ମାର୍କଣ୍ଡେଯପୁରାଣମ୍

ସା ଜାତହାରିଣୀ ନାମ ସୁଘୋରା ପିଶିତାଶନା । ତସ୍ମାତ୍ ସଂରକ୍ଷଣଂ କାର୍ଯଂ ଯତ୍ନତଃ ସୂତିକାଗୃହେ॥୫୧.

ସେ 'ଜନ୍ମ ନେଇଯିବା' ନାମକ, ଭୟଙ୍କର ଓ ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା; ତେଣୁ ସୂତିଘରରେ ସତର୍କ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର।

ସ୍ମୃତିଞ୍ଚାପ୍ରଯତାନାଞ୍ଚ ଶୂନ୍ଯାଗାରନିଷେଵଣାତ୍ । ଅପହନ୍ତି ସୁତସ୍ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରଚଣ୍ଡୋ ନାମ ନାମତଃ॥୫୧.

ସ୍ମୃତି ଅବହେଳା ଓ ଖାଲି ଘରରେ ରହିବା ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କର ପୁଅ 'ପ୍ରଚଣ୍ଡ' ନାମରେ ସବୁକିଛି ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ।

ପୌତ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ସଂଭୂତା ଲୀକାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ । ଚଣ୍ଡାଲଯୋନଯଶ୍ଚାଷ୍ଟୌ ଦଣ୍ଡପାଶାତିଭୀଷଣାଃ॥୫୧.

ତାଙ୍କର ନାତିମାନେ ଥିବା ଲିକାମାନେ ଶତ ହଜାରେ ଜନ୍ମିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଆଠଟି ଚଣ୍ଡାଳ ଜାତି, ଦଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ଧରି ଭୟଙ୍କର।

କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟାସ୍ତତୋ ଲୀକାସ୍ତାଶ୍ଚ ଚଣ୍ଡାଲଯୋନଯଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵନ୍ତ ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯମତ୍ତୁକାମାଃ ପରସ୍ପରମ୍॥୫୧.

ତେବେ, ଭୋକରେ ବିଆପ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ଯୋନିର ଜୁଆ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ଦୂତିଆ ହେଲେ।

ପ୍ରଚଣ୍ଡୋ ଵାରିଯିତ୍ଵା ତୁ ତାସ୍ତାଶ୍ଚଣ୍ଡାଲଯୋନଯଃ । ସମଯେ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଯାଦୃଶେ ତାଦୃଶଂ ଶୃଣୁ॥୫୧.

ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଏହି ଚଣ୍ଡାଳ ଯୋନିର ଜୁଆମାନେକୁ ରୋକିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନିୟମ ଦେଲେ। ସେ ନିୟମ କଣ, ଶୁଣ।

ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଲୀକାନାମାଵାସଂ ଯୋ ହି ଦାସ୍ଯତି । ଦଣ୍ଡଂ ତସ୍ଯାହମତୁଲଂ ପାତଯିଷ୍ଯେ ନ ସଂଶଯଃ॥୫୧.

ଆଜିଠୁ ଯେ କେହି ଜୁଆମାନେକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦେବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଚଣ୍ଡାଲଯୋନ୍ଯୋଽଵସଥେ ଲୀକା ଯା ପ୍ରସଵିଷ୍ଯତି । ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ସନ୍ତିଃ ପୂର୍ଵା ସା ଚ ସଦ୍ଯୋ ନଶିଷ୍ଯତି॥୫୧.

ଚଣ୍ଡାଳ ଯୋନିର ଜୁଆ ଯଦି ଏକ ଘରେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ, ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜୁଆମାନେ ସେଠାରେ ସତ୍ୱରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବେ।

ପ୍ରସୂତେ କନ୍ଯକେ ଦ୍ଵେ ତୁ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋର୍ବୋଜହାରିଣୀ । ଵାତରୂପାମରୂପାଞ୍ଚ ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରହରଣନ୍ତୁ ତେ॥୫୧.

ସେ ଦୁଇଟି କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ—ଏକ ନରୀ-ପୁରୁଷଙ୍କର ଶକ୍ତି ଚୋରାଇ ନେଇଥାଏ, ଏକ ବାୟୁ ରୂପରେ ଅଛି, ଏବଂ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ। ଏହିମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର।

ଵାତରୂପା ନିଷେକାନ୍ତେ ସା ଯସ୍ମୈ କ୍ଷିପତେ ସୁତମ୍ । ସ ପୁମାନ୍ ଵାତଶୁକ୍ରତ୍ଵଂ ପ୍ରଯାତି ଵନିତାପି ଵା॥୫୧.

ବାୟୁ ରୂପ କନ୍ୟା ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପୁରୁଷ ବାୟୁ-ଶୁକ୍ରରେ ବିଆପ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଏହିପରି ନାରୀ ମଧ୍ୟ।

ତଥୈଵ ଗଚ୍ଛତଃ ସଦ୍ଯୋ ନିର୍ବୋଜତ୍ଵମରୂପଯା । ଅସ୍ନାତାଶୀ ନରୋ ଯୋ ଵୈ ତଥୈଵ ପିଶିତାଶନଃ॥୫୧.

ଅଦୃଶ୍ୟ କନ୍ୟା ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଛୁଇଁଥାଏ, ସେ ସତ୍ୱରେ ଶକ୍ତି ହରାଇଯାଏ, ବିଶେଷ କରି ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ମାଂସ ଖାଏ, ଅସ୍ନାନ କରି ଖାଏ, କିମ୍ବା ଭଳି ଖାଏ।

ଵିଦ୍ଵେଷିଣୀ ତୁ ଯା କନ୍ଯା ଭୃକୁଟୀକୁଟିଲାନନା । ତସ୍ଯା ଦ୍ଵୌ ତନଯୌ ପୁଂସାମପକାରପ୍ରକାଶକୌ॥୫୧.

ଯେ କନ୍ୟା ଦ୍ବେଷୀ, ଭୃକୁଟି ଭାରି ଓ ମୁହଁ ଟେଢ଼ା, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥାନ୍ତି।

ନିର୍ବୋଜତ୍ଵଂ ନରୋ ଯାତି ନାରୀ ଵା ଶୌଚଵର୍ଜିତା । ପୈଶୁନ୍ଯାଭିରତଂ ଲୋଲମସଜ୍ଜନନିଷେଵଣମ୍॥୫୧.

ଯେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଶୌଚ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଶକ୍ତି ହରାଇଯାନ୍ତି।

ପୁରୁଷଦ୍ଵେଷିଣଞ୍ଚୈତୌ ନାରମାକ୍ରମ୍ଯ ତିଷ୍ଠତଃ । ମାତ୍ରା ଭ୍ରାତ୍ରା ତଥା ମିତ୍ରୈରଭୀଷ୍ଟୈଃ ସ୍ଵଜନୈଃ ପରୈଃ॥୫୧.

ଏହି ଦୁଇଜଣ ଏକ ଦ୍ବେଷୀ ପୁରୁଷକୁ ଧରି ରଖନ୍ତି—ମା, ଭାଇ, ମିତ୍ର, ପ୍ରିୟଜନ, ସ୍ବଜନ କିମ୍ବା ପରଜନ ଯେଉଁହେଉନ୍ତି।

ଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟୋ ନାଶମାଯାତି ପୁରୁଷୋ ଧର୍ମତୋର୍ଽଥତଃ । ଏକସ୍ତୁ ସ୍ଵଗୁଣାଂଲ୍ଲୋକେ ପ୍ରକାଶଯତି ପାପକୃତ୍॥୫୧.

ଯେ ପୁରୁଷ ଦ୍ବେଷିତ, ସେ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଅର୍ଥରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏକ ଲୋକ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୁଣରେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ କର୍ମକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ।

ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ତୁ ଗୁଣାନ୍ ମୈତ୍ରୀଂ ଲୋକସ୍ଥାମପକର୍ଷତି । ଇତ୍ଯେତେ ଦୌଃ ସହାଃ ସର୍ଵେ ଯକ୍ଷ୍ମଣଃ ସନ୍ତତାଵଥ । ପାପାଚାରାଃ ସମାଖ୍ଯାତା ଯୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତମଖିଲଂ ଜଗତ୍॥୫୧.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଗୁଣ, ମିତ୍ରତା ଓ ସମ୍ମାନ କୁ ହରାଇ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ସାଙ୍ଗମାନେ ରୋଗର ସନ୍ତାନ, ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଭରି ରଖିଛି।

କ୍ରୌଷ୍ଟୁକିରୁଵାଚ--- ଭଗଵନ୍ !କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରେଣ ତ୍ଵଯା ମମ । ସ୍ଵରୋଚିଷସ୍ତୁ ଚରିତଂ ଜନ୍ମ ସ୍ଵାରୋଚିଷସ୍ଯ ତୁ ।। 68.

କ୍ରୌଷ୍ଟୁକି କହିଲେ—ଭଗବନ୍, ଆପଣ ମୋତେ ସ୍ବାରୋଚିଷଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ସମସ୍ତ କଥା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏକାଉଁ କହିଛନ୍ତି।

ଯା ତୁ ସା ପଦ୍ମିନୀ ନାମ ଵିଦ୍ଯା ଭୋଗୋପପାଦିକା । ତତ୍ସଂଶ୍ରଯାଂ ଯେ ନିଧଯସ୍ତାନ୍ ମେ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ ।। 68.

ଯେ ପଦ୍ମିନୀ ନାମକ ବିଦ୍ୟା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ତାହା ସହିତ ଯେ ନିଧିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଦିଅ।

ଅଷ୍ଟୌ ଯେ ନିଧଯସ୍ତେଷାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଦ୍ରଵ୍ଯସଂସ୍ଥିତିଃ । ଭଵତାଭିହିତଂ ସମ୍ଯକ୍ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଗୁରୋ ।। 68.

ଅଠଟି ନିଧି ଅଛି—ତାଙ୍କର ରୂପ, ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସ୍ବଭାବ କଣ, ଗୁରୁ, ଆପଣ ଯେପରି ଜାଣନ୍ତି, ମୋତେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ଉଵାଚ--- ପଦ୍ମିନୀ ନାମ ଯା ଵିଦ୍ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵତା । ତଦାଧାରାଶ୍ଚ ନିଧଯସ୍ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶ୍ରୃଣୁ ।। 68.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ଯେ ପଦ୍ମିନୀ ନାମକ ବିଦ୍ୟା, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ; ନିଧିମାନେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥାନ। ଏହି ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏକାଉଁ କହୁଛି, ଶୁଣ।

ଯତ୍ର ପଦ୍ମମହାପଦ୍ମୌ ତଥା ମକରକଚ୍ଛପୌ । ମୁକୁନ୍ଦୋ ନନ୍ଦକଶ୍ଚୈଵ ନୀଲଃ ଶଙ୍ଖୋଽଷ୍ଟମୋ ନିଧିଃ ।। 68.

ଏଠାରେ ପଦ୍ମ, ମହାପଦ୍ମ, ମକର, କଚ୍ଛପ, ମୁକୁନ୍ଦ, ନନ୍ଦକ, ନୀଳ ଓ ଅଷ୍ଟମ ନିଧି ହେଉଛି ଶଂଖ।

ସତ୍ଯାମୃଦ୍ଧୌ ଭଵନ୍ତ୍ଯେତେ ସିଦ୍ଧିସ୍ତେଷାଂ ହି ଜାଯତେ । ଏତେ ହ୍ରଷ୍ଟୌ ସମାଖ୍ଯାତା ନିଧଯସ୍ତଵ କ୍ରୌଷ୍ଟୁକେ ।। 68.

ସତ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ଥିଲେ, ଏହି ନିଧିମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏଠି ଅଠଟି ନିଧି ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି, କ୍ରୌଷ୍ଟୁକି।

ଦେଵାତାନାଂ ପ୍ରସାଦେନ ସାଧୁସଂସେଵନେନ ଚ । ଏଭିରାଲୋକିତଂ ଵିତ୍ତଂ ମାନୁଷସ୍ଯ ସଦା ମୁନେ ।। 68.

ମୁନି, ଦେବତାଙ୍କର କୃପା ଓ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସାଙ୍ଗତିରେ ମାନବର ଧନ ସଦା ଏଭଳି ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ।

ଯାଦୃକ୍୍ ସ୍ଵରୂପଂ ଭଵତି ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶ୍ରୃଣୁ । ପଦ୍ମୋ ନାମ ନିଧିଃ ପୂର୍ଵଂ ସ ଯସ୍ଯ ଭଵତି ଦ୍ଵିଜ ।। 68.

ମୋଠୁ ଏହାର ସ୍ୱଭାବ କେମିତି ତାହା ଶୁଣ । ପୂର୍ବରୁ ପଦ୍ମ ନାମକ ଏକ ଧନ ଥିଲା; ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ରହିଥାଏ, ଦ୍ୱିଜ, ସେ...

ସୁତସ୍ଯ ତତ୍ସୁତାନାଞ୍ଚ ତତ୍ପୈତ୍ରାଣାଞ୍ଚ ନିତ୍ଯଶଃ । ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯସାରଃ ପୁରୁଷସ୍ତେନ ଚାଧିଷ୍ଠିତୋ ଭଵେତ୍ ।। 68.

ସେ ଲୋକ, ତାଙ୍କ ପୁଅ, ପୁଅର ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ସବୁ ଦିନ ଦୟାଶୀଳ ହୋଇ ଏହି ଧନର ଅଧିନରେ ରହିଥାଏ ।

ସତ୍ତ୍ଵାଧାରୋ ମହାଭୋଗୋ ଯତୋଽସୌ ସାତ୍ତ୍ଵିକୋ ନିଧିଃ । ସୁଵର୍ଣରୂପ୍ଯତାମ୍ରାଦିଧାତୂନାଞ୍ଚ ପରିଗ୍ରହମ୍ ।। 68.

ଏହି ଧନ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଆଧାର, ବଡ଼ ଉପଭୋଗ ଦେଇଥାଏ; କାରଣ ଏହା ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଧନ । ଏହା ଉପରେ ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ତାମ୍ବା ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁ ଲାଭ ହୁଏ ।

କରୋତ୍ଯତିତରାଂ ସୋଽଥ ତେଷାଞ୍ଚ କ୍ରଯାଵିକ୍ରଯମ୍ । କରୋତି ଚ ତଥା ଯଜ୍ଞାନ୍ ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ।। 68.

ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ଧାତୁଗୁଡିକର ବେପାର ବେଶି କରେ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ କରି ଦାନ ଦେଇଥାଏ ।

ସଭାଂ ଦେଵନିକେତାଂଶ୍ଚ ସ କାରଯତି ତନ୍ମନାଃ । ସତ୍ତ୍ଵାଧାରୋ ନିଧିଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ମହାପଦ୍ମ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ ।। 68.

ସେ ଏହି ଭାବରେ ମନ ଲଗାଇ ସଭା ଓ ଦେବମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ । ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନ, ମହାପଦ୍ମ ନାମକ, ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଆଧାର ।

ସତ୍ତ୍ଵପ୍ରଧାନୋ ଭଵତି ତେନ ଚାଧିଷ୍ଠିତୋ ନରଃ । କରୋତି ପଦ୍ମରାଗାଦିରତ୍ନାନାଞ୍ଚ ପରିଗ୍ରହମ୍ ।। 68.

ଏହି ଧନର ଅଧିନରେ ଲୋକ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ପଦ୍ମରାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ରତ୍ନ ଲାଭ କରେ ।

ମୌକ୍ତିକାନାଂ ପ୍ରଵାଲାନାଂ ତେଷାଂ ଚ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯାନ୍ । ଦଦାତି ଯୋଗଶୀଲେଭ୍ଯସ୍ତେଷାମାଵସଥାଂସ୍ତଥା ।। 68.

ସେ ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳ ବେପାର କରେ, ଏବଂ ଯୋଗରେ ଲଗିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆବାସ ଦେଇଥାଏ ।