ସେ ଶୋଭାମୟ ଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିର ନାରୀକୁ ଅନ୍ୟ ଜନାନୀଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରଖିଥିଲେ; ଏବଂ ସର୍ପ ମହାରାଜଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ପ୍ରତିଦିନ ଆନନ୍ଦରେ ଆସୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ବୃତଧ୍ୱଜ ମିଶି, ଅମରମାନେ ଖେଳ କରୁଥିବା ପରି ଖେଳୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସର୍ପ ମହାରାଜ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— "ମୁଁ ଆଗରୁ କହିଥିବା କଥା କାହିଁକି କରାଯାଉନାହିଁ? ସେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମର ଉପକାରୀ, ତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।" "ସେ ରାଜପୁତ୍ର, ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିବା, ତୁମ ଉପକାର ପାଇଁ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଉନାହିଁ?" ଏପରି ଦୟାଳୁ ପିତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦୁଇ ସର୍ପପୁଅ ତାଙ୍କ ନଗରକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଶାନ୍ତିପରି ରାଜପୁତ୍ର କୁବଳୟାଶ୍ୱ ସହ ବନ୍ଧୁଭାବରେ ରହିଲେ। କିଛି କଥାବାର୍ତା ପରେ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିବା କଥା କୁବଳୟାଶ୍ୱଙ୍କୁ ସମ୍ବେଦନାପୂର୍ବକ କହିଲେ। ରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏହି ଘର କୁଣ୍ଡ ତୁମର ଘର ନୁହେଁ କି?" "ମୋ ସମସ୍ତ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ, ଯାନ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ ତୁମର; ଯାହା ଚାହିଁବା, ଧନ କିମ୍ବା ରତ୍ନ, ସବୁ ତୁମକୁ ଦିଅଯିବ।" "ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଭଲ ପାଉଛ, ତେବେ ଏହି ଘରକୁ ତୁମର ଘର ଭାବରେ ଅନୁଭବ କର; ମୋ ଧନ ତୁମର, ତୁମର ଧନ ମୋର।" "ଏହା ଏକ ସତ୍ୟ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ମୋ ପ୍ରାଣର ଭଳି ପ୍ରିୟ; ପୁନଃ କେବେ ଏପରି ବିଚ୍ଛେଦ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ମୋ ହୃଦୟ ଭରି ଆନୁରାଗରେ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ମୋ ଉପକୃତ;" ତାଙ୍କର ଆନୁରାଗରେ ଭିଜା ମୁହଁରେ, ସର୍ପ ମହାରାଜଙ୍କ ପୁଅମାନେ କୁବଳୟାଶ୍ୱଙ୍କୁ କିଛି ସମ୍ବେଦନା ଓ ଅଳ୍ପ ଉପାଲୋମା ସହ କହିଲେ: "ବୃତଧ୍ୱଜ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ଆମର ମନ ଭିତରେ ଏହିପରି ଅଛି; ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ଆମକୁ ଆମ ପିତା, ମହାତ୍ମା, କହିଛନ୍ତି।" ପୁନିପୁନି ସେ କହିଛନ୍ତି, 'ମୁଁ କୁବଳୟାଶ୍ୱକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।' ତାହାପରେ କୁବଳୟାଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଆସନରୁ ଉଠି, 'ଯେପରି ଆପଣ ଆଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି, ପିତା' ଭାବେ ଜମିପରେ ଶିର ନମାଇଲେ। କୁବଳୟାଶ୍ୱ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ—ଏପରି ଅନ୍ୟ କିଏ, ଯେପରି ମୋର ପିତା ଏତେ ଉତ୍ସୁକ୍ତାରେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ?' 'ଆସ, ଚଲିବା; ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ କରିବାକୁ ଚାହେଁନାହିଁ। ମୁଁ ମୋ ପାଦର ଶପଥ ଦେଉଛି।' ଏପରି କହି, ରାଜପୁତ୍ର ଦୁଇ ସର୍ପପୁଅ ସହ ଦେଶ ଛାଡ଼ି, ପବିତ୍ର ଗୋମତୀ ନଦୀ ଉପକୂଳକୁ ଆସିଲେ। ସର୍ପମହାରାଜଙ୍କ ପୁଅମାନେ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରା କଲେ, ରାଜପୁତ୍ର ଭାବିଲେ ତାଙ୍କ ଘର ନଦୀ ପାରି ଅଛି। ତାପରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ତଳଭୂମିରେ ନେଇଗଲେ; ସେଠାରେ ସେ ଦୁଇ ସର୍ପପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଫଣାରେ ରତ୍ନ ମୁକୁଟ ଚମକୁଥିଲା, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ସେମାନଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଆକୃତି ଦେଖି, କୁବଳୟାଶ୍ୱଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଚମକିଉଠିଲା। ସେ ଆନୁରାଗରେ ହସି କହିଲେ, 'ବହୁତ ଭଲ କମ କରିଛ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ରେଷ୍ଠ!' ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପିତା, ସର୍ପମହାରାଜ ବିଷୟରେ କୁବଳୟାଶ୍ୱଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ସେଠାରେ ଆଶ୍ୱତର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ, ଦେଖିଲେ; ତାପରେ ରାଜପୁତ୍ର ତଳଭୂମିର ଶୋଭା ଦେଖିଲେ। ଏହି ତଳଭୂମି ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧ ସର୍ପପୁଅମାନେ, ଏବଂ ନାଗକନ୍ୟାମାନେ ଖେଳୁଥିବା ଠାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ସେମାନେ ଚମକୁଥିବା କଣ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଆକାଶର ତାରା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; କିଛିଠାରେ ଗୀତ ଓ ବୀଣା ଓ ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ସର୍ପମାନଙ୍କ ଘର ଢ଼ୋଲ ଓ ଦୂତୀର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା; ଏହି ତଳଭୂମିର ଶୋଭା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁଜିତଙ୍କ ପୁଅ ଆଗକୁ ଚଲିଲେ। ସେ ଦୁଇ ପ୍ରିୟ ସର୍ପପୁଅ ସହ ଶତ୍ରୁନିବାରକ ଏକାଠି ସର୍ପମହାରାଜଙ୍କ ଦୁର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ରତ୍ନ ର ଚୁଡ଼ା, ମୁକୁଟ ଏବଂ କଣପାତିରେ ଶୋଭିତ, ମହାତ୍ମା ସର୍ପମହାରାଜ। ସେ ଶୁଦ୍ଧ ମୁକୁର ମାଳା, ବାହୁମୁଦ୍ରା, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ। ସେମାନେ କୁବଳୟାଶ୍ୱଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହି ବୀର କୁବଳୟାଶ୍ୱ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରାଯାଇଲେ; ବୃତଧ୍ୱଜ ସର୍ପମହାରାଜଙ୍କ ପାଦରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ସର୍ପମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଜୋରରେ ବାହୁଡ଼େଇ ଗଲେ; ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘି, 'ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବୁ' ଭାବେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। "ଶତ୍ରୁ ଜୟ କରି, ଦୟାରେ ତୁମ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସେବା କର, ପ୍ରିୟ ପୁଅ! ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିର୍ମଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ଗୁଣ କଥା ହେବା।" "ତୁମେ ଓ ମୋ ପୁଅମାନେ ଅସାଧାରଣ ଗୁଣ ଦେଖାଇଛ; ତୁମେ ଏହି ଗୁଣରେ ବଢ଼ିବା, ଚିନ୍ତା, ଶବ୍ଦ, କାର୍ଯ୍ୟରେ।" "ଧର୍ମିକ ଲୋକର ଜୀବନ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ; ଧର୍ମ ନଥିଲେ ଜୀବନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ। ଧର୍ମିକ ଲୋକ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି।" "ସେ ନିଜ ଭଲ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଲୋକଙ୍କ ଭରସା ଲାଗି, ଦେବତା, ପିତୃ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ଧୁ, ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବା ଏବଂ ଦୁଃଖୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।" "ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମିକ ଲୋକର ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚାହେଁ; ଯେଉଁମାନେ ନିନ୍ଦାରୁ ବିରତ, ଦୁଃଖୀଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି—ଏପରି ଧର୍ମିକ ଲୋକର ଜନ୍ମ ଦୁଃଖରେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳଦାୟି।" ଏପରି କଥା କହି, ମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ ପୁନି କଥା କହିଲେ, କାରଣ ସର୍ପ ମହାରାଜ କୁବଳୟାଶ୍ୱଙ୍କ ଆରାଧନା କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସମସ୍ତ କ୍ରମରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରି, ସେ ମଧୁପାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭୋଜନ କଲେ। ତାପରେ, କୁବଳୟାଶ୍ୱ ସହ ଉତ୍ସବ ଆଲୋଚନାରେ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ, ସେମାନେ କିଛି ସମୟ ପରି ଆନନ୍ଦ ଭରି ରହିଲେ।