ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିଭଳି ଏକ ପରାର୍ଧ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଟିଗଲା। ସେହି ପରାର୍ଧର ଶେଷରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଦ୍ମ କଳ୍ପ ଆସିଲା। ଏବେ ଯେଉଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପରାର୍ଧ ଚାଲିଛି, ତାହାର ପ୍ରଥମ କଳ୍ପକୁ ବରାହ କଳ୍ପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ଏପରି—ଯାହାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅପ୍ରକଟ, ସେ ରାତି ଶେଷେ ଜାଗିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଘଟେ। ସେଠାରେ, ଯେଉଁ ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରাচୀର କିମ୍ବା ଖାଳି ନାହିଁ, ସେଉଁଠିକୁ ଖର୍ବଟ ବୋଲାଯାଏ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଅଛି—ଶାଖାଗ୍ରାମ, ଅମାତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ, ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ଭୂମି। ଏଭଳି, ଯେଉଁ ଗୃହ ଅଧିକ ଶୂଦ୍ର ଲୋକେ ରହନ୍ତି, ନିଜ ଧନ ଓ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ଫସଲ ଓ ଚାଷ ଜମିର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଉଁଠିକୁ ଗ୍ରାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁ ଗୃହ ଲୋକେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତିଆରି କରନ୍ତି, ସହର ଓ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଛାଡ଼ି, ସେଉଁଠିକୁ ମାନବ ନିବାସ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନୁଶାସନ ହୀନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜମିରେ ଚରେ, ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରାମରେ ଡ୍ରମୀ ବୋଲାଯାଏ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଅଶ୍ରୟ ନିଏ। ଗୋପାଳକମାନେ ଯେଉଁଠି ବଜାର ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଗାଡ଼ିରେ ରହିଥାଏ, ଗାଈ ଝୁଣ୍ଡ ସହିତ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ସେଉଁଠି ବସନ୍ତି, ସେଉଁଠିକୁ ଘୋଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏପରି, ସେମାନେ ନିଜେ ପାଇଁ ସହର ଓ ଅନ୍ୟ ନିବାସ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଦୁଇଜଣ ଲୋକ ପାଇଁ ଗୃହ ତିଆରି କଲେ। ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଗଛ ନିକଟେ ଘର ତିଆରି କରୁଥିଲେ, ସେହି ଶୃତି ମନେ ପକାଇ ସେମାନେ ପୁଣି ସେହିଭଳି ଘର ତିଆରି କଲେ। ଗଛର ଶାଖା ଯେପରି ଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ, କେତେକ ନମ୍ର, କେତେକ ଉଠା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଘରର ଶାଖାକୁ ଏପରି ତିଆରି କଲେ। ଯେଉଁ ଶାଖା ପୂର୍ବରୁ କାମନାତୃପ୍ତି ଗଛର ଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଘରର ବିମ୍ବ ଓ ରାଫ୍ଟର କରାଯାଇଥିଲା। ଏପରି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାଶ କରି ସେମାନେ ଜୀବିକା ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ, କାରଣ କାମନାତୃପ୍ତି ଗଛ ଓ ତାହାର ମଧୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଦୁଃଖ, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନେ, ତ୍ରେତା ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ସଫଳତା ଲାଭ କଲେ। ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଅସଫଳ ହେଲାପରେ, ସେମାନେ ବ୍ୟାପକ ବର୍ଷା ଦେଖିଲେ; ସେହି ବର୍ଷାରୁ ଜଳ ନିମ୍ନ ଭାଗକୁ ଯାଇ ଦେଖାଦେଲା। ବର୍ଷା ହେବା ସହିତ ଝରଣା, ନାଳା ଓ ନଦୀ ଚାଲିଗଲା; ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ ଜଳ ପୃଥିବୀକୁ ଯାଉଥିଲା, ଏବେ ବଢ଼ିଗଲା। ଏହିପରି, ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳ ମିଶି ୧୪ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—କୃଷି ଓ ଅକୃଷି, ଚାଷ ଓ ବିଜ ବିନା। ଋତୁଅନୁସାରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ଓ ଝାଡ଼ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଏହି ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ଭିଦ ତ୍ରେତା ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ଦେଖାଦେଲା। ସେହି ଉଦ୍ଭିଦ ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଜୀବିକା ଚାଲାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ଲୋଭ ଓ କାମନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତେଣୁ ସେମାନେ ନଦୀ, କ୍ଷେତ୍ର, ପାହାଡ଼, ଗଛ, ଝାଡ଼, ଔଷଧି ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଅପନାୟନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଦୋଷରୁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଔଷଧି ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା; ଅନେକ ଔଷଧି ଏକାସାଥି ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଏପରି ଔଷଧି ହାରାଇଗଲା। ଏହିପରି ଔଷଧି ହାରାଇଯିବାରୁ ଲୋକେ ଅବାକ ହେଲେ, ଏବଂ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ତେବେ, ସେମାନେ ଯଥାର୍ଥରେ ବୁଝିଲେ ଯେ ପୃଥିବୀ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, ଶ୍ରୀମାନ୍ ସକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ସୁମେରୁ ପର୍ବତକୁ ବଛୁର କଲେ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ। ସେବେଳେ, ଏଭଳି ଦୁହିବାରୁ ପୃଥିବୀର ଉପରେ ଧାନ୍ୟ ଉପଜିଲା; ଚାଷ ଓ ଅକୃଷି ବିଜ ପୁଣି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଫଳ ଦେଉଥିବା ଔଷଧି ସମୂହ ସତର—ଧାନ, ଜଉ, ଗହମ, କାଙ୍ଗୁ, ତିଳ; ପ୍ରିୟାଙ୍ଗୁ, ଉଦର, କୋରଡୁଶ, ଚିନକ; ମାଷ, ମୁଡଗ, ମସୁର, ନିଷ୍ପବ, କୁଳଥ, ଅଧକ, ଚଣାକ—ଏହି ସତରଟି ପ୍ରାଚୀନ କୃଷି ଔଷଧି ମନ୍ୟ। ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା କୃଷି-ଅକୃଷି ଔଷଧି ଚୌଦ—ଧାନ, ଜଉ, ଗହମ, କାଙ୍ଗୁ, ତିଳ; ପ୍ରିୟାଙ୍ଗୁ ସପ୍ତମ, କୁଳଥ ଅଷ୍ଟମ; ଶ୍ୟାମକ, ନିବାର, ଯତ୍ତିଳ, ଗବେଧୁକ; କୁରୁବିନ୍ଦ, ମାର୍କଟକ, ବେଣୁୟବ—ଏହି ଚୌଦଟି କୃଷି ଓ ଅକୃଷି ଔଷଧି। ଏପରି, ବିକିରିତ ଔଷଧି ପୁଣି ଅଙ୍କୁରିତ ହେଲାନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କୃଷି ଉପାୟ ରଚିଲେ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ ହାତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର କୌଶଳ ଦେଲେ; ସେଠାରୁ ବିଜ ବପନ ଓ ଚାଷ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏପରି କୃଷି ନିର୍ମିତ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ତାହାର ଯଥାଯଥ ଶୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। ଧର୍ମ ରକ୍ଷାକାରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଓ ଧନ ରକ୍ଷାର ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ଥାନ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଏନ୍ତିନାହିଁ; ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ ମାରୁତଙ୍କ ସ୍ଥାନ; ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସେବାରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ଗନ୍ଧର୍ବ ସ୍ଥାନ। ଅଷ୍ଟାଶୀ ହଜାର ପରିଶୁଧ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଋଷିଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁସଦନ ସ୍ଥାନ; ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବନବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ; ପ୍ରଜାପତି ସ୍ଥାନ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ; ବ୍ରହ୍ମାଲୟ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପାଇଁ; ଅମୃତ ସ୍ଥାନ ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ—ଏହିପରି ସ୍ଥାନ ନିୟମିତ ହେଲା। ଯେଉଁଠି ଶଯ୍ୟା ଉଜାଲାରେ ରହିଥାଏ, ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳ ସଦା ଅଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଦୀପ ଜ୍ୱାଳି ଥାଏ, ଯେଉଁଠି ଘର ଲକ୍ଷ୍ମୀର ପାତ୍ର—ସେଉଁଠି ତୁମର ନିବାସ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଚନ୍ଦନ ଛିଟିଯାଏ, ବୀଣା ନାଦ, ଦର୍ପଣ, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ରହିଛି, ତାମ୍ରପାତ୍ର ଅଲଗା କରାଯାଇଛି—ସେଉଁଠି ତୁମର ଆଶ୍ରୟ ନୁହେଁ।