ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ ଘରେ ପାହୁଣି ଆସିଲେ, ସେ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ କିମ୍ବା ମନେ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ, ଯେପରି ହେଉ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତି ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ପାହୁଣିର ଅସ୍ଥାୟୀ ବାସ ତାଙ୍କୁ 'ଅତିଥି' ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ଘରମାଳିକ ଯେତେବେଳେ ପାହୁଣିକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରିବେ, ସେ ମାନବ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ନିଜ ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ ଦାନ ନ କରି ଖାଇଥାଏ, ସେ ନିଜେ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଏ। ପାହୁଣି ଆଶା ନିର୍ବୃତି ନହେବା ସମୟରେ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବେ, ଘରମାଳିକ ଏହି ପାପ ଭୋଜନ କରିଥାଏ, ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ଅପବିତ୍ର ଜୀବନ ଭୋଗ କରିଥାଏ। ଘରମାଳିକ ଜଳ କିମ୍ବା ଶାକ ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଥାଏ, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ପାହୁଣି ନେଇଯାଏ, ଏବଂ ଘରମାଳିକଙ୍କ ପାଖରେ ପାପ ରହିଯାଏ। ଏହିପରି ଘଟଣା ଦେଖି, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ସାଧ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ପାହୁଣିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଦିନ ପ୍ରତି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଭୋଜନ ଓ ଜଳ ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ୍। ପିତୃ ପୂଜା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକଜଣକୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ସବୁଠୁ ଭଲ ଭାଗ ଆଦିକୁ ଦେଇ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁଥିବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଚାରି ମୁଖ ଭରି ଭିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଆଦି ଭାଗ ପ୍ରଥମେ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଅନ୍ୟ ଭାଗରୁ ଚାରି ଗୁଣା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେଉଁଠି ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷା, ପ୍ରଥମ ଭାଗ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଅତିଥି, ଗୃହଦେବତା, ଆତ୍ମୀୟ, ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଇବା ପରେ ନିଜ ସାଧ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦେଇ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ଅସାମର୍ଥ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଚତୁର୍, ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ଏବଂ ଖାଇବା ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଘରମାଳିକ ଖାଇବା ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ସାମର୍ଥ୍ୟଶାଳୀ ଘରମାଳିକ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ଖାଇବା ଦେବା ଉଚିତ୍, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ ଆତ୍ମୀୟ ଧନୀ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୁଃଖୀ ଆତ୍ମୀୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ସେହି ପାପ ସମ୍ପନ୍ନ ଆତ୍ମୀୟ ମଧ୍ୟ ଭାଗୀ ହୁଏ; ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଘରମାଳିକ ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ଶୟନ, ଆସନ, ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହିପରି କରିଲେ ଘରସ୍ଥ ଜୀବନର ଭାର ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉଠାଯାଏ। ଘରମାଳିକଙ୍କ କନ୍ଧରେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଦେବଗଣ, ପିତୃଗଣ, ମହାର୍ଷିମାନେ, ଅତିଥି, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଛୋଟ ଜୀବମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏଠି ଅତ୍ରି ନିଜେ ଶ୍ଲୋକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘରମାଳିକଙ୍କ ପାଇଁ ରଚିତ ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣ; ଯେଉଁଠି ଦେବ, ପିତୃ, ଅତିଥି, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଇଥାଏ। ଘରମାଳିକ, ଯଦି ନିଜେ ସାମର୍ଥ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ, ପ୍ରଥମେ ଭୂମିରେ କୁକୁର, ଚଣ୍ଡାଳ, ପକ୍ଷୀ, ନିଜ ଜନାନୀମାନେ ଓ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଦିନରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍, ଘରେ ପାକା ମାଂସ, ଚାଉଳ, ଶାକ ଓ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍; କିନ୍ତୁ ନିଜେ ଏହି ଭୋଜନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ପରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ, କ୍ରୌଷ୍ଟୁକି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ: "ତୁମେ ମାନବ ସୃଷ୍ଟି ବିବରଣା କରିଛ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବେ ବ୍ରହ୍ମା କିପରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ତାହା ଏବେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବରେ କହ। ଚତୁର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଣୀ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ତାଙ୍କ ଗୁଣ କଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କଣ?" ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏକ ହଜାର ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ ବହୁତ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ନିଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଭରିଥିଲେ; ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଛାତିରୁ ଆଉ ଏକ ହଜାର ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ ରଜସ ଗୁଣରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଥିଲେ; ପୁଣି ତାଙ୍କ ଜଘାରୁ ଆଉ ଏକ ହଜାର ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ ରଜସ ଓ ତମସ ଦୁଇ ଗୁଣରେ ଆକାଂକ୍ଷାଶୀଳ ଥିଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କ ପାଦରୁ ଆଉ ଏକ ହଜାର ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ ତମସ ଗୁଣରେ ଅପରିପକ୍ୱ ଓ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିଲେ। ଏହି ଦମ୍ପତିମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହେବା ପରେ, ଜୀବମାନେ ଦମ୍ପତି ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଯୋଗ ଦେଇଲେ; ଏହି ଚକ୍ରରୁ ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପତ୍ତି ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେ ବେଳେ ନାରୀମାନେ ମାସିକ ଧର୍ମରେ ନଥିଲେ; ତେଣୁ ଯଦିଓ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଗର୍ଭଧାରଣ ହେଉନଥିଲା। ତାଙ୍କ ଆୟୁ ଶେଷ ହେଲେ, ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଏହି ଚକ୍ରରୁ ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପତ୍ତି ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଧ୍ୟାନ ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଏକାଠି ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣରେ ଶୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଆଦି ମାନବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା; ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ପୂରଣ କଲେ। ସେମାନେ ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚାଲିଥିଲେ; ସେ ବେଳେ ହାଲୁକା ଉଷ୍ଣତା ଓ ଶୀତ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ପ୍ରାକୃତିକ ତୃପ୍ତି ପାଇଥିଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିଲା। ସେମାନେ ସବୁଠି ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ନିବାସ ନଥିଲା; ସେମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା ବିନା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ମନରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଥିଲେ। ତାପରେ ମାଂସ ଭୋଜୀ ଭୂତ, ସର୍ପ, ଦାନବ, ଇର୍ଷ୍ୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ମଗର, ମାଛ ଓ ସରିସୃପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ ଅଧମ ଜନ୍ମର, ଅଣ୍ଡଜ ଓ ଅଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ; ସେ ବେଳେ ମୂଳ, ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ବର୍ଷା ବା ବର୍ଷ ନଥିଲା। ସମୟ ସବୁବେଳେ ଶୁଭ୍ର ଥିଲା, ଅତିରିକ୍ତ ଉଷ୍ଣତା କିମ୍ବା ଶୀତ ନଥିଲା; ସମୟ ବିତିବା ସହ, ଅଦ୍ଭୁତ କୌଶଳ ଉପଜିଲା। ସେମାନେ ପ୍ରଭାତ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ତୃପ୍ତି ପାଇଥିଲେ; ଯେତେବେଳେ ଚାହିଁଥିଲେ, ସହଜରେ ତୃପ୍ତି ମିଳୁଥିଲା।