ତାପରେ, ଚିତା ତିଆରି କରି, ରାଜା ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଉଠାଇ ରଖିଲେ; ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ତିନି ଜଣେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଉଭୟେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

ଚିନ୍ତଯନ୍ ପରମାତ୍ମାନମୀଶଂ ନାରାଯଣଂ ହରିମ୍ । ହୃତ୍କୋଟରଗୁହାସୀନଂ ଵାସୁଦେଵଂ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ଅନାଦିନିଧନଂ ବ୍ରହ୍ମ କୃଷ୍ଣଂ ପୀତାମ୍ବରଂ ଶୁଭମ୍॥୮.

ସେ ମହାପୁରୁଷ, ହୃଦୟର ଗୁହାରେ ବସିଥିବା, ନାରାୟଣ, ହରି, ବାସୁଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କର ମାନ୍ୟ, ଆଦି ଅନ୍ତ ନଥିବା ବ୍ରହ୍ମ, କୃଷ୍ଣ, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଶୁଭ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ।

ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯମାନସ୍ଯ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ । ଧର୍ମଂ ପ୍ରମୁଖତଃ କୃତ୍ଵା ସମାଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ॥୮.

ସେ ଧ୍ୟାନରତ ଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଆସିଲେ।

ଆଗତ୍ଯ ସର୍ଵେ ପ୍ରୋଚୁସ୍ତେ ଭୋ ଭୋ ରାଜନ୍ ! ଶୃଣୁ ପ୍ରଭୋ । ଅଯଂ ପିତାମହଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧର୍ମଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵଯମ୍॥୮.

ସେମାନେ ଆସି, କହିଲେ: 'ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଣ, ପ୍ରଭୁ! ଏଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ପିତାମହ ଓ ଭଗବାନ୍ ଧର୍ମ ଉପସ୍ଥିତ।'

ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵେ ମରୁତୋ ଲୋକପାଲାଃ ସଵାହନାଃ । ନାଗାଃ ସିଦ୍ଧାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ତଥାଶ୍ଵିନୌ॥୮.

ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମାରୁତ, ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କର ବାହନ ସହିତ, ନାଗ, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରୁଦ୍ର, ଓ ଆଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ—

ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଵିଶ୍ଵତ୍ରଯେଣ ଯୋ ମିତ୍ରଂ କର୍ତୁଂ ନ ଶକିତଃ ପୁରା॥୮.

ଏମିତି ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସହିତ, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ତିନି ଜଗତ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ—

ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତୁ ତେ ମୈତ୍ରୀମିଷ୍ଟଞ୍ଚାହର୍ତୁମିଚ୍ଛତି । ଆରୁରୋହ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଧର୍ମଃ ଶକ୍ରୋଽଥ ଗାଧିଜଃ॥୮.

ସେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏବେ ତୁମ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ତାପରେ ଧର୍ମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଗାଧିପୁତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

; ଧର୍ମି ଉଵାଚ ମା ରାଜନ୍ ! ସାହସଂ କାର୍ଷୋର୍ଧର୍ମୋଽହଂ ତ୍ଵାମୁପାଗତଃ । ତିତିକ୍ଷା-ଦମ-ସତ୍ଯାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଗୁଣୈଃ ପରିତୋଷିତଃ॥୮.

ଧର୍ମ କହିଲେ: 'ରାଜନ୍, ଅତି ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହଁ! ମୁଁ ଧର୍ମ, ତୁମେ ତିତିକ୍ଷା, ଦମ, ସତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।'

; ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ମାହଭାଗ ! ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶକ୍ରୋଽସ୍ମିତେଽନ୍ତିକମ୍ । ତ୍ଵଯା ସଭାର୍ଯପୁତ୍ରେଣ ଜିତା ଲୋକାଃ ସନାତନାଃ॥୮.

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: 'ହେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ! ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି; ତୁମେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ପୁଅ ସହିତ ସନାତନ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଜିତିଛ।'

ଆରୋହ ତ୍ରିଦିଵଂ ରାଜନ୍ ! ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ । ସୁଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ନରୈରନ୍ଯୈର୍ଜିତମାତ୍ମୀଯକର୍ମଭିଃ॥୮.

ରାଜା ! ତୁମେ ତୁମର ଝିଅ ଓ ପୁଅ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ । ତୁମ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ, ଯାହା ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ପାଆନ୍ତି, ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ତୁମେ ଅଜର୍ଜନ କରିଛ ।

; ପକ୍ଷିଣ ଊଚୁଃ ତତୋଽମୃତମଯଂ ଵର୍ଷମପମୃତ୍ଯୁଵିନାଶନମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରାସୃଜଦାକାଶାଚ୍ଚିତାସ୍ଥାନଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ॥୮.

ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ଆକାଶରୁ ଅମୃତର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନାଶ କରିଦେଲା ।

ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଞ୍ଚ ସୁମହଦ୍ଦେଵଦୁନ୍ଦୁଭିନିସ୍ଵନମ୍ । ତତସ୍ତତୋ ଵର୍ତମାନେ ସମାଜେ ଦେଵସଂକୁଲେ॥୮.

ସେଇ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଥିବା ସଭାରେ ବଡ଼ ଫୁଲର ବର୍ଷା ହେଲା ଓ ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭିର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା ।

ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତତଃ ପୁତ୍ରୋ ରାଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ସୁକୁମାରତନୁଃ ସୁସ୍ଥଃ ପ୍ରସନ୍ନେନ୍ଦ୍ରିଯମାନସଃ॥୮.

ତାପରେ ସେ ମହାନ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ନରମ ଦେହ ଓ ନିରୋଗ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଉଠିଲେ ।

ତତୋ ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଃ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସୁତଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ସଭାର୍ଯଃ ସ ଶ୍ରିଯା ଯୁକ୍ତୋ ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାମ୍ବରାନ୍ଵିତଃ॥୮.

ଏହାପରେ ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରୀରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଗଲେ ।

ସୁସ୍ଥଃ ସମ୍ପୂର୍ଣହୃଦଯୋ ମୁଦା ପରମଯା ଯୁତଃ । ବଭୂଵ ତତ୍କ୍ଷଣାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭୂଯଶ୍ଚୈନମଭାଷତ॥୮.

ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା । ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନି ସେଠାରେ କଥା କହିଲେ ।

ସଭାର୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ସପୁତ୍ରଶ୍ଚ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ସଦ୍ଗତିଂ ପରାମ୍ । ସମାରୋହ ମାହଭାଗ ନିଜାନାଂ କର୍ମଣାଂ ଫଲୈଃ॥୮.

ତୁମେ ତୁମର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅ ସହିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିବ । ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ! ତୁମ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ ।

; ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଦେଵରାଜାନନୁଜ୍ଞାତଃ ସ୍ଵାମିନା ଶ୍ଵପଚେନ ଵୈ । ଅଗତ୍ଵା ନିଷ୍କୃତିଂ ତସ୍ଯ ନାରୋକ୍ଷ୍ଯେଽହଂ ସୁରାଲଯମ୍॥୮.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ! ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲେ ଠିକ୍, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମୋ ମାଲିକ ଶ୍ୱପଚଙ୍କ ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିନଥିବାବେଳେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବିନାହିଁ ।

; ଧର୍ମ ଉଵାଚ ତଵୈନଂ ଭାଵିନଂ କ୍ଲେଶମଵଗମ୍ଯାତ୍ମମାଯଯା । ଆତ୍ମା ଶ୍ଵପାକତାଂ ନୀତୋ ଦର୍ଶିତଂ ତଚ୍ଚ ଚାପଲମ୍॥୮.

ଧର୍ମ କହିଲେ: ତୁମ ଭବିଷ୍ୟତର କଷ୍ଟକୁ ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଜାଣିଥିଲି, ତେଣୁ ମୁଁ ନିଜେ ତୁମକୁ ଶ୍ୱପଚ ହେବାକୁ ଦେଇଥିଲି ଓ ସେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଇଥିଲି ।

; ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯତେ ଯତ୍ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ସମସ୍ତୈର୍ମନୁଜୈର୍ଭୁଵି । ତଦାରୋହ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାନଂ ପୁଣ୍ଯକୃତାଂ ନୃଣାମ୍॥୮.

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଚାହାନ୍ତି, ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ତୁମେ ଯାଅ ।

; ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଦେଵାରାଜ ! ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଞ୍ଚୈତନ୍ନିବୋଧ ମେ । ପ୍ରସାଦସୁମୁଖଂ ଯତ୍ ତ୍ଵାଂ ବ୍ରଵୀମି ପ୍ରଶ୍ରଯାନ୍ଵିତଃ॥୮.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ । ଦୟାକରି ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୁଁ ନମ୍ରତା ଓ ଆପଣଙ୍କ କୃପାର ଅନୁଗ୍ରହରେ ଏହି କଥା କହୁଛି ।

ମଚ୍ଛୋକମଗ୍ନମନସଃ କୋଶଲାନଗରେ ଜନାଃ । ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତାନପୋହ୍ଯାଦ୍ଯ କଥଂ ଯାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଦିଵମ୍॥୮.

ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା କୋଶଳ ନଗରର ଲୋକମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି । ଏମିତି ଦିନେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ କିପରି ଯିବି ?

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଗୁରୋର୍ଘାତୋ ଗୋଵଧଃ ସ୍ତ୍ରୀଵଧସ୍ତଥା । ତୁଲ୍ଯମେଭିର୍ମହାପାପଂ ଭକ୍ତତ୍ଯାଗେଽପ୍ଯୁଦାହୃତମ୍॥୮.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଗୁରୁ ହତ୍ୟା, ଗାଈ ମାରିବା, ନାରୀ ହତ୍ୟା — ଏହି ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ପାପ ସମାନ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାପ ପରି ଗଣାଯାଏ ।

ଭଜନ୍ତଂ ଭକ୍ତମତ୍ଯାଜ୍ଯମଦୁଷ୍ଟଂ ତ୍ଯଜତଃ ସୁଖମ୍ । ନେହ ନାମୁତ୍ର ପଶ୍ଯାମି ତସ୍ମାଚ୍ଛକ୍ର ! ଦିଵଂ ଵ୍ରଜ॥୮.

ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଅପରାଧ ହେବ, ଯଦିଓ ଏହାରେ ସୁଖ ମିଳିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ମୁଁ କିଛି ଭଲ ଦେଖୁନାହିଁ । ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ! ଆପଣ ମୋ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ।

ଯଦି ତେ ସହିତାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ମଯା ଯାନ୍ତି ସୁରେଶ୍ଵର । ତତୋଽହମପି ଯାସ୍ଯାମି ନରକଂ ଵାପି ତୈଃ ସହ॥୮.

ଯଦି ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ପାରନ୍ତି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ! ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯିବି । ନହେଲେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ନରକକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବି ।

; ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ବହୂନି ପୁଣ୍ଯପାପାନି ତେଷାଂ ଭିନ୍ନାନି ଵୈ ପୃଥକ୍ । କଥଂ ସଙ୍ଘାତଭୋଗ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ଭୂଯଃ ସ୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ସ୍ଯସି॥୮.

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ସେମାନଙ୍କର ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଛି । ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ କିପରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ପାରିବ ?

; ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଶକ୍ର ଭୁଙ୍କ୍ତେ ନୃପୋ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଭାଵେଣ କୁଟୁମ୍ବିନାମ୍ । ଯଜତେ ଚ ମହାଯଜ୍ଞୈଃ କର୍ମ ପୌର୍ତଂ କରୋତି ଚ॥୮.

ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ଶକ୍ର ! ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଓ ଦାନ କାମ କରନ୍ତି ।

ତଚ୍ଚ ତେଷାଂ ପ୍ରଭାଵେଣ ମଯା ସର୍ଵମନୁଷ୍ଠିତମ୍ । ଉପକର୍ତୄନ୍ ନ ସନ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯେ ତାନହଂ ସ୍ଵର୍ଗଲିପ୍ସଯା॥୮.

ଏହି ସବୁ କାମ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ କରିଛି । ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ମୋତେ ସହଯୋଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଗି ଯିବିନାହିଁ ।

ତସ୍ମାଦ୍ଯନ୍ମମ ଦେଵେଶ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ସୁଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ଦତ୍ତମିଷ୍ଟମଥୋ ଜପ୍ତଂ ସାମାନ୍ଯଂ ତୈସ୍ତଦସ୍ତୁ ନଃ॥୮.

ଏହିପରି, ଦେବମାନ୍ୟ ଭଗବାନ୍, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଭଲ କାମ କରିଛି—ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ଜପ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ—ସେସବୁ ଆମ ପାଖରେ ରହୁ।

ବହୁକାଲୋପଭୋଗ୍ଯଂ ହି ଫଲଂ ଯନ୍ମମ କର୍ମଣଃ । ତଦସ୍ତୁ ଦିନମପ୍ଯେକଂ ତୈଃ ସମଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦତଃ॥୮.

ମୋ କର୍ମର ଯେଉଁ ଫଳ ଅନେକ ଯୁଗ ଧରି ଭୋଗ କରିବାକୁ ଥିଲା, ତାହା ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଆମେ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପାଇଁ।