ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ, “ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଶାପରେ, ହେ ମହିଳେ, ମୋର ପତିକୁ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଶାପ ମିଳିଲା: ‘ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।’” ଏହି ଦୁଃଖର କଥା ଶୁଣି ଅନସୂୟା କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ତେବେ ତୁମର ଅନୁରୋଧରେ ମୁଁ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବବତ୍ କରିପାରିବି, ଏବଂ ତୁମକୁ ଏକ ନୂତନ ପତି ଦେଇପାରିବି। କାରଣ, ମୁଁ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ନାରୀଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ, ବିଶେଷକରି ପତିନୀର ନିଷ୍ଠାକୁ, ଗଭୀର ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରେ।” ଏହିପରି ଅନସୂୟା ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ, ତାପରେ ସେ ରାତିରେ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ତାହାପରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ବିବସ୍ୱତ୍, ରକ୍ତ କମଳ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପର୍ବତରାଜ ଉପରେ ତାଙ୍କର ମହାମଣ୍ଡଳ ସହ ଉଦୟ ହେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ଅନସୂୟା କହିଲେ, “ଦୁଃଖ କରିନାହ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି! ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖ—ପତିସେବା ଦ୍ୱାରା କେଉଁଠି ତୁମେ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଅପ୍ରାପ୍ୟ କରିଛ? ମୁଁ ମୋର ପତିପରି ରୂପ, ଚରିତ୍ର, ଜ୍ଞାନ, ମୃଦୁ ଭାଷଣରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିନାହିଁ। ଏହି ସତ୍ୟରେ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୋଗମୁକ୍ତ, ଯୁବା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ। ଯେପରି ମୁଁ କୌଣସି ଦେବତାକୁ ମୋର ପତି ସମାନ ମନେ କରେନି, ଏହି ସତ୍ୟରେ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନଃ ଯୁବା ଏବଂ ସ୍ୱସ୍ଥ ହେଉନ୍ତୁ। ମୋର ଦେହ, ମନ, ଓ ଭାଷା ଦ୍ୱାରା ପତିସେବା ପ୍ରୟାସ ଯେପରି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଛି, ଏହି ସତ୍ୟରେ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ୍ତ ରହନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଅନସୂୟା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୋଗମୁକ୍ତ ଏବଂ ଯୁବା ହୋଇ ଉଠିଲେ; ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଘର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମର ଶିଶୁ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଗଲେ। ତାହାପରେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଦେବସ୍ୱର ନାଦ ହେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବର ଚାହଁ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି! ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ; ଏହିକାରଣରୁ ଆମେ ତୁମକୁ ବର ଦେଉଛୁ।” ଅନସୂୟା କହିଲେ, “ଯଦି ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ଯଦି ମୁଁ ବର ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ମୋର ପୁଅ ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୁଁ ମୋର ପତି ସହ ଯୋଗ ଲାଭ କରି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ।” ଦେବମାନେ—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—“ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ତାହାଠାରୁ ଯଥାଯଥ ଚଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ କଥା ଆସେ। ଦୁଇ ପୁଅ କହିଲେ: ଏହି ରାଜପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ନିଜ ନଗରକୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରି ଆସିଲେ, ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ମଦାଲସାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର ହେଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଜନସାଧାରଣ ଅଶାନ୍ତ, ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ; ପୁନର୍ବାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ଫୁଟିଲା। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଆନନ୍ଦରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, “ଧନ୍ୟ! ଧନ୍ୟ!” ବୋଲି ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ। ସେମାନେ କହୁଥିଲେ, “ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି! ତୁମର ଶତ୍ରୁ ନିହତ; ତୁମେ ତୁମ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କର, ଆମ ଦୁଃଖ ଦୂର କର।” ଏପରି ମହଲାରେ ପୂର୍ବପଛରୁ ନାଗରିକମାନେ ଏପରି କଥା କହୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆନନ୍ଦ ଉଦିତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ମାତା, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କଲେ। ପୁଅ ଶିର ନମାଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୃଷ୍ଟିଲେ, “ଏହି ସବୁ କ’ଣ?” ପିତା ସବୁ କଥା ଠିକ୍ ଭାବରେ କହିଦେଲେ। ମଦାଲସା ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ଏବଂ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଲଜ୍ଜା ଓ ଶୋକର ଦୁଃଖସାଗରେ ଡୁବିଗଲେ। ଭାବିଲେ, “ସେ ଯୁବତୀ, ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ଶୁଣି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ—ଧିକ୍ ମୋତେ, ଏତେ କଠୋର ହୃଦୟ ନିଜର!” “ମୁଁ କ୍ରୂର, ମୁଁ ନିଚ, ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ହରିଣୀନୟନୀକୁ ଛାଡ଼ି ଜୀବନ୍ତ ରହିଛି—ମୁଁ କେତେ ନିଷ୍ଠୁର!” ପୁନି ସେ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି ଚିନ୍ତା କଲେ, ମୋହ ତ୍ୟାଗ କରି ଦୀର୍ଘଶ୍୵ାସ ନେଲେ। “ଯଦି ମୋ ପାଇଁ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ମୁଁ କ’ଣ ତାଙ୍କୁ ଉପକାର କରିଛି? ଏହି ନାରୀମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଗୁଣ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ଯଦି ମୁଁ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦି, ‘ହା ମୋର ପ୍ରିୟା!’ ବୋଲି ଦୁଃଖ କରି, ଏହିଠାରେ କ’ଣ ପ୍ରଶଂସା ମିଳିବ? ଆମେ ପୁରୁଷ, ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ଶୋକରେ ମୁଁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଅଶୁଚି ଓ ଦୁଃଖୀ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଶତ୍ରୁମାନେ ମୋତେ ହସିବେ, ଉପହାସ କରିବେ। ମୁଁ ଏହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବା ଓ ରାଜା ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି; ତାଙ୍କର ଜୀବନ ମୋ ପରେ ନିର୍ଭର କରେ—ମୁଁ କିପରି ଏହା ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି?” “ଏଠି ମୁଁ ଭାବୁଛି, ନାରୀଙ୍କ ଅଂଶ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସବୁପରି। ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ନ ଲାଭ ପାଇଁ, ନ ହାନି ପାଇଁ; ସେ ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଛନ୍ତି—ଏହି ଛୋଟ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ।” ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦେଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟାସମ୍ପାଦନ କଲେ। ତାପରେ ଋତଧ୍ୱଜ କହିଲେ, “ଯଦି ମଦାଲସା, ସେ ସୁକୁମାରୀ, ମୋର ପତ୍ନୀ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାଥୀ ନେବିନାହିଁ। ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟା, ମୃଗନୟନୀ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଅନ୍ୟା କୌଣସି ନାରୀ ସହ ଭୋଗ କରିବିନାହିଁ—ଏହି ମୋର ସତ୍ୟ। ଧୀର ଗତିର ସେ ଧର୍ମପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ପତ୍ନୀ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବିନାହିଁ—ଏହି ମୋର ସତ୍ୟ।” ଦୁଇ ପୁଅ କହିଲେ: ସେ ସମସ୍ତ ନାରୀସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରି, ସମାନ ଧର୍ମର ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହ ଖେଳି, ପତ୍ନୀ ବିନା ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ, ପିତା! ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କରିପାରିବ? ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅତି କଠିନ।