ମାର୍କଣ୍ଡେଯପୁରାଣମ୍

କରୋତି ଗାଯତାଂ ଵତିଂ୍ତ ନୃତ୍ଯତାଞ୍ଚ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଵନ୍ଦିନାମଥ ସୂତାନାଂ ଵିଟାନାଂ ଲାସ୍ଯାପାଠିନାମ୍ ।। 68.

ସେ ଗାୟକଙ୍କୁ ଗାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ, ନୃତ୍ୟକାରମାନେ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ। ବାର୍ତ୍ତାବାହକ, ସାରଥି, ହାସ୍ୟକର ଓ ଲାସ୍ୟନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ।

ଦଦାତ୍ଯହର୍ନିଶଂ ଭୋଗାନ୍ ଭୁଙ୍୍କ୍ତେ ତୈଶ୍ଚ ସମଂ ଦ୍ଵିଜ । କୁଲଟାସୁରତିଶ୍ଚାସ୍ଯ ଭଵତ୍ଯନ୍ଯୈଶ୍ଚ ତଦ୍ଵିଧୈଃ ।। 68.

ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଓ ରାତିରେ ଭୋଗବିଲାସ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଭୋଗର ଆନନ୍ଦ ଉଠାଏ, ଦ୍ୱିଜ। ସେ କୁଟିଳା ନାରୀ ଓ ଏହି ପ୍ରକୃତିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭଲପାଇବା ଆଦତ ଗଢ଼ି ନେଇଥାଏ।

ପ୍ରଯାତି ସଙ୍ଗମେକଞ୍ଚ ଯଂ ନିଧିର୍ଭଜତେ ନରମ୍ । ରଜସ୍ତମୋମଯଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ନନ୍ଦୋ ନାମ ମହାନିଧିଃ ।। 68.

ସେ ସଭାସମାରୋହରେ ଯାଏ, ଏବଂ ଯେଉଁ ପୁରୁଷକୁ ଏହି ଧନ ଚୟନ କରେ, ସେଠାରେ ରଜୋ ଓ ତମୋ ଗୁଣରେ ଗଠିତ ଏକ ଅନ୍ୟ ମହାଧନ 'ନନ୍ଦ' ନାମରେ ସହଯାତ୍ରା କରେ।

ଉପୈତି ସ୍ତମ୍ଭମଧିକଂ ନରସ୍ତେନାଵଲୋକିତଃ । ସମସ୍ତଧାତୁରତ୍ନାନାଂ ପୁଣ୍ଯଧାନ୍ଯାଦିକସ୍ଯ ଚ ।। 68.

ଏହି ଧନର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲେ ସେ ପୁରୁଷ ବଡ଼ ଅହଂକାର ଅନୁଭବ କରେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧାତୁ, ମଣି, ଓ ଶୁଭ ଧାନ୍ୟ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଲାଭ କରେ।

ପରିଗ୍ରହଂ କରୋତ୍ଯେଷ ତଥୈଵ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯମ୍ । ଆଧାରଃ ସ୍ଵଜନାନାଞ୍ଚ ଆଗତାଭ୍ଯାଗତସ୍ଯ ଚ ।। 68.

ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ରଖିଥାଏ, ଏବଂ କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ କରେ। ନିଜ ଲୋକମାନେ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଆସନ୍ତି ଓ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥାଏ।

ସହତେ ନାପମାନୋକିଂ୍ତ ସ୍ଵଲ୍ପାମପି ମହାମୁନେ । ସ୍ତୂଯମାନଶ୍ଚ ମହତୀଂ ପ୍ରୀତିଂ ବଧ୍ନାତି ଯଚ୍ଛତି ।। 68.

ଏହି ପୁରୁଷ ଅତି ସାନ ଅପମାନ ମଧ୍ୟ ସହିପାରେନି, ମହାମୁନି। କିନ୍ତୁ, ସେ ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣିଲେ ବଡ଼ ପ୍ରେମ ଗଢ଼ି ଦେଇଥାଏ ଓ ଦେଇଥାଏ।

ଯଂ ଯମିଚ୍ଛତି ଵୈ କାମଂ ମୃଦୁତ୍ଵମୁପଯାତି ଚ । ବହ୍ଵ୍ଯୋ ଭାଯ୍ର୍ଯା ଭଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ସୂତିମତ୍ଯୋଽତିଶୋଭନାଃ ।। 68.

ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ସେହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ ଓ ମୃଦୁତା ଲାଭ କରେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବହୁତ ଶୁଭ୍ର ଓ ସନ୍ତାନଦାୟିନୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଥାନ୍ତି।

ରତଯେ ସପ୍ତ ଚ ନରାନ୍ନିଧିର୍ନନ୍ଦୋଽନୁଵର୍ତତେ । ପ୍ରଵଦ୍ର୍ଧମାନୋଽଥ ନରମଷ୍ଟଭାଗେନ ସତ୍ତମ ।। 68.

ଭୋଗବିଲାସ ପାଇଁ ଏହି 'ନନ୍ଦ' ଧନ ସାତଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏହା ଛାଡ଼ିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପୁରୁଷ ମାନେ ଏହାର ଏକଅଠାଉଁଶ ଫଳ ମାତ୍ର ପାଆନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ।

ଦୀର୍ଘାଯୁଷ୍ଟ୍ଵଞ୍ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ପୁରୁଷାଣାଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ବନ୍ଧୂନାମେଵ ଭରଣଂ ଯେ ଚ ଦୂରାଦୁପାଗତାଃ ।। 68.

ଏହି ଧନ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ଦୂରରୁ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜୀବିକା ଦେଇଥାଏ।

ତେଷାଂ କରୋତି ଵୈ ନନ୍ଦଃ ପରଲୋକେ ନ ଚାଦୃତଃ । ଭଵତ୍ଯସ୍ଯ ନ ଚ ସ୍ନେହଃ ସହଵାସିଷୁ ଜାଯତେ ।। 68.

'ନନ୍ଦ' ଏହି ସମସ୍ତ କାମ ପରଲୋକରେ କରେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେନାହିଁ। ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ସହବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ନେହ ଅନୁଭବ କରନ୍ତିନାହିଁ।

ପୂର୍ଵମିତ୍ରେଷୁ ଶୈଥିଲ୍ଯଂ ପ୍ରୀତିମନ୍ଯୈଃ କରୋତି ଚ । ତଥୈଵ ସତ୍ତ୍ଵରଜସୀ ଯୋ ବିଭର୍ତି ମହାନିଧିଃ ।। 68.

ପୂର୍ବ ସାଙ୍ଗମାନେ ପ୍ରତି ଅନାସକ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ପ୍ରେମ ଗଢ଼ି ନେଇଥାଏ। ଏହିପରି ଭାବେ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରଜୋ ଗୁଣ ଥିବା ମହାଧନ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କାମ କରେ।

ସ ନୀଲସଂଜ୍ଞସ୍ତତ୍ସଙ୍ଗୀ ନରସ୍ତଚ୍ଛୀଲଵାନ୍ ଭଵେତ୍ । ଵସ୍ତ୍ର-କାର୍ପାସ-ଧାନ୍ଯାଦି-ଫଲ-ପୁଷ୍ପପରିଗ୍ରହମ୍ ।। 68.

ଏହି ଧନକୁ 'ନୀଳ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏହା ସହିତ ମିଶିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଧନର ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର, କପାସ, ଧାନ, ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଆଦି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ମୁକ୍ତାଵିଦ୍ରୁମଶଙ୍ଖାନାଂ ଶୁକ୍ତ୍ଯାଦୀନାଂ ତଥା ମୁନେ । କାଷ୍ଠାଦୀନାଂ କରୋତ୍ଯେଷ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଜ୍ଜଲସମ୍ଭଵମ୍ ।। 68.

ମୁକ୍ତା, ପାଗ, ଶଂଖ, ଚିପି ଓ ଏହା ସହିତ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା କାଠ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ଏହିପୁରୁଷ ଲାଭ କରେ, ମୁନି।

କ୍ରଯଵିକ୍ରଯମନ୍ଯେଷାଂ ନାନ୍ଯତ୍ର ରମତେ ମନଃ । ତଡାଗାନ୍ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯୋଽଥ ତଥାଽଽରାମାନ୍ କରୋତି ଚ ।। 68.

ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ କରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟ କିଛିରେ ରୁଚି ଦେଉନାହିଁ। ସେ ତାଳା, ପୋଖରୀ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ତିଆରି କରେ।

ବନ୍ଧଞ୍ଚ ସରିତାଂ ଵୃକ୍ଷାଂସ୍ତଥାରୋପଯତେ ନରଃ । ଅନୁଲେପନପୁଷ୍ପାଦିଭୋଗଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵାଭିଜାଯତେ ।। 68.

ସେ ନଦୀ ଉପରେ ବନ୍ଧ ତିଆରି କରେ ଓ ଗଛ ଲଗାଏ। ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ତ୍ରିପୌରୁଷଶ୍ଚାପି ନିଧିର୍ନୋଲୋ ନାମୈଷ ଜାଯତେ । ରଜସ୍ତମୋମଯଶ୍ଚାନ୍ଯଃ ଶଙ୍ଖସଂଜ୍ଞୋ ହି ଯୋ ନିଧିଃ ।। 68.

ତିନି ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁଥିବା ଏକ ଧନ 'ନୋଳ' ନାମରେ ଅଛି। ଏହା ସହିତ ରଜୋ ଓ ତମୋ ଗୁଣ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନ 'ଶଂଖ' ନାମରେ ଅଛି।

ତେନାପି ନୀଯତେ ଵିପ୍ର ! ତଦ୍୍ଗୁଣିତ୍ଵଂ ନିଧୀ•ାରଃ । ଏକସ୍ଯୈଵ ଭଵତ୍ଯେଷ ନରଂ ନାନ୍ଯମୁପୈତି ଚ ।। 68.

ଏହି ଧନ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏକ ପୁରୁଷକୁ ତାହାର ଗୁଣ ଦେଇ ନେଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଧନ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଷ ପାଖରେ ରହେ, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଖକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

ଯସ୍ଯ ଶଙ୍ଖୋ ନିଧିସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଂ କ୍ରୌଷ୍ଟୁକେ ! ଶ୍ରୃଣୁ । ଏକ ଏଵାତ୍ମନା ମିଷ୍ଟମନ୍ନଂ ଭୁଙ୍୍କ୍ତେ ତଥାମ୍ବରମ୍ ।। 68.

ଏହାର ଧନ ଯେଉଁଠି ଶଂଖ ଅଛି, ଓ କ୍ରୌଷ୍ଟୁକି, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱୟଂ ସବୁଠୁ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ ଏବଂ ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧେ ।

କଦନ୍ନଭୁକ୍୍ ପରିଜନୋ ନ ଚ ଶୋଭନଵସ୍ତ୍ରଧୃକ୍ । ନ ଦଦାତି ସୁହ୍ମଦ୍୍ଭାଯ୍ର୍ଯାଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରସ୍ନୁଷାଦିଷୁ ।। 68.44 ସ୍ଵପୋଷଣପରଃ ଶଙ୍ଖୀ ନରୋ ଭଵତି ସର୍ଵଦା । ଇତ୍ଯେତେ ନିଧଯଃ ଖ୍ଯାତା ନରାଣାମର୍ଥଦେଵତାଃ ।। 68.

ତାଙ୍କର ପରିଚାରକମାନେ ଖରାପ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି ଏବଂ ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି ନାହିଁ; ସେ ନ ଜଣେ ଝିଅ, ଭାଇ, ପୁଅ, ସ୍ନୁଷା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଇଥାଏ; ଶଂଖ ଧନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ନିଜ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରେ । ଏହିପରି ଧନମାନେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଧନଦେବତା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

ମିଶ୍ରାଵଲୋକନାନ୍ମିଶ୍ରାଃ ସ୍ଵଭାଵଫଲଦାଯିନଃ । ଯଥାଖ୍ଯାତସ୍ଵଭାଵସ୍ତୁ ଭଵତ୍ଯେଵ ଵିଲୋକନାତ୍ 68.

ଯେଉଁ ଧନମାନେ ମିଶ୍ରିତ, ସେମାନେ ନିଜ ଗୁଣାନୁସାରେ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଯେପରି ଧନର ଗୁଣ ଥାଏ, ଦେଖିଲେ ସେପରି ଫଳ ମିଳେ ।

ଦ୍ଵିସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ୭୨ ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ଉଵାଚ ତତଃ ସ୍ଵନଗରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତଂ ଦଦର୍ଶ ଦ୍ଵିଜଂ ନୃପଃ । ସମେତଂ ଭାର୍ଯଯା ଚୈଵ ଶୀଲଵତ୍ଯା ମୁଦାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୭୨.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: ତାପରେ, ନିଜ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାଜା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନୀତିବାନ୍ ବୋହୁ ସହିତ ଖୁସିରେ ଦେଖିଲେ ।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ରାଜଵର୍ଯ ! କୃତାର୍ଥୋଽସ୍ମି ଯତୋ ଧର୍ମୋ ହି ରକ୍ଷିତଃ । ଧର୍ମଜ୍ଞନେହ ଭଵତା ଭାର୍ଯାମାନଯତା ମମ ॥ ୭୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସଫଳ ହେଲି, କାରଣ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ହେଇଛି; ଆପଣଙ୍କର ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋ ବୋହୁକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି ।

ରାଜୋଵାଚ କୃତାର୍ଥସ୍ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ! ନିଜଧର୍ମାନୁପାଲନାତ୍ । ଵଯଂ ସଙ୍କଟିନୋ ଵିପ୍ର ! ଯେଷାଂ ପତ୍ନୀ ନ ଵେଶ୍ମନି ॥ ୭୨.

ରାଜା କହିଲେ: ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି ସଫଳ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଆମେ ଦୁଃଖିତ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଘରେ ଜଣେ ଝିଅ ନାହିଁ ।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ନରେନ୍ଦ୍ର ! ସା ହି ଵିପିନେ ଭକ୍ଷିତା ଶ୍ଵନାପଦୈର୍ଯଦି । ଅଲନ୍ତଯା କିମନ୍ଯସ୍ଯା ନ ପାଣିର୍ଗୃହ୍ଯତେ ତ୍ଵଯା । କ୍ରୋଧସ୍ଯ ଵଶମାଗମ୍ଯ ଧର୍ମୋ ନ ରକ୍ଷିତସ୍ତ୍ଵଯା ॥ ୭୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ରାଜନ୍, ଯଦି ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ପଶୁମାନେ ଖାଇଦେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ଅନ୍ୟ ଝିଅକୁ କାହିଁକି ନେଲେନାହିଁ? କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିନାହାନ୍ତି ।

ରାଜୋଵାଚ ନ ଭକ୍ଷିତା ମେ ଦଯିତା ଶ୍ଵାପଦୈଃ ସା ହି ଜୀଵତି । ଅଵିଦୂଷିତଚାରିତ୍ରା କଥମେତତ୍କରୋମ୍ଯହମ୍ ॥ ୭୨.

ରାଜା କହିଲେ: ମୋ ପ୍ରିୟାକୁ ପଶୁମାନେ ଖାଇନାହାନ୍ତି, ସେ ବଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ନିର୍ମଳ; ଏପରି କାମ କିପରି କରିପାରିବି?

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ଯଦି ଜୀଵତି ତେ ଭାର୍ଯା ନ ଚୈଵ ଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀ । ତଦପତ୍ନୀକତାଜନ୍ମ କିଂ ପାପଂ କ୍ରିଯତେ ତ୍ଵଯା ॥ ୭୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଝିଅ ବଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ଅବିଶ୍ୱାସୀ ନୁହେଁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଝିଅ ଭାବେ ମାନିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, କ'ଣ ପାପ ହେଲା?

ରାଜୋଵାଚ ଆନୀତାପି ହି ସା ଵିପ୍ର ! ପ୍ରତିକୂଲା ସଦୈଵ ମେ । ଦୁଃ ଖାଯ ନ ସୁଖାଯାଲଂ ତସ୍ଯା ମୈତ୍ରୀ ନ ଵୈ ମଯି । ତଥା ତ୍ଵଂ କୁରୁ ଯତ୍ନଂ ମେ ଯଥା ସା ଵଶଗାମିନୀ ॥ ୭୨.

ରାଜା କହିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସବୁବେଳେ ମୋତେ ବିରୋଧ କରନ୍ତି; ସେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସୁଖ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଭଲପାଉନାହାନ୍ତି । ତେଣୁ ଦୟାକରି ଏପରି କିଛି କରନ୍ତୁ, ଯାହାରେ ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହେଉ ।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ତଵ ସଂପ୍ରୀତଯେ ତସ୍ଯା ଵରେଷ୍ଟିରୁପକାରିଣୀ । କ୍ରିଯତେ ମିତ୍ରକାମୈର୍ଯା ମିତ୍ରଵିନ୍ଦାଂ କରୋମି ତାମ୍ ॥ ୭୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ, ମିତ୍ରତା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଉପକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି ।

ଅପ୍ରୀତଯୋଃ ପ୍ରୀତିକରୋ ସା ହି ସଂଜନନୀ ପରମ୍ । ଭାର୍ଯାପତ୍ଯୋର୍ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ! ତାନ୍ତଵେଷ୍ଟିଂ କରୋମ୍ଯହମ୍ ॥ ୭୨.

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଝିଅ ଓ ପୁଅ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଭଲ ସ୍ନେହ ଦେଇଥାଏ, ରାଜା; ମୁଁ ଝିଅ ଓ ପୁଅ ପାଇଁ ତାନ୍ତବେଷ୍ଟି କରିବି ।