ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ସେଇ ସିନ୍ଧୁଧର୍ମୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଦେଲି, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି—ସେହି କର୍ମ ନିଷ୍ପାପ କିମ୍ବା ପାପମୟ ଯେଉଁଠି ହେଉ—ଆମେ ଏଠାରୁ ଅନ୍ୟଠାକୁ ଚଲିବା ଉଚିତ; କାରଣ ତୁମେ ଏଠାରେ ସବୁ ଦେଖିଚ; ତୁମେ ନରକ ଦେଖିଚ, ଏବେ ଆମେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଚାହିଁବା। ଏହାପରେ, ପୁଅ କହିଲେ—ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଚାଲିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ—“ହେ ରାଜା, ଆମେ ତୁମ ପ୍ରସାଦ ଆଶା କରୁଛୁ! ଦୟାକରି ଏଠି ଅଳ୍ପ ସମୟ ରୁହ, ତୁମ ଦେହକୁ ଛୁଇଁଥିବା ବାୟୁ ଆମର ମନକୁ ଅନନ୍ଦ ଦେଉଛି। ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପୃଥିବୀନାଥ, ଯେତେବେଳେ ତୁମ ଦେହ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ବାୟୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସେ, ସେ ବାୟୁ ଆମ ଦେହରୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଦୂର କରିଦିଏ।” ରାଜା ସେମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯମଦୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କିପରି ଏପରି ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି? ମୁଁ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକରେ କେଉଁଠି ଏପରି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲି ଯାହାର ଫଳ ଏଠି ଏପରି ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛି? ମୋତେ କୃପାକରି କୁହ।” ଯମଦୂତ କହିଲେ—“ତୁମ ଦେହ ପିତୃ, ଦେବତା, ଅତିଥି, ଦୂତ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବିଧିବତ ଭୋଜନ ଦେଇ ପାଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ତୁମ ମନ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗିଥିଲା। ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ରାଜା, ତୁମ ଦେହ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ବାୟୁ ଏଠି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି; ଯେଉଁମାନେ ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି, ତୁମ ସାନିଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ବିଧିମତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲ, ତୁମ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ତୁମ ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରଭାବରେ ଯମର ଅସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଆଦିର ଯନ୍ତ୍ରଣା କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି। ହେ ରାଜା, ମାର, କାଟ, ପୋଡ଼ିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ତୁମ ତେଜରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।” ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ—“ଦୁଃଖିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରି ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ସେହି ଆନନ୍ଦ ସ୍ୱର୍ଗରେ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ—ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚୟ। ଯଦି ମୋ ସାନିଧ୍ୟରେ ସେମାନେ କଷ୍ଟ ଭୋଗୁନାହାନ୍ତି, ତେବେ, ହେ ଶୁଭ-ମୁଖୀ, ମୁଁ ଏଠି ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ରହିବି।” ଯମଦୂତ କହିଲେ—“ଆସ, ହେ ରାଜା, ଚଲ; ତୁମେ ନିଜ ପୁଣ୍ୟରେ ଉପାର୍ଜିତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର; ଏଠି ତୁମ ପାଇଁ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନାହିଁ।” ରାଜା କହିଲେ—“ଏଠି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୁଃଖିତ ନରକବାସୀମାନେ ମୋ ସାନିଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉନାହାନ୍ତି, ମୁଁ ଚାଲିବି ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଦୁଃଖିତ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଦୟା କରୁନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ନିର୍ଥକ; ଶତ୍ରୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୟା ନ କରିବା ଲଜ୍ଜାଜନକ। ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଚାହିଁନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା କୌଣସି ଫଳ ଦିଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଶିଶୁ, ରୋଗୀ, ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ଦୟା କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁରୁଷ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ଦାନବ। ଏଠି ନିକଟରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ଅଗ୍ନି ପୋଡ଼ା ଭଳି, କିମ୍ବା କଠୋର ଗନ୍ଧ, କିମ୍ବା ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଭୁଖ-ତିପାସାର ଦୁଃଖ, କିମ୍ବା ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦ୍ୱାରା ଅଚେତନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଥାଏ, ତଥାପି ମୁଁ ଭାବେ ଏମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଦେବା ସ୍ୱର୍ଗସୁଖଠାରୁ ବଡ଼। ଯଦି ମୋ ଦୁଃଖରେ ଅନେକ ଦୁଃଖିତ ଲୋକ ସୁଖ ପାଇପାରିବେ, ତେବେ ମୁଁ କ’ଣ ହାରାଇଛି? ତେଣୁ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ—ତୁମେ ଯାଅ। ତେବେ ଯମଦୂତ କହିଲେ—“ଏଠି ଧର୍ମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆସିଛନ୍ତି, ତୁମକୁ ନେଇଯିବାକୁ; ତୁମେ ଆମ ସହିତ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ହେ ରାଜା, ଏବେ ଚାଲ।” ଧର୍ମ କହିଲେ—“ମୁଁ ନିଜେ ତୁମକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବି, କାରଣ ତୁମେ ମୋତେ ଭଲ ଭାବେ ପୂଜିଛ; ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼—ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯାଅ।” ରାଜା କହିଲେ—“ନରକରେ, ହେ ଧର୍ମ, ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି; ଦୁଃଖିତମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ‘ଆମକୁ ବଞ୍ଚାଅ!’—ତେଣୁ, ମୁଁ ଯିବି ନାହିଁ।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—“ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଏହି ଲୋକମାନେ ନରକକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ହେ ରାଜା, ନିଜ ପୁଣ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଁବା।” ରାଜା କହିଲେ—“ଏହି ଧର୍ମ, କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯଦି ଜାଣ, ମୋର ପୁଣ୍ୟ କେତେ ଅଛି, କୃପାକରି ମୋତେ କୁହ।” ଧର୍ମ କହିଲେ—“ସମୁଦ୍ରର ଜଳବିନ୍ଦୁ, ଆକାଶର ତାରା, ବର୍ଷାର ଧାରା, ଗଙ୍ଗାର ବାଲି ଯେପରି ଅଗଣିତ, ସେପରି, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ପୁଣ୍ୟ ଅପାର। ଏଇ ଦିନ ତୁମେ ଯେଉଁ ଦୟା ଦେଖାଇଛ, ତାହାରେ ତୁମର ପୁଣ୍ୟ ଲକ୍ଷେ ଗୁଣି ବଢ଼ିଛି। ତେଣୁ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅମୃତ ଲୋକକୁ ଯାଅ, ସେଠି ତୁମ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଉପଭୋଗ କର; ଏହି ପାପୀମାନେ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗି ଶେଷ କରନ୍ତୁ।” ରାଜା କହିଲେ—“ଯଦି ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ନ ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକେ କେମିତି ମୋ ସାଙ୍ଗତ୍ୟକୁ ଆଶା କରିବେ? ତେଣୁ, ହେ ଦେବେଶ, ମୋର ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିବା ପାପୀମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—“ଏହିପରି କଥା କହି, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏବେ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟା ହେଲ; ଦେଖ, ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି।” ପୁଅ କହିଲେ—ତାପରେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ, ହରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ। ମୁଁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥିଲୁ, ଆମେ ନିଜ କର୍ମ ଫଳାନୁସାରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲୁ। ଏପରି ଭାବେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ନରକ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାପ ଅନୁସାରେ କେଉଁ ଯୋନି ମିଳେ, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଦେଲି। ମୁଁ ଯେପରି ଦେଖିଥିଲି, ସେପରି ଅନୁଭବ ଆଧାରରେ ଏହି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଲି; ଏଠାରେ ଆଉ କ’ଣ କହିବି?