ଏକ ସମୟରେ ଏକ ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାପୀ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଖିବାକୁ ନରକକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଗଲା—ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପାପ କରି ତାହାର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ମଦ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଚିରିଆ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଲୋହା ଚୋରି କରିଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା କଉ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ପିତଳ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ସବୁଜ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଚାଦି ରେ ପାତ୍ର ଚୋର କରିଥିବା ଲୋକ ପରିବା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ସୁନା ରେ ପାତ୍ର ଚୋର କରିଥିବା ଲୋକ କୀଟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ପତ୍ର ଦେଇ ତିଆରି ଥିବା ପାତ୍ର ଚୋର କରିଥିବା ଲୋକ କଠକୁଟିଆ ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ରେଶମ ଚୋରି କରିଥିବା ବଉଳିଆ ତାହାର ଏହି ଜନ୍ମକୁ ଆବା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ସୁତା ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ କୁଅଁ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ମୁସ୍ଲିନ୍ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ପାରା କୁହୁକିଆ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଛାଗର ଉଲ୍ ଓ ଲିନେନ୍ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ତନ୍ତୁ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। କପାସ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ କୁଅଁ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଚାଲି ଚୋରି କରିଥିବା କଉ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ରଙ୍ଗିନ ପୋଷାକ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ପାହୁଁ ଓ ଶାକ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ଜୀବନ୍ତ ପୋଷାକ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଜୀବାଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଲାଲ ପୋଷାକ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ମୁଷ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ସୁଗନ୍ଧିତ ପୋଷାକ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଖରା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ଫଳ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ନପୁଂସକ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; କାଠ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ କାଠ ପୋକ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଫୁଲ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଦରିଦ୍ର ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଯାନ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଲଙ୍ଗଡା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ଶାକ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ସବୁଜ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ପାଣି ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଚାତକ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଭୂମି ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଦୁଷ୍ଟ ନରକ ଭୋଗି ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ଦୀର୍ଘ ଅବଧି ଘାସ, ଜଣ୍ଡି, ଅଳସି, ଲତା, ଚାଲି, ଲୁଣ ଗଛର ଆକୃତି ନେଇଥିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ପାପ କମି ଯିବା ପରେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ତାହାପରେ କୀଟ, ପୋକ, ପ୍ରାଣୀ, ପକ୍ଷୀ, ଜଳଚର, ପଶୁ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଗାଁ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ପରେ ଚଣ୍ଡାଳ, ପୁକ୍କସା ଭଳି ଅବହେଳିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପାପୀ ଦେଖାଯାଏ। ସେ ଲୋକ ଲଙ୍ଗଡା, ଅନ୍ଧ, ବୃଦ୍ଧ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଶୋଷ ଭୋଗୁଥିବା, ମୁଁହ, ଆଖି, ମୁଦ୍ରା ରୋଗ ଭୋଗୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏହିପରି ଲୋକମାନେ ଅପସ୍ମାର ଭୋଗି ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦେଖାଯାନ୍ତି; ଗାଁ ଓ ସୁନା ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅନୁକ୍ରମ ଦେଖାଯାଏ। ଜ୍ଞାନ ଚୋରି, ଭୟଙ୍କର ଠକିବା, ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇବା ଭଳି ପାପ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହିପରି ଭ୍ରମିତ ଲୋକମାନେ ନପୁଂସକ ହୋଇ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ବାହାରି ଯାନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ନ କରି ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଭୋଗୁଥିବା ଦେଖାଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଅପଚୟ, ରୋଗ, ଦୁଃଖ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଭୋଗୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିବା, ଅନ୍ଗ ହାନି କରିବା, ଅପରାଧ, ଦୟାହୀନତା, ବିଶ୍ୱାସଘାତ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଭଳି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଠକି ତାଙ୍କର ସୁନା ନେଇବା, ମୁହଁ ଦୟାରେ ହତ୍ୟା କରିବା, ନିଷିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନିପୁନି କରିବା ମଧ୍ୟ ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଲୋକମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଛନ୍ତି, ଦୟା, ସତ୍ୟ, ପରଲୋକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏହାର ଉପାୟ। ଦୟା, ସତ୍ୟବାଣୀ, ବେଦ ଅଧିକାର ଗ୍ରହଣ, ଗୁରୁ, ଦେବତା, ଋଷି, ଦ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ, ଶୁଭ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଏହି ଧର୍ମର ଚିହ୍ନ। ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ, ମିତ୍ରତା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯଥାର୍ଥ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମର ଚିହ୍ନ। ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଧର୍ମବିହୀନ ଲୋକମାନେ ଯେ କିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ତାହା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଗଲା। ଏବେ ଯେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି—ସେହି କର୍ମ ଉତ୍ତମ ହେଉ କି ପାପ, ଆମେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, କାରଣ ତୁମେ ଏଠି ସବୁ ଦେଖିଛ। ତୁମେ ନରକ ଦେଖିଛ, ଏବେ ଆଉ ଆଗକୁ ଚଲିବା ଉଚିତ। ପୁତ୍ର କହିଲେ: ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି ରାଜା ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ଏବେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଚିତ୍କାର କଲେ: "ହେ ରାଜା, ଆମେ ଉପକୃତ ହେବାପାଇଁ ଦୟା କର; ଦୟାକରି ଏଠି କିଛି ଖଣ୍ଡ ରୁହ; ତୁମର ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁଥିବା ପବନ ଆମ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।" "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଭୂପତି, ତୁମର ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁଥିବା ବାୟୁ ଯେତେବେଳେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସେ, ଏହା ଆମ ଦେହର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୂର କରିଦିଏ।" ସେମାନଙ୍କର ଏହି ଉପକୃତି ଶୁଣି ରାଜା ଯମଦୂତକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମୋ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେମାନେ ଏପରି ଆନନ୍ଦ ଓ ରାହାତ କିପରି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି?" "ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ କଣ ଏପରି ମହାପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲି, ଯାହା ଏଠି ଏପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଛି? ଦୟାକରି କହ।" ଯମଦୂତ କହିଲେ: "ତୁମର ଶରୀର ପିତୃ, ଦେବତା, ଅତିଥି, ଦୂତ, ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟରେ ପୋଷିତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତୁମର ମନ ଏହିପାଇଁ ଲଗିଥିଲା।" "ତେଣୁ ରାଜା, ତୁମର ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁଥିବା ବାୟୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ପାପୀ ଲୋକମାନେ ତୁମର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁନାହାନ୍ତି।" "ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଏବଂ ତୁମର ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଯମର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଦୁଃଖକୁ କମାଇ ଦେଇଛି।" "ମହାଦୁଃଖର କାରଣ—ମାରିବା, କାଟିବା, ପୋଡିବା ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା—ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଶମିତ ହୋଇଯାଇଛି।